Διεθνείς εξελίξεις
Παρά την επίτευξη εκεχειρίας στο Ιράν και την προαναγγελία μιας νέας συμφωνίας μετά από την οπισθοχώρηση του Τραμπ στο πεδίο του πολέμου, οι δυσκολίες για επίτευξη ειρήνης στην περιοχή εξακολουθούν να υπάρχουν. Ο παράνομος ιμπεριαλιστικός πόλεμος που εξαπέλυσαν ο Τραμπ και ο Νετανιάχου στο Ιράν αλλά και το Ισραήλ στο Νότιο Λίβανο, από το τέλος Φεβρουαρίου έχει βυθίσει όλη την περιοχή, από την Ανατολική Μεσόγειο ως τον Περσικό Κόλπο, σε μία επικίνδυνη πολεμική κατάσταση με κινδύνους για την παγκόσμια ειρήνη. Από τη μία έχουμε χιλιάδες νεκρούς σε Ιράν και Νότιο Λίβανο και καταστροφή σημαντικών υποδομών που συνιστούν εγκλήματα πολέμου. Από την άλλη, όμως, αποδείχθηκε στην πράξη ότι το Ιράν δεν είναι ένας εύκολος στρατιωτικός και διπλωματικός αντίπαλος, ακόμη και για πολεμικές υπερδυνάμεις όπως οι ΗΠΑ και το Ισραήλ.
Οι τακτικοί ελιγμοί της αμερικανικής διπλωματίας, υπό την καθοδήγηση του Τραμπ και των μελών της κυβέρνησής του, καταδεικνύουν μία βαθιά αδυναμία να διαχειριστεί την στρατιωτική ήττα σε έναν πόλεμο που η έκβαση του θεωρούνταν στην αρχή δεδομένη. Ο έλεγχος των Στενών του Ορμούζ από το Ιράν αποτελεί σημαντικό πλήγμα για τον Τραμπ, αλλά και για την παγκόσμια οικονομία, αφού η ναυσιπλοΐα πλέον γίνεται με δύσκολους όρους, διακόπτοντας την εμπορική ροή κρίσιμων πρώτων υλών από τον Περσικό Κόλπο.
Η απειλή της συνέχισης του πολέμου και της διακοπής της εκεχειρίας ή της συμφωνίας για την ειρήνη, αν τελικά επιτευχθεί, επικρέμαται διαρκώς πάνω από το Ιράν, αφού ο Τραμπ αμφιταλαντεύεται μεταξύ της συνέχισης ενός καταστροφικού πολέμου και της αποδοχής μίας πολεμικής και διπλωματικής ήττας.
Παρά την επίσκεψη Τραμπ στην Κίνα και την συνάντησή του με τον Σι, ο γεωπολιτικός και γεωοικονομικός ανταγωνισμός των δύο χωρών θα συνεχίζεται και θα κλιμακώνεται στο επόμενο διάστημα, με δεδομένο ότι η Κίνα ακολουθεί πορεία σύγκλισης ως υπερδύναμη με τις ΗΠΑ, ενδεχομένως δε και υπέρβασής τους. Η πορεία αυτή θα γεννάει διαρκώς περιφερειακές συγκρούσεις για τον έλεγχο των πρώτων υλών και των κρίσιμων ορυκτών, τις εμπορικές οδούς και τη στρατιωτική επιρροή. Με την τεχνητή νοημοσύνη να καθίσταται ταχύτατα ένα όλο και πιο εκτεταμένο πεδίο οικονομικής επέκτασης και γεωπολιτικού ανταγωνισμού, αναδιαρθρώνοντας την παραγωγική διαδικασία και τις παραγωγικές σχέσεις και θέτοντας ένα πλήθος από ηθικά και πρακτικά ζητήματα, υπαρξιακού χαρακτήρα. Μια τεχνολογία στα χέρια λίγων μεγάλων πολυεθνικών, με ό, τι αυτό συνεπάγεται σε παγκόσμια κυριαρχία, που ήδη απορροφά μεγάλες επενδύσεις και τεράστιες ποσότητες ενέργειας, φυσικών και τεχνολογικών πόρων. Μια τεχνολογία που οι εθνικοί και οι διεθνείς θεσμοί απέχουν πολύ από το να την ελέγξουν και να τη ρυθμίσουν, κάτι που είναι δραματικά επείγον να επιτευχθεί, ώστε, αυτό το επίτευγμα να χρησιμοποιείται προς όφελος της ανθρωπότητας.
Το Ισραήλ, παρά την εκεχειρία, συνεχίζει τους βομβαρδισμούς στο Νότιο Λίβανο σκοτώνοντας αμάχους και καταστρέφοντας υποδομές της χώρας. Το ακροδεξιό καθεστώς Νετανιάχου συνεχίζει απρόσκοπτα τα εγκλήματα πολέμου τόσο στο Λίβανο όσο και στην Παλαιστίνη. Το καθεστώς απαρτχάιντ που έχει επιβληθεί στα κατεχόμενα παλαιστινιακά εδάφη και η γενοκτονία του παλαιστινιακού λαού, συνιστούν βαριά εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας και αυτό δεν μπορεί να ξεχαστεί με κανέναν τρόπο.
