Σήμερα, Τετάρτη 15 Ιουλίου 2026, οι «Ανεξάρτητοι/Ανεξάρτητες» Βουλευτές/Βουλεύτριες της ΝΕΑΣ ΑΡΙΣΤΕΡΑΣ, Αθανασία (Σία) Αναγνωστοπούλου, Θοδωρής Δρίτσας, Θεοπίστη (Πέτη) Πέρκα και Ευκλείδης Τσακαλώτος υπέβαλαν Υπέρ Επείγουσα με αριθμό Πρωτοκόλλου 18/15-7-2026, Επιστολή – Πρόταση- Εισήγηση προς τον Πρόεδρο, την Αντιπρόεδρο, το Γραμματέα και τα μέλη της Επιτροπής Αναθεώρησης του Συντάγματος (ΠΕΡΙΟΔΟΣ Κ΄- ΣΥΝΟΔΟΣ Γ΄), με κοινοποίηση προς τον Πρόεδρο της Βουλής, τους/ην Προέδρους των Κοινοβουλευτικών Ομάδων και το ΕΘΝΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΔΙΕΚΔΙΚΗΣΗΣ ΤΩΝ ΟΦΕΙΛΩΝ ΤΗΣ ΓΕΡΜΑΝΙΑΣ ΠΡΟΣ ΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ (ΕΣΔΟΓΕ), με θέμα τη Συνταγματική ενίσχυση της διεκδίκησης της οφειλών της Γερμανίας προς την Ελλάδα (Άρθρο 28 Σ – Ετεροδικία).
Με την Επιστολή τους εισηγούνται την εξάντληση κάθε δυνατότητας, χρονικής και διαδικαστικής, ώστε η Επιτροπή να συμπεριλάβει στα προς Αναθεώρηση άρθρα του Συντάγματος και το άρθρο 28, μόνο κατά το μέρος που αφορά στην ενίσχυση της διεκδίκησης των οφειλών της Γερμανίας προς την
Ελλάδα, καθ’ όοον για το Ελληνικό Κοινοβούλιο και την Ελληνική Δημοκρατία το ζήτημα εξακολουθεί να παραμένει ενεργό και σε καμία περίπτωση δεν θεωρείται λήξαν, όπως ανακοίνωσε το Γερμανικό Υπουργείο Εξωτερικών.
Η νομοθετική πρότασή τους, που υποβλήθηκε και με τη σύμφωνη γνώμη των κ.κ. Νίκου Βούτση, πρώην Προέδρου της Βουλής και Τριαντάφυλλου Μηταφίδη, πρώην Βουλευτή, Προέδρου Διακομματικής Κοινοβουλευτικής Επιτροπής Διεκδίκησης των Οφειλών της Γερμανίας προς την Ελλάδα 2015 με 2019,
συνίσταται εναλλακτικά είτε στη στοχευμένη Αναθεώρηση του άρθρου 28 είτε στην προσθήκη Ερμηνευτικής Δήλωσης με τον ίδιο σκοπό, διότι είναι χρέος όλων μας απέναντι στον ελληνικό λαό και την Ιστορία του να επιλυθεί το ζήτημα αυτό,
που είναι κορυφαίο τόσο από ιστορική όσο και από ηθική άποψη, όπως χαρακτηριστικά αναφέρουν.
Να σημειωθεί ότι από το πρωί σήμερα καταβάλλεται συστηματική προσπάθεια ώστε όλα τα