Στη τελευταία πριν την Ολομέλεια Συνεδρίαση για το νομοσχέδιο για την ΕΡΤ και την Ελευθερία του Τύπου, η Θεανώ Φωτίου τόνισε ότι, αντίθετα με τους ισχυρισμούς της κυβέρνησης, το νομοσχέδιο υπονομεύει τον δημόσιο χαρακτήρα και τον θεσμικό ρόλο της ΕΡΤ, καθιστώντας την φερέφωνο της κυβέρνησης.
Εμποδίζεται η ΕΡΤ να ενημερώνει αντικειμενικά και να προάγει τον Πολιτισμό. Διότι δεν της εξασφαλίζεται η απαιτούμενη γι αυτό δημοσιογραφική, λειτουργική και διοικητική ανεξαρτησία. Που επιτυγχάνεται μέσα από την ελευθερία έκφρασης των δημοσιογράφων, την εργασιακή ασφάλεια του προσωπικού της και τους δημοκρατικούς κανόνες λειτουργίας και λογοδοσίας.
Με το νομοσχέδιο παγιώνονται οι περιορισμοί στην ελευθερία του Τύπου και τη δημοκρατία στην ενημέρωση, και οι απαράδεκτες εργασιακές συνθήκες στην ΕΡΤ, με εργαζόμενους πολλαπλών ταχυτήτων χωρίς πλήρη δικαιώματα και με μισθολογική ανισοτιμία. Ενώ υπονομεύεται ο ευρωπαϊκός κανονισμός EMFA με τη μερική εφαρμογή του, αφού δεν ενσωματώνονται στην εθνική νομοθεσία οι μηχανισμοί ελέγχου και διαφάνειας στις σχέσεις κράτους και ΜΜΕ και στις διαδικασίες επιλογής των προσώπων. Η σημερινή καταγγελία ότι ετοιμάζεται «δωράκι» 70 εκ. € μέσω προκηρύξεων για την παραγωγή προγραμμάτων στα ιδιωτικά κανάλια εθνικής εμβέλειας για να μην ασκούν κριτική κατά του κ. Μητσοτάκη, είναι ενδεικτική της αντίληψης της κυβέρνησης περί Ελευθερίας του Τύπου.
Στο νομοσχέδιο δεν περιλαμβάνεται καμία από τις προτάσεις των φορέων εργαζομένων, της ΠΟΣΠΕΡΤ και της ΠΟΕΣΥ που ζητούν συλλογικές συμβάσεις εργασίας, ισονομία στην εργασία, επίδομα επικίνδυνης και ανθυγιεινής εργασίας σε όσους αποδεδειγμένα το δικαιούνται. Όπως και αναγνώριση προϋπηρεσίας στον ιδιωτικό τομέα και την ΕΡΤ, για όσους τη διαθέτουν, και Ταμείο Αλληλοβοήθειας με συμβολή και του φορέα- εργοδότη, όπως και μείωση, στη μια εβδομάδα του απαιτούμενου χρόνου για να κάνουν οι μουσικοί αίτημα για παράλληλη εργασία εκτός ΕΡΤ. Τέλος, διοικητική και οικονομική αυτοτέλεια για την ΕΡΤ της Θεσσαλονίκης.
Την αντίληψη περί Τύπου της κυβέρνηση αποδεικνύει και το γεγονός ότι ενσωμάτωσε στο νομοσχέδιο μόνον εν μέρει τον Ευρωπαϊκό Κανονισμό για την Ελευθερία του Τύπου, παραλείποντας εξαιρετικά κρίσιμα άρθρα του, τα οποία θα της δημιουργούσαν πιθανόν πρόβλημα, κάτι που αντίκειται στο ίδιο το Καταστατικό της ΕΕ. Όπως εκείνα για την Εθνική Βάση Δεδομένων των ΜΜΕ που συνδυάζεται με τον έλεγχο της υπερσυγκέντρωση ιδιοκτησίας ΜΜΕ. Ή εκείνο για τη διασφάλιση της συντακτικής ελευθερίας που μεταφέρεται μόνον κατά το μέρος που αφορά την ελευθερία των Μέσων ως επιχείρησης, ενώ η ελευθερία των δημοσιογράφων έναντι των εργοδοτών τους, αφήνεται στην κρίση των ίδιων των εργοδοτών.