Οι πρόσφατες επιθέσεις στον στολίσκο της αλληλεγγύης, το Global Sumud Flotilla, εκατοντάδες μίλια μακριά από το Ισραήλ, καταδεικνύουν την ανεξέλεγκτη επιθετικότητα του Ισραήλ αλλά και την απόλυτη ανοχή και συνεργασία των χωρών της Μεσογείου. Συγκεκριμένα, τόσο η Ελλάδα όσο και η Κύπρος, που στα όρια των ζωνών έρευνας και διάσωσής τους έλαβαν χώρα οι πειρατείες από πλοία του ισραηλινού ναυτικού, δεν ανταποκρίθηκαν στις υποχρεώσεις που προκύπτουν από το Δίκαιο της Θάλασσας και επέτρεψαν στο Ισραήλ να προβεί σε νέα διεθνή εγκλήματα και βασανιστήρια εις βάρος εκατοντάδων ακτιβιστών και ακτιβιστριών.
Την ίδια στιγμή η Ευρωπαϊκή Ένωση βυθίζεται όλο και περισσότερο στην ηθική απαξίωση, τον οικονομικό καιροσκοπισμό και τον πολιτικό κυνισμό της γραφειοκρατίας της. Αυτό αντανακλά, προφανώς, την όλο και μεγαλύτερη κυριαρχία δυνάμεων του συντηρητισμού και του νεοφιλελευθερισμού σε μία Ευρώπη που καθοδηγείται από τις πολυεθνικές, τα λόμπι και τα γεράκια του πολέμου. Με άξονα το Rearm Europe των 800 δισεκατομμυρίων και την ανάγκη τόνωσης της κερδοφορίας των βιομηχανιών του πυρήνα της ΕΕ, αναπαράγεται η ιδεολογία του πολέμου ως κανονικότητα και προετοιμάζονται οι κοινωνίες για την αποδοχή του πολέμου ως μία επιτακτικότητα με θετικές συνέπειες για την καπιταλιστική οικονομία και την «ανάπτυξη». Με επιχειρήματα γνωστά από την περίοδο του Μεσοπολέμου, οι γραφειοκρατίες της ΕΕ, καθοδηγούμενες από την Φον ντερ Λάιεν και την Κάλλας, και οι περισσότερες ευρωπαϊκές κυβερνήσεις υπνοβατούν στα μονοπάτια που οδηγούν στην παρακμή της δημοκρατίας και προοικονομούν την ανάδυση του φασιστικού φαινομένου.
Η συγκυρία στην Ελλάδα
Η κοινωνική δυσαρέσκεια απέναντι στην κυβέρνηση Μητσοτάκη διογκώνεται όλο και περισσότερο. Όλο και ευρύτερα τμήματα της κοινωνίας αντιλαμβάνονται τον κυβερνητικό εμπαιγμό των «μέτρων» για την ακρίβεια, αφού πλέον είναι προφανής η λογική της κυβέρνησης: Να αντιμετωπίζει την ακρίβεια ως δημοσιονομική ευκαιρία για να γεμίζει τα δημόσια ταμεία και μετά να μοιράζει μέρος των πλεονασμάτων αποσπασματικά, μέσω επιδομάτων και παροχών. Την ίδια στιγμή τα κέρδη των ολιγοπωλίων εκτινάσσονται, όπως και τα μερίσματα που μοιράζουν στους μετόχους. Οι τράπεζες, τα ολιγοπώλια της ενέργειας, τα σούπερ-μάρκετ είναι οι κλάδοι με τα μεγαλύτερα κέρδη, τη στιγμή που τα ελληνικά νοικοκυριά βρίσκονται στην τελευταία θέση της ΕΕ-27 αναφορικά με την αγοραστική δύναμη του εισοδήματος.
Το 2025 η κερδοφορία των εισηγμένων ελληνικών επιχειρήσεων έφτασε στα 12,1 δις ευρώ, ενώ την ίδια στιγμή οι εισηγμένες μοίρασαν 6,1 δις ευρώ σε μερίσματα: Πρόκειται για την μεγαλύτερη διανομή από το 2007! Την ίδια στιγμή η χώρα μας βρίσκεται στις χειρότερες θέσεις των ευρωπαϊκών στατιστικών σε σχέση με το πραγματικό εισόδημα, την στεγαστική κρίση και τον πληθωρισμό, καταδεικνύοντας την μεγάλη ταξική αντίφαση: Οι πλούσιοι γίνονται πλουσιότεροι ενώ η μεγάλη πλειοψηφία του λαού βλέπει την κοινωνική της θέση να επιδεινώνεται διαρκώς. Δεν αρκεί κανένα επίδομα ή περίσσευμα από τα υπερ-πλεονάσματα για να αντιστρέψει αυτή την πραγματικότητα. Είναι η πολιτική της κυβέρνησης Μητσοτάκη που συντηρεί τον βαθιά ταξικό της χαρακτήρα και διευρύνει τις ανισότητες με τρόπο πρωτοφανή.