Ένα είναι το συμπέρασμα: Η κυβέρνηση έχει αποφασίσει να έχει τα ΜΜΕ, εθνικά και ιδιωτικά, υπό τον έλεγχό της, συμμάχους της στην προσπάθεια χειραγώγησης της κοινωνίας.
ΑΚΟΛΟΥΘΕΙ Η ΠΛΗΡΗΣ ΟΜΙΛΙΑ
Θεανώ Φωτίου
Βουλεύτρια Β3 Νότιου Τομέα Αθηνών 19/11/2025
ΟΜΙΛΙΑ Β’ ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΕΠΙ ΤΟΥ ΝΟΜΟΣΧΕΔΙΟΥ:
«Εκσυγχρονισμός νομικού πλαισίου οργάνωσης και λειτουργίας της Ε.Ρ.Τ. Α.Ε.)» και ενίσχυση του δημόσιου χαρακτήρα της ΕΡΤ Α.Ε. και της ανταγωνιστικότητάς της στην αγορά των ΜΜΕ – Λήψη μέτρων για την εφαρμογή του Κανονισμού (ΕΕ) 2024/1083 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 11ης Απριλίου 2024, σχετικά με τη θέσπιση κοινού πλαισίου για τις υπηρεσίες μέσων ενημέρωσης στην εσωτερική αγορά και την τροποποίηση της οδηγίας 2010/13/ΕΕ (Ευρωπαϊκός Κανονισμός για την ελευθερία των μέσων ενημέρωσης – EUROPEAN MEDIA FREEDOM ACT)»
Σε αυτή την τελευταία πριν την Ολομέλεια Συνεδρίαση για το νομοσχέδιο, θέλω να επισημάνω τα εξής:
Ισχυρίζεται η κυβέρνηση ότι με αυτό το νομοσχέδιο ενισχύεται ο δημόσιος χαρακτήρας της ΕΡΤ Α.Ε. και εκσυχρονίζεται το νομικό πλαίσιο οργάνωσης και λειτουργίας της.
Εμείς πιστεύουμε ότι, αντίθετα, το νομοσχέδιο υπονομεύει το δημόσιο χαρακτήρα και την ανεξαρτησία της ΕΡΤ, ενισχύοντας τον κυβερνητικό έλεγχο. Σήμερα η ΕΡΤ λειτουργεί ως φερέφωνο της κυβέρνησης. Μεταδίδει ακόμα και σε επίπεδο ενημέρωσης μόνο όσα συνάδουν με το κυβερνητικό αφήγημα εντός και εκτός συνόρων.
Η κυβέρνηση υπονομεύει το θεσμικό ρόλο της ΕΡΤ, που είναι η αντικειμενική ενημέρωση και η προαγωγή του Πολιτισμού. Διότι δεν εξασφαλίζει την απαιτούμενη συντακτική (δηλαδή δημοσιογραφική), ούτε τη λειτουργική και διοικητική ανεξαρτησία της. Αυτά προϋποθέτουν οικονομική ανεξαρτησία, εργασιακή ασφάλεια και δημοκρατικούς κανόνες λειτουργίας και λογοδοσίας. Δεν παρέχεται καμία εγγύηση ότι η κυβέρνηση δεν θα παρεμβαίνει στο περιεχόμενο των προγραμμάτων της ΕΡΤ. Αφού παρεμβαίνει ήδη και στα ιδιωτικά.
Διότι, «πριν αλέκτωρ φωνήσαι τρις», σήμερα η ΕΣΤΙΑ καταγγέλλει ότι ο κ. Παπαστεργίου ετοιμάζεται να μοιράσει στα κανάλια 70 εκ. € με δύο φωτογραφικές προκηρύξεις για παραγωγή τηλεοπτικών προγραμμάτων (σε εθνικό επίπεδο, και όχι από Περιφερειακούς σταθμούς), προκειμένου να σταματήσουν την κριτική τους στου Μαξίμου.
Με το νομοσχέδιο παγιώνονται, αφενός οι περιορισμοί στην ελευθερία του Τύπου και τη δημοκρατία στην ενημέρωση, και αφετέρου οι απαράδεκτες εργασιακές συνθήκες στην ΕΡΤ, με εργαζόμενους πολλαπλών ταχυτήτων χωρίς πλήρη δικαιώματα και με μισθολογική ανισοτιμία.
Τέλος, υπονομεύεται ο ευρωπαϊκός κανονισμός EMFA με τη μερική εφαρμογή του αφού δεν ενσωματώνονται στην εθνική νομοθεσία οι μηχανισμοί ελέγχου και διαφάνειας στις σχέσεις κράτους και ΜΜΕ και στις διαδικασίες επιλογής των προσώπων.
Η δημόσια τηλεόραση οφείλει να είναι ένας θεσμός δημοκρατίας και πολιτισμού στην υπηρεσία της κοινωνίας και όχι της εκάστοτε κυβέρνησης. Να εγγυάται την αντικειμενική ενημέρωση και σέβεται την πολυφωνία των απόψεων. Κρατάει ζωντανή την πολιτιστική κληρονομιά και την ιστορική μνήμη. Τίποτα από αυτά δεν διασφαλίζετε με αυτό το νομοσχέδιο.
Απορρίψατε σημαντικές και ολοκληρωμένες προτάσεις φορέων εργαζομένων, της ΠΟΣΠΕΡΤ και της ΠΟΕΣΥ που ζητούν συλλογικές συμβάσεις εργασίας, ισονομία στην εργασία, επίδομα επικίνδυνης και ανθυγιεινής εργασίας σε όσους εργάζονται σε μεγάλα ύψη ή χειρίζονται υψηλές στάσεις 25.000 volt. και αναγνώριση προϋπηρεσίας για όσους τη διαθέτουν στον ιδιωτικό τομέα, όπως οι εργαζόμενοι που προέρχονται από τη ΝΕΡΙΤ. Δημιουργία Ταμείου Αλληλοβοήθειας με συμβολή και του φορέα- εργοδότη. Δυνατότητα αιτήματος άσκησης παράλληλου έργου από τα μέλη των μουσικών συνόλων μία εβδομάδα πριν την ημέρα που του ζητούν να δουλέψουν εκτός, αντί για τον μήνα που ορίζεται στο νομοσχέδιο . Διοικητική και οικονομική αυτοτέλεια για την ΕΡΤ που εδρεύει στη Θεσσαλονίκη.
Ας τα πάρουμε όμως με τη σειρά:
Στο Α’ ΜΕΡΟΣ (άρθρα 1-22):
Καταρχάς ξεκινάτε με μία λαθροχειρία. Αναφέρεστε σε όλα τα άρθρα του μέρους αυτού σε τροποποίηση του νόμου 4173/2013 της κυβέρνησης που έκλεισε την ΕΡΤ και όχι, όπως είναι η αλήθεια, στο νόμο 4325/15 με τον οποίο ξανάνοιξε η ΕΡΤ. Ελπίζετε έτσι ότι σιγά-σιγά θα ξεχαστεί η αθλιότητα της κυβέρνησης Σαμαρά να ρίξει μαύρο στην ΕΡΤ.
Τα περισσότερα άρθρα αυτού του μέρους αποδεικνύουν ότι όχι μόνο δεν ενισχύετε το δημόσιο χαρακτήρα της ΕΡΤ, αλλά αντίθετα ενισχύετε τον έλεγχο της από την κυβέρνηση λοπως αποδεικνύεται από πλήθος άρθρων. Ενδεικτικά, ο κυβερνητικός έλεγχος αναδεικνύεται από το άρθρο 4. Η ομάδα καινοτομίας ελέγχεται από το ΔΣ και το Διευθύνοντα Σύμβουλο αποκλειστικά χωρίς πόρους και αξιολόγηση αποτελεσμάτων.
Ο στρατηγικός και επιχειρησιακός σχεδιασμός εγκρίνεται από την κυβέρνηση και ο προϋπολογισμός από τον εκπρόσωπο του μοναδικού μετόχου, δηλαδή τον υπουργό.
Η Γενική Συνέλευση παραμένει κυβερνητικό όργανο από τρεις υπουργούς. Δεν συμμετέχουν εκπρόσωποι εργαζομένων ούτε της κοινωνίας των πολιτών.