Τη στιγμή που ο μισθός τελειώνει στις 20 του μήνα και τα έξοδα για την στέγαση αντιστοιχούν στο μισό εισόδημα των νοικοκυριών, τα σκάνδαλα της κυβέρνησης Μητσοτάκη και η συστηματική προσπάθεια συγκάλυψής τους αποτελούν μέγιστη πρόκληση απέναντι στον ελληνικό λαό. Οι διαρκείς αποκαλύψεις για το «γαλάζιο» σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ και οι κυβερνητικές επιθέσεις στην Ευρωπαία Εισαγγελέα, η χειραγώγηση της ανώτατης δικαιοσύνης από την κυβέρνηση, όπως φαίνεται από την προκλητική απόφαση του εισαγγελέα του Αρείου Πάγου για τις υποκλοπές, αλλά και η συστηματική προσπάθεια υποτίμησης των θεσμών και του κράτους δικαίου, υποσκάπτουν τη δημοκρατία.
Πλέον δεν υπάρχει η παραμικρή αμφιβολία ότι η κυβέρνηση Μητσοτάκη τρέμει στην ιδέα του θεσμικού ελέγχου από το Κοινοβούλιο και την προσπάθεια αποκάλυψης της αλήθειας για τα σκάνδαλα των υποκλοπών και του ΟΠΕΚΕΠΕ. Η συγκάλυψη, άλλωστε, είναι συστατικό κομμάτι μίας κυβέρνησης που έχει, στην πραγματικότητα, θεσμοποιήσει την διαφθορά μέσα από την εδραίωση του «επιτελικού κράτους». Η άρνησή της να συσταθεί προανακριτική επιτροπή για τον ΟΠΕΚΕΠΕ και εξεταστική επιτροπή για το σκάνδαλο των υποκλοπών, παρά τις δικογραφίες εις βάρος υπουργών της για το πρώτο και το πλήθος τρανταχτών στοιχείων για το δεύτερο, καταδεικνύουν ότι η κοινοβουλευτική πλειοψηφία, καθοδηγούμενη από το Μαξίμου, δεν έχει απολύτως κανένα πρόβλημα να καταφύγει στην θεσμική εκτροπή μπροστά στον φόβο και στη βάσανο της αλήθειας. Η δημοκρατική εκτροπή είναι ο δρόμος που επιλέγει ο Κυριάκος Μητσοτάκης. Και οι συνέπειες αυτού του δρόμου είναι βαθιές και επικίνδυνες.
Η κυβέρνηση Μητσοτάκη με τη γνωστή ρητορική περί «εθνικών κινδύνων» προσπαθεί να μας εξοικειώσει με τη μιλιταριστική κουλτούρα των «φερέτρων με ευρωπαϊκές σημαίες», όπως είχε δηλώσει ο υπουργός Άμυνας, Νίκος Δένδιας. Παράλληλα, τα φερέφωνά της στα συστημικά ΜΜΕ καταγγέλλουν ως «ενδοτισμό» τα «ήρεμα νερά» με την Τουρκία, ενώ συναγωνίζονται σε πατριδοκαπηλία τους εθνικιστές της «γαλάζιας πατρίδας» του Ερντογάν.
Την ίδια ώρα πάνοπλα ναυτικά drones της Ουκρανίας εισέρχονται ανενόχλητα στα χωρικά ύδατα της χώρας στην περιοχή της Λευκάδας. Η κυβέρνηση που, κατά τα άλλα υπερασπίζεται τα θαλάσσια σύνορα της χώρας, κυρίως με εγκληματικό τρόπο απέναντι σε κατατρεγμένους πρόσφυγες στην Πύλο, στην Χίο και αλλού, είτε παραπλανά είτε αρκείται σε χλιαρές δηλώσεις.
Η Νέα Αριστερά, είναι υπέρ της ειρηνικής επίλυσης των υπαρκτών διαφορών με την Τουρκία στο Αιγαίο και την Κύπρο, όπως συνέβη με την εμβληματική συνθήκη των Πρεσπών. Είναι δύναμη Ειρήνης, Συνεργασίας και Φιλίας μεταξύ όλων των λαών της περιοχής. Τάσσεται με το διάλογο στα πλαίσια του Διεθνούς Δικαίου και με τη διατήρηση της αποτρεπτικής ισχύος των Ενόπλων Δυνάμεων, χωρίς επιθετικούς υπερεξοπλισμούς που εξυπηρετούν μόνο τον εθνικισμό, τα αμερικανονατοϊκά συμφέροντα και τους εμπόρους όπλων.
Επιπλέον, η απόλυτη ταύτιση με τα συμφέροντα του Ισραήλ και των ΗΠΑ, μετατρέπουν την χώρα μας στον πιο πιστό σύμμαχο στα εγκλήματα πόλεμου που διαπράττουν ο Νετανιάχου και ο Τραμπ. Οι συνεχείς διμερείς συνεργασίες σε επίπεδο υπουργείων και η πρωτοφανής διευκόλυνση των συμφερόντων ενός κράτους-τρομοκράτη στην περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου έχουν καταστήσει την Ελλάδα, εκτός από κλακαδόρο των εγκληματιών πολέμου, σε χώρα-δορυφόρο των ισραηλινών συμφερόντων. Και αυτό συμβαίνει σε μια περίοδο που ακόμη και χώρες του ΝΑΤΟ αρνούνται να συμμετάσχουν στους πολεμικούς τυχοδιωκτισμούς των ΗΠΑ-Ισραήλ. Με αποτέλεσμα να τίθεται στην ημερήσια διάταξη η συνοχή ή και η διάλυση του ΝΑΤΟ. Με αυτό τον τρόπο η Ελλάδα, πέραν της ηθικής κατάπτωσης, εισέρχεται σε κατάσταση διαρκούς κινδύνου για την ασφάλεια της και την ειρήνη στην περιοχή. Χαρακτηριστικά, η Ελλάδα σήμερα κατέληξε να εξυπηρετεί πλέον τα συμφέροντα του Ισραήλ στην διένεξή του με την Τουρκία και να έχει απεμπολήσει την αυτονομία της δικής της εξωτερικής πολιτικής απέναντι στην Τουρκία.
Η Νέα Αριστερά τάσσεται υπέρ των πιο αυστηρών κυρώσεων στο Ισραήλ, ζητά την απεμπλοκή της Ελλάδας από κάθε στήριξη των πολεμικών επιχειρήσεων μέσω των αμερικανονατοϊκών βάσεων στη Σούδα και στις άλλες περιοχές της χώρας και απαιτεί την επιστροφή των ελληνικών στρατιωτικών δυνάμεων και των πυραυλικών συστημάτων από τη Σαουδική Αραβία και τα άλλα μέτωπα του πολέμου.
Η πολιτική κατάσταση
Η κρίση στο πολιτικό σύστημα εντείνεται. Το Μεταπολιτευτικό πολιτικό συμβόλαιο απειλείται από την απροσχημάτιστη επίθεση της ΝΔ και του νεοφιλελευθερισμού στα δικαιώματα και το κοινωνικό κράτος. Η κρίση αφορά στο σύνολο των θεσμών της δημοκρατίας: κράτος, κοινοβούλιο, κόμματα, δικαιοσύνη, ΜΜΕ. Η κρίση αυτή οφείλεται και στο εκλογικό σύστημα που αποθαρρύνει τον προγραμματικό διάλογο, τη δημοκρατική λειτουργία των κομμάτων και των θεσμών και ενισχύει το αρχηγοκεντρικό μοντέλο και τη διαφθορά. Η προσχώρηση της σοσιαλδημοκρατίας στο νεοφιλελεύθερο μονόδρομο και οι κεντροαριστερές αυταπάτες, η επαγγελματοποίηση της πολιτικής, η ενίσχυση της αντιπολιτικής και της μεταπολιτικής του life style και ο διάχυτος κυνισμός που, δυστυχώς, έκανε την εμφάνισή του και στο χώρο της Αριστεράς, συνέβαλαν στην απαξίωση και στην αναξιοπιστία. Προς όφελος, πολλές φορές, μιας φασίζουσας ακροδεξιάς, συγκροτημένης είτε σε αυτόνομους κομματικούς φορείς είτε εντός της ΝΔ ως συγκυβερνώσα πτέρυγα.
Η πολύχρονη πίεση στο βιοτικό επίπεδο πλατιών λαϊκών μαζών, το αίσθημα ασφυξίας, φόβου και ανασφάλειας, δημιουργούν τη λεγόμενη κοινωνία των «μειωμένων προσδοκιών», κάτι που αποθαρρύνει την πολιτική συμμετοχή και οδηγεί στην αποχή από τις εκλογές.
Η κατάσταση αυτή εκβάλλει με ιδιαίτερη ένταση στο χώρο της νεολαίας, με το αίσθημα του αποκλεισμού από μια αξιοβίωτη ζωή να δημιουργεί μια καταθλιπτική συνθήκη σε πλατιά νεανικά στρώματα. Σε μια νεολαία που δε γνώρισε ποτέ την εποχή της επίπλαστης έστω ευμάρειας, αλλά, την πρωτοφανή κρίση, τον εγκλεισμό της πανδημίας και την πανταχού παρούσα απειλή του πολέμου και της περιβαλλοντικής καταστροφής. Χωρίς ακόμη να έχει μελετηθεί σε όλο της το βάθος η επίδραση της εισβολής των ψηφιακών μέσων σε κάθε πτυχή της ζωής των νέων ανθρώπων και το πώς αυτά μεταβάλουν τις διαπροσωπικές σχέσεις ή τις σχέσεις μέσα στις οικογένειες. Αυτή η συνθήκη δεν είναι άσχετη με απονενοημένα διαβήματα, όπως η αυτοκτονία των δύο κοριτσιών στην Ηλιούπολη, που ανέδειξε με τραγικό τρόπο τα αδιέξοδα και την πρωτοφανή πίεση που δημιουργούν οι ταξικοί φραγμοί, οι ανισότητες και οι ιδεολογίες του ατομικού ανταγωνισμού και της πάση θυσία «επιτυχίας», με το πρόσχημα της «αριστείας», σε τμήματα της νέας γενιάς. Από αυτή την άποψη οι προτάσεις μας για την Παιδεία και ειδικά η κατάργηση της ΕΒΕ, η κατάκτηση του αυτόνομου μορφωτικού ρόλου του Λυκείου, η ελεύθερη πρόσβαση στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση με τη σταδιακή κατάργηση των Πανελλαδικών Εξετάσεων και η επαναφορά των αξιών της Δημοκρατίας, της Ισότητας, της Αλληλεγγύης και της κριτικής σκέψης στο σχολείο, είναι βήματα που συμβάλλουν στο να αναπνεύσει ξανά η σχολική κοινότητα αλλά και να ανακουφιστούν οι οικογένειες.
Οι πολιτικές δυνάμεις
Η Νέα Δημοκρατία τον τελευταίο καιρό υφίσταται μία δημοσκοπική πίεση, ως αποτέλεσμα της κοινωνικής δυσαρέσκειας για την αποτυχία της να διαχειριστεί την κρίση του κόστους ζωής, αλλά και φυσικά λόγω των αποκαλύψεων για τα μεγάλα σκάνδαλα, τη διαφθορά και τις προσπάθειες συγκάλυψης. Διατηρεί μεν σημαντικές δυνάμεις που της διασφαλίζουν ως τώρα την πρωτιά, αλλά η πίεση θα διογκωθεί υπό τον κομματικό ανταγωνισμό που προκύπτει από τα δεξιά της και την κλιμάκωση της κοινωνικής δυσαρέσκειας.
Απέναντι σε αυτή την πολιτική της κυβέρνησης Μητσοτάκη, η κοινωνία αναζητάει διέξοδο. Τόσο το ΠΑΣΟΚ όσο και το κόμμα Τσίπρα, όπως φαίνεται, αδυνατούν να διαμορφώσουν μία ανταγωνιστική εναλλακτική πρόταση διακυβέρνησης και εμμένουν στο δόγμα της «υπεύθυνης αντιπολίτευσης», με απονευρωμένες πολιτικές προτάσεις, αποφεύγοντας να αντιμετωπίσουν τον πυρήνα των προβλημάτων για να μην συγκρουστούν με τα μεγάλα συμφέροντα.
Το ΠΑΣΟΚ διαρκώς φαίνεται να προσπαθεί να ισορροπήσει ανάμεσα στις διαφορετικές και αντιφατικές του ταυτότητες. Ενώ σε επιμέρους θέματα διατυπώνει σημαντικά προοδευτικές απόψεις, την ίδια στιγμή σε αρκετά άλλα απομακρύνεται από τη σοσιαλδημοκρατία και υιοθετεί τη συντηρητική ατζέντα. Η αμφισημία της πολιτικής του τοποθέτησης και οι αντιφάσεις μεταξύ διακηρύξεων και πολιτικών προτάσεων από την ηγεσία του, περιορίζουν την πολιτική του επιρροή και τη δυνατότητά του να ανταγωνιστεί πολιτικά τη Νέα Δημοκρατία. Ταυτόχρονα, η εμμονή του να στηρίζει και να στηρίζεται σε ένα διεφθαρμένο και απαξιωμένο δίκτυο συνδικαλιστών με αντάλλαγμα την κοινωνική του γείωση σε μαζικούς χώρους, το εκθέτει στη συνείδηση του προοδευτικού και του αριστερού κόσμου.
Η ανακοίνωση της ίδρυσης κόμματος Τσίπρα αναπόφευκτα έθεσε πολλά ερωτήματα. Η Νέα Αριστερά έχει οριοθετηθεί με σαφήνεια απέναντι στο κόμμα Τσίπρα. Το πρόσφατο μανιφέστο που δημοσιοποιήθηκε, περιέχει μόνο στον υπότιτλο τη ριζοσπαστική αριστερά και την πολιτική οικολογία, ενώ τίποτα στο κείμενο δεν παραπέμπει στα πολιτικά αυτά ρεύματα. Ταυτόχρονα, από τη σοσιαλδημοκρατία αγκαλιάζει την πιο ήπιά της εκδοχή και μάλιστα χωρίς το κοινωνικό βάθος που ιστορικά είχε αυτό ο πολιτικός χώρος. Το μανιφέστο αυτό αποτελεί περισσότερο μία έκθεση ιδεών με σκοπό να φανεί αρεστό «σε όλους και σε όλες», παραλείποντας αναφορές που θα το έκαναν πιο συγκεκριμένο σε κομβικά ζητήματα, που ενδεχομένως να προκαλούσαν ρήξεις. Αναμενόμενο. Κλασική συνταγή άλλωστε.
Η αποσιώπηση κρίσιμων ζητημάτων ακόμα και στα θέματα που επιλέγει να ανοίξει ο Α. Τσίπρας, όπως η οργάνωση της αγοράς ενέργειας γύρω από το Χρηματιστήριο Ενέργειας και την οριακή τιμολόγηση, η απουσία αναφοράς στον δημόσιο έλεγχο βασικών υποδομών (51% των μετοχών της ΔΕΗ, μία συστημική τράπεζα) και η πλήρης αποσιώπηση του ρόλου του Ισραήλ στην Μέση Ανατολή και την Ανατολική Μεσόγειο, αποτελούν προπομπό ενός πολιτικού μηνύματος στρογγυλεμένου, επιφανειακού και ακίνδυνου.
Η απαξίωση του προς την οργανωμένη πολιτική ζωή, τα κόμματα και τις συλλογικότητες της Αριστεράς και η συγκρότηση ενός απολύτως αρχηγοκεντρικού κόμματος δεν αφήνουν περιθώρια παρερμηνείας για τον τρόπο λειτουργίας του. Η ίδρυση του νέου αυτού κόμματος δεν προϊδεάζει ότι μπορεί να δώσει προοπτική για μία πολιτική απάντηση, από τα αριστερά, στον Κ. Μητσοτάκη ούτε ότι μπορεί να συμβάλλει στην υπέρβαση της κρίσης στον χώρο της Αριστεράς.
Το κόμμα Καρυστιανού προσπαθεί φαινομενικά να συσπειρώσει ένα ακροατήριο που ενδιαφέρεται κυρίως για τα ζητήματα δικαιοσύνης, με αφορμή το έγκλημα στα Τέμπη και τη συστηματική προσπάθεια συγκάλυψης από την πλευρά της κυβέρνησης Μητσοτάκη. Μολαταύτα, η λαϊκιστική ρητορική που συνδυάζει στοιχεία από την ακροδεξιά ατζέντα με έναν επιφανειακό καταγγελτικό λόγο, δημιουργεί ένα επικίνδυνο αντιπολιτικό κράμα.
Την ίδια στιγμή ο ΣΥΡΙΖΑ συνεχίζει να κλυδωνίζεται από τις εξελίξεις με το κόμμα Τσίπρα. Μεγάλο μέρος των βουλευτών και των στελεχών του επιθυμεί την συμπόρευση με οποιονδήποτε τρόπο με το νέο κόμμα και χωρίς πολιτικές προϋποθέσεις. Η κομματική βάση του ΣΥΡΙΖΑ, τα μέλη του, οι σύντροφοι και οι συντρόφισσες μας που πορευτήκαμε μαζί για χρόνια, παρακολουθούν αμήχανοι τις εξελίξεις και το άδηλο μέλλον του κόμματος. Είναι προφανές ότι οι εξελίξεις στο χώρο του ΣΥΡΙΖΑ δεν μας αφήνουν αδιάφορους.
Ο χώρος του Μέρα25–Ενωτική Αριστερά, παρά την απουσία κοινωνικής γείωσης, απευθύνεται σε έναν κόσμο με κινηματικά χαρακτηριστικά, τμήματα της νεολαίας και ένα ακροατήριο παρεμφερές με αυτό της Νέας Αριστεράς.
Είναι κρίσιμο να υπάρξει υπέρβαση των διαφορετικών απόψεων για το παρελθόν, με σεβασμό στις άλλες αντιλήψεις, ώστε να υπάρξει διάλογος και κοινή δράση στα κινήματα και τους αγώνες.
Και αυτό αφορά και άλλες αριστερές και κινηματικές συλλογικότητες. Όπως αυτές που ενεργοποιούνται στα πολύμορφα κινήματα για τον Πόλεμο, τη Γενοκτονία στη Γάζα, την Κούβα, στα μέτωπα του Αντιφασισμού, στο Προσφυγικό, στα Δικαιώματα των Γυναικών, της ΛΟΑΤΚΙ κοινότητας, των ΑΜΕΑ, των φυλακισμένων.
Η συμπόρευση με τον Οικολογικό χώρο έχει ιδιαίτερη βαρύτητα για τη Νέα Αριστερά, τόσο με τη συνεργασία που έχουμε εγκαινιάσει με το κόμμα «Πράσινοι-Οικολογία», όσο και με περιφερειακές ή τοπικές συλλογικότητες, στη Θεσσαλία, στην Κρήτη, στην Ήπειρο, στην Χαλκιδική, στην Αν. Μακεδονία-Θράκη, στη Δυτ. Μακεδονία, στο Αιγαίο και σε Δήμους της Αττικής (για το Ελληνικό και άλλα περιβαλλοντικά ζητήματα), στη Θεσσαλονίκη με κορυφαίο το Δημοψήφισμα για τη ΔΕΘ και αλλού. Ο αποκεντρωμένος και αντιιεραρχικός χαρακτήρας των οικολογικών κινημάτων και πρωτοβουλιών είναι ένας χώρος με τον οποίο οφείλουμε να διαμορφώσουμε ισότιμες σχέσεις διαλόγου, αλλά και συμπόρευσης σε κοινούς αγώνες. Για εμάς, το Κόκκινο και το Πράσινο πρέπει να πηγαίνουν μαζί στο δρόμο, του Οικοσοσιαλιστικού μετασχηματισμού και μιας νέας αντίληψης για τη βιωσιμότητα του πλανήτη, με την προώθηση των οικολογικών αιτημάτων στην καρδιά κάθε συζήτησης για τον αναπτυξιακό σχεδιασμό.
Η Νέα Αριστερά
Απέναντι σε αυτό το πολιτικό σκηνικό, η Νέα Αριστερά, θα δώσει όλες της τις δυνάμεις για να ηττηθούν οι πολιτικές της Δεξιάς πολιτικά και ιδεολογικά.