Εν κατακλείδει, η ΕΡΤ λειτουργεί ως κλειστή εταιρική δομή, ασύμβατη με το δημόσιο χαρακτήρα της. Ενώ όλα πάλι όλες οι βασικές ρυθμίσεις παραπέμπονται σε μελλοντικές ΚΥΑ και ΥΑ.
Στο άρθρο 17 , ενώ αναφέρεστε αρχικά στη σύναψη συλλογικών συμβάσεων εργασίας για το προσωπικό, λίγο μετά δηλώνετε ότι η ΕΡΤ υπάγεται στον προγραμματισμό προσλήψεων του ευρύτερου δημόσιο τομέα. Έτσι συνεχίζεται η άδικη, αντεργατική και ελεγχόμενη τακτική των προσλήψεων με σύμβαση έργου σε ποσοστό 90% του συνολικού προσωπικού της ΕΡΤ. Άνθρωποι που, καλύπτουν πάγιες και διαρκείς ανάγκες του φορέα, δεν απολαμβάνουν των δικαιωμάτων όσων παρέχουν εξαρτημένη εργασία. Δεν έχουν συγκεκριμένο μισθό, δεν έχουν δεδομένες άδειες και εξαρτώνται από τους προϊσταμένους και επόπτες τους, δεν έχουν τριετίες, οικογενειακά επιδόματα, κανένα από τα κατακτημένα δικαιώματα των μισθωτών. Κι από την άλλη, η ΕΡΤ δεν προσλαμβάνει τακτικό προσωπικό που να καλύπτει τις ανάγκες της, γιατί η κυβέρνηση θέλει να κρατάει χαμηλά το συνολικό δυναμικό του δημόσιου τομέα.
Και μάλιστα, επαίρεσθε στο ίδιο άρθρο, για το κίνητρο απόδοσης, το bonus, ενώ είναι σαφές ότι αυτό θα το πάρουν μόνον όσοι εργάζονται με εξαρτημένη εργασία, δηλαδή ένα πολύ μικρό ποσοστό του προσωπικού και, βέβαια, υπό αρκετούς όρους και προϋποθέσεις, κυρίως να υπάρχει κερδοφορία, να είναι εντός προγραμματικού προϋπολογισμού κλπ. Αντίθετα, αν προχωρούσατε σε συλλογικές συμβάσεις, οι εργαζόμενοι θα έβλεπαν τι αποδοχές τους να αυξάνονται αμέσως και με τον 13ο και 14ο μισθό που θα έπαιρναν.
Γενικότερα όμως, και από άλλα άρθρα του νομοσχεδίου, φαίνεται η απέχθεια που τρέφετε, ως κυβέρνηση, προς τους συνδικαλιστές και τους εκπροσώπους των εργαζομένων. Και στα άρθρα που ορίζουν τον τρόπο διοίκησης της ΕΡΤ (9, 10,11,12,13), αλλά και σε εκείνα που αφορούν στην οργάνωση της δήθεν νέας ΕΡΤ (το 4, το 16, το 17), δηλαδή όλα τα άρθρα σχετικά με τους δημοκρατικούς κανόνες με τους οποίους θα έπρεπε να λειτουργεί η ΕΡΤ.
Γι αυτό:
- αυξάνετε τον αριθμό των οριζόμενων από την κυβέρνηση μελών του Δ.Σ. σε 7 από 5 και αποκλείετε να έχουν την ιδιότητα του συνδικαλιστή οι δύο εκπρόσωποι των εργαζομένων στο ΔΣ. Θέλετε να μπορείτε να ελέγχετε πλήρως το Συμβούλιο και οι αντίθετες φωνές έμπειρων συνδικαλιστών σάς φοβίζουν.
- Δεν αποδεχτήκατε την πρόταση της ΠΡΟΣΠΕΡΤ να συμμετέχει εκπρόσωπος που θα προτείνει η Ομοσπονδία στην Ομάδα Καινοτομίας και Τεχνολογίας (άρθρο 4) και την Ομάδα Εισήγησης για το bonus, τo κίνητρο απόδοσης. Όλα ρυθμίζονται από το Δ.Σ. με την αναλογία διορισμένων προς εκλεγμένους 7:2.
Διότι, βέβαια, η αναφορά σε διαδικασίες επιλογής του ν. 5062/23 για την επιλογή διοικητών στο δημόσιο τομέα (άρθρο 10) δεν πείθει κανέναν ότι η επιλογή Προέδρου και Δ/ντος Συμβούλου γίνεται με αξιοκρατία. Αφού η διαδικασία ΑΣΕΠ νοθεύεται με υπερβαθμολόγηση της συνέντευξης, ώστε ο Υπουργός να προκρίνει τους εκλεκτούς της κυβέρνησης.
Δεν συγκεντρώνουν όμως μόνον οι συνδικαλιστές την απαρέσκειά σας, αλλά ολόκληρη η κοινωνία, όπως φαίνεται στο άρθρο 15. Είναι αστείο να μιλάτε για ενίσχυση του δημόσιου χαρακτήρα της ΕΡΤ και να καταργείτε, με το άρθρο αυτό, τα Συμβούλια Κοινωνικού Ελέγχου, το μόνο θεσμό που επέτρεπε σε όργανα της κοινωνίας των πολιτών και τοπικές συλλογικότητες να εκφράζονται για το περιεχόμενο των προγραμμάτων. Και τα αντικαταθιστάτε με έρευνες ιδιωτικών εταιρειών για την τηλεθέαση και την ακροαματικότητα, στις οποίες το έργο θα ανατίθεται από το ΔΣ, φανταζόμαστε με τις γνωστές απευθείας αναθέσεις που εφαρμόζετε παγίως σε όλο το Δημόσιο.
Στο άρθρο 19 για την κοινωνική εταιρική ευθύνη δεν προσδιορίζεται το πεδίο που θα χρηματοδοτηθεί από τους πόρους αυτούς. Θα έπρεπε να είναι τα αφιερώματα στις μεγάλες κοινωνικές μάστιγες της εποχής, όπως είναι ο τζόγος, και τα στοιχήματα, το αλκοόλ, το κάπνισμα, ο εθισμό στο διαδίκτυο. Γιατί αλήθεια; Φοβάστε ότι θα μειωθούν οι σχετικές διαφημίσεις;
Στο άρθρο 5, περιλαμβάνετε το μνημόνιο με το Υπουργείο Παιδείας για δημιουργία ολικού εκπαιδευτικού περιεχομένου. Εδώ η συνεργασίες γίνονται ακόμη και με ιδιωτικά κολλέγια και παραρτήματα ξένων πανεπιστημίων χωρίς καμία αξιολόγηση.
Άφησα για το τέλος το σκάνδαλο με το ανταποδοτικό τέλος των 3 ευρώ που όλοι πληρώνουμε. Εδώ έχουμε τους παρόχους ενέργειας, δηλαδή τα καρτέλ της αισχροκέρδειας, οι οποίοι δεν αποδίδουν στην ΕΡΤ τα ποσά που της χρωστούν διότι ισχυρίζονται ότι δεν έχουν εισπράξει 50 εκατομμύρια από τους καταναλωτές. Και η κυβέρνηση, για να μην τους δυσαρεστήσει, σκέφτηκε τα εξής :
- Πρώτον διπλασιάζει την προμήθεια των παρόχων ενέργειας από 0,5 σε 1%. Το κόστος των ελέγχων για την είσπραξη θα επιβαρύνει την ΕΡΤ και όχι τους παρόχους οι οποίοι διαθέτουν ορκωτούς λογιστές. Θα δώσει η ΕΡΤ στην ΑΑΔΕ 10% προμήθεια για να το κάνει η ΑΑΔΕ και η ΕΡΤ θα πάρει ένα τεράστιο όγκο προσωπικών δεδομένων που σίγουρα θα προσκρούουν στο GDPR. Eπίσης στα πρόστιμα για τη μία απόδοση πόρων που ανήκουν στην ΕΡΤ θα πηγαίνουν στον κρατικό προϋπολογισμό.