Στοπλαίσιοαυτό, αποτελεί κοινωνική αναγκαιότητα η συγκρότηση της πολιτικής πρότασης που θα προκύψει από την ανασύνθεση των δυνάμεων της Αριστεράς και της Οικολογίας, αντλώντας δυναμική από τις σημερινές κοινωνικές ανάγκες και την λαϊκή απαίτηση να απαντηθούν δομικά και ουσιαστικά τα κοινωνικά προβλήματα.
Η πολιτική πρόταση αυτή προκύπτει από την επιταγή να υπάρξει μια ριζοσπαστική απάντηση απέναντι στην πολλαπλή κρίση της εποχής μας. Μια απάντηση που θα υπερασπίζεται την κοινωνική δικαιοσύνη απέναντι στις ανισότητες, την ειρήνη απέναντι στον μιλιταρισμό, τη δημοκρατία απέναντι στον αυταρχισμό και τη φύση απέναντι στη λεηλασία του περιβάλλοντος.
Οι σημερινές προκλήσεις είναι αυτές που καθιστούν τη διαδικασία αυτής της ανασύνθεσης ιστορικά αναγκαία. Η Νέα Αριστερά, ως κόμμα της ανανεωτικής και ριζοσπαστικής Αριστεράς, θέλει να συμβάλλει αποφασιστικά σε αυτή την κατεύθυνση, διατηρώντας την διακριτή πολιτική και κομματική της παρουσία, υπερασπιζόμενη με συνέπεια τις προγραμματικές θέσεις, τις αξίες και τις ιστορικές παραδόσεις της Αριστεράς, σε μια περίοδο θολών πολιτικών μηνυμάτων.
Η επέλαση του συντηρητισμού και η κανονικοποίηση της ακροδεξιάς, η εμπέδωση της ιδεολογίας του πολέμου, η φτωχοποίηση της εργατικής τάξης τη στιγμή που οι πλούσιοι γίνονται πλουσιότεροι, η καταστροφή του πλανήτη, η κλιματική κρίση και η δημοκρατική εκτροπή δημιουργούν μία συνθήκη επείγοντος.
Η Αριστερά στη χώρα μας βρίσκεται μπροστά σε ένα κρίσιμο σταυροδρόμι. Απαιτείται συναίσθηση της ιστορικής στιγμής ώστε να αποφευχθεί η πορεία και τα λάθη της Αριστεράς σε άλλες χώρες, που την οδήγησαν στο περιθώριο για μεγάλο χρονικό διάστημα.
Η ανασύνθεση της Αριστεράς και της Οικολογίας πρέπει να στηρίζεται σε ένα κοινό πολιτικό και προγραμματικό έδαφος.
Καλούμε όλους και όλες, τους ανένταχτους αριστερούς πολίτες, που τα προηγούμενα χρόνια απομακρύνθηκαν από τους υπάρχοντες αριστερούς σχηματισμούς, τα κόμματα και τις οργανώσεις της Αριστεράς και της πολιτικής οικολογίας, σε ανοιχτό δημόσιο διάλογο και κοινή δράση. Καλούμε όσους έχουν απομακρυνθεί ή αποθαρρυνθεί από τα κοινά, να επιλέξουν την ενεργό συμμετοχή, να συμβάλλουν στην αλλαγή και τη διαμόρφωση ενός νέου πολιτικού τοπίου, σε όφελος των πολλών.
Στο πλαίσιο αυτό η Νέα Αριστερά δεσμεύεται να πάρει άμεσα πρωτοβουλίες και ως προς αυτό η ΚΕ εξουσιοδοτεί το Πολιτικό Γραφείο να τις οργανώσει.
Σε πρόσφατη συνάντηση με το κόμμα Πράσινοι-Οικολογία συμφωνήθηκε να υπάρξει κοινή δράση και διάλογος για κοινές πρωτοβουλίες σε ζητήματα που υπάρχει σύγκλιση απόψεων. Η πρωτοβουλία αυτή αποτελεί ένα θετικό πρώτο βήμα στην κατεύθυνση της ανασύνθεσης και της κοινής δράσης, με σεβασμό στην διακριτότητα των κομμάτων.
Στο πλαίσιο αυτό θεωρούμε ότι είναι αναγκαίο να διαμορφωθεί κοινός τόπος πάνω σε 6 κομβικά σημεία, ώστε να μπορέσει να ανοίξει μια προοπτική για ένα μέλλον πιο δίκαιο, πιο ειρηνικό, πιο δημοκρατικό και πιο φιλικό προς το περιβάλλον.
- Ακρίβεια
Σύγκρουση με καρτέλ και ολιγοπώλια, ρύθμιση της αγοράς, πλαφόν σε βασικές τιμές, μείωση ΦΠΑ και ΕΦΚ, ενίσχυση του κοινωνικού κράτους και της δημόσιας και δωρεάν υγείας και παιδείας. Κατάργηση Χρηματιστηρίου Ενέργειας και οριακής τιμολόγησης. Επαναφορά στο Δημόσιο της ΔΕΗ και ενίσχυση των ΑΠΕ, της αποθήκευσης ενέργειας και του δικτύου. Η στήριξη των ενεργειακών κοινοτήτων και της αυτοπαραγωγής είναι ο πυρήνας της λύσης στο ζήτημα της ενεργειακής φτώχειας. Κρατικοποίηση μιας συστημικής τράπεζας. Ισχυρή δημόσια παρέμβαση στις σιδηροδρομικές μεταφορές. Προστασία όλων των δημόσιων αγαθών. Επείγοντα μέτρα για την οξυμμένη στεγαστική κρίση με πρώτο τη δημιουργία κοινωνικών κατοικιών.
- Φορολογική δικαιοσύνη
Να πληρώσουν οι πλούσιοι και μειωθεί η φορολογική επιβάρυνση στα χαμηλότερα εισοδηματικά στρώματα. Αύξηση της φορολογίας στα μερίσματα, στις μεγάλες επιχειρήσεις και στις τράπεζες, κατάργηση προκλητικών φοροαπαλλαγών σε funds, επιχειρηματικούς ομίλους και μεγάλα εισοδήματα. Τιμαριθμοποίηση της φορολογικής κλίμακας - Εργασία
Αύξηση μισθών, επαναφορά 13ης και 14ης σύνταξης και 13ου και 14ου μισθού στο Δημόσιο, επαναφορά και ενίσχυση των συλλογικών συμβάσεων, μείωση του χρόνου εργασίας χωρίς μείωση αποδοχών, προστασία και ενίσχυση του συνδικαλισμού, ενίσχυση ελεγκτικών μηχανισμών. Εφαρμογή συστήματος Τιμαριθμικής Αναπροσαρμογής σε μισθούς και συντάξεις. Πλήρη πολιτική υποστήριξης των συνεταιρισμών εργαζομένων και της αλληλέγγυας οικονομίας. - Περιβάλλον και δίκαιη μετάβαση
Απεξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα και απαγόρευση παραχωρήσεων κοιτασμάτων και εξορύξεων. Ανανεώσιμες πηγές ενέργειας με σαφή χωροθέτηση και σεβασμό του φυσικού περιβάλλοντος. Οριοθέτηση της τουριστικής μεγέθυνσης και κατάργηση των αντιπεριβαλλοντικών νόμων. Προτεραιότητα η εξοικονόμηση ενέργειας και οι ΑΠΕ με αυστηρό χωροταξικό σχεδιασμό, - Δημοκρατία και Δικαιώματα
Απλή αναλογική και ενίσχυση της δημοκρατικής-συμμετοχικής λειτουργίας με τη νομοθέτηση επιτέλους της συνταγματικής πρόβλεψης για τα δημοψηφίσματα. Τέλος στη συγκάλυψη, στις υποκλοπές, στην ατιμωρησία, στον αυταρχισμό, στον εξευτελισμό της Δικαιοσύνης και του Κράτους Δικαίου. Ισχυροί θεσμοί, ανεξάρτητη δικαιοσύνη, διαφάνεια, λογοδοσία και προστασία των δημόσιων ελευθεριών. Υπεράσπιση των δικαιωμάτων όλων: γυναικών, ΛΟΑΤΚΙ+ ατόμων, μεταναστών, προσφύγων, αναπήρων, νέων και εργαζομένων. Καμία ανοχή στον ρατσισμό, τον σεξισμό και τις διακρίσεις.
- Ειρήνη
Μείωση των στρατιωτικών εξοπλισμών. Καμία εμπλοκή της Ελλάδας σε κανένα ανοικτό μέτωπο στην περιοχή. Απεμπλοκή της Ελλάδας από την στρατηγική συμμαχία με το κράτος-δολοφόνο του Ισραήλ. Διακοπή της λειτουργίας της βάσης στη Σούδα.
Για το επόμενο διάστημα
Είναι προφανές ότι πλέον έχουμε μπει σε μία προεκλογική περίοδο, η διάρκεια της οποίας μπορεί να είναι από το Φθινόπωρο του 2026 ως την Άνοιξη του 2027.
Στο πλαίσιο αυτό είναι κρίσιμο η Νέα Αριστερά να μπορέσει να αναδιοργανωθεί οργανωτικά και να προτάξει πολιτικά ζητήματα αιχμής μέχρι τις αρχές του φθινοπώρου.
Γι’ αυτό συγκροτείται Επιτροπή Ψηφοδελτίων με σκοπό την οργάνωση της εκλογικής μας παρουσίας και της στελέχωσης των ψηφοδελτίων της Νέας Αριστεράς σε όλες τις εκλογικές περιφέρειες της Ελλάδας. Σε συνεργασία με το Οργανωτικό Γραφείο, η Επιτροπή αυτή πρέπει να οργανώσει και να συντονίσει τη δουλειά στελέχωσης των ψηφοδελτίων ανά περιοχή, λαμβάνοντας υπόψη τα πολιτικά και εκλογικά χαρακτηριστικά.
Η δουλειά μας το επόμενο διάστημα πρέπει να επικεντρώσει στα εξής ζητήματα:
- Κρίση του κόστους ζωής – ακρίβεια – στεγαστική κρίση – ενεργειακό κόστος
- Φορολογική δικαιοσύνη – Φορολογία των πλουσίων – μείωση έμμεσης φορολογίας
- Πόλεμος – εξοπλισμοί – Καταγγελία στρατηγικής συμφωνίας με Ισραήλ
- Αγώνας ενάντια σε ακροδεξιά – Δημοκρατία – Δικαιώματα