Στο ΜΕΡΟΣ Β’: (άρθρα 23 έως και 35) υποτίθεται ότι ενσωματώνετε τον Κανονισμό για την Ελευθερία των Μέσων Ενημέρωσης της 11ης Απριλίου 2024. Μια διαδικασία που λογικά θα ήταν τελείως αυτόματη, δεδομένου ότι οι Κανονισμοί είναι ήδη νόμοι που ισχύουν από την πρώτη στιγμή για όλα τα κράτη-μέλη και ενσωματώνονται στο Εθνικό Δίκαιο ως έχουν, δηλαδή ως ενιαί νομοθέτημα. Και ο συγκεκριμένος Κανονισμός αναφέρεται σε θέματα ελευθερίας του Τύπου, ανεξαρτησίας και ασφάλειας των δημοσιογράφων, δημοκρατίας στην ενημέρωση.
Μόνο που εσείς εξαιρέσατε ορισμένα άρθρα του Κανονισμού και τα παραπέμπετε σε μελλοντικούς νόμους. Και μάλιστα εκείνο που ενδιαφέρει πολύ όλους μας και κυρίως την ΠΟΕΣΥ, για τις αγωγές slapps.
Κάνετε μια προσχηματική και στην πραγματικότητα κουτσουρεμένη ενσωμάτωση με τα άρθρα 27 και 28. Μόνον ως προς ό,τι δεν σας δημιουργεί μεγάλα προβλήματα στη συνέχιση της ασυδοσίας σας στο χώρο των ΜΜΕ.
Δεν περιλάβατε λοιπόν άρθρα που είχατε βάλει στην αρχική διαβούλευση. Όπως εκείνο για την Εθνική Βάση Δεδομένων παρόχων υπηρεσιών μέσων ενημέρωσης, εκείνο για την αξιολόγηση της συγκέντρωσης της ιδιοκτησίας των μέσων ενημέρωσης, ένα μείζον ζήτημα το οποίο είχατε αναθέσει στο ΕΣΡ που δεν διαθέτει, έτσι κι αλλιώς το προσωπικό και τα μέσα για να φέρει σε πέρας μια τέτοια αξιολόγηση. Άλλωστε, είδαμε κατά την ακρόαση των φορέων πόσο ελλιπής και τυπικός είναι ο έλεγχος που διενεργεί το ΕΣΡ σήμερα στο πλαίσιο του υφιστάμενου ρόλου του. Αν θέλατε πραγματικά να ελέγξετε την συγκέντρωση της ιδιοκτησίας των μέσων, όπως απαιτεί ο Κανονισμός, θα ιδρύατε έναν ισχυρό μηχανισμό ελέγχου με το απαραίτητο προσωπικό και την απαραίτητη χρηματοδότηση. Αλλά η έλλειψη κάθε ελέγχου στο πεδίο αυτό μάλλον σας βολεύει, παρά σας ενοχλεί. Και απλώς δεν το αγγίζετε.
Ειδικότερα στο άρθρο 28, που αναφέρεται στην ελευθερία των Μέσων ενημέρωσης, όλο το βάρος δίδεται στην συντακτική ελευθερία των ίδιων των μέσων και των ιδιοκτητών τους. Τι γίνεται όμως με την ελευθερία των ίδιων των συντακτών; Και τη διασφάλιση της ελευθερίας και της ανεξαρτησίας τους έναντι του ίδιου του μέσου, δηλαδή του εργοδότη τους; Εδώ απλώς προτρέπετε τους εργοδότες και ιδιοκτήτες να «λαμβάνουν τα κατάλληλα κατά την κρίση τους μέτρα … για τη διασφάλιση της ανεξαρτησίας των συντακτικών αποφάσεων.» Κατά την κρίση τους! Η ΠΟΕΣΥ σας είχε καταθέσει συγκεκριμένη πρόταση στη διαβούλευση, να υποχρεωθούν οι ιδιοκτήτες των μέσων να καταρτίσουν εσωτερικό κανονισμό που να διασφαλίζει μέσα από συγκεκριμένες και ελέγξιμες διαδικασίες την ανεξαρτησία των συντακτών. Η άρνησή σας να το ενσωματώσετε, απλώς δείχνει τη διάθεσή σας να μην θίξετε ούτε στο ελάχιστο τους ιδιοκτήτες – ενδεχόμενους και επιθυμητούς συνεργάτες και συμμάχους σας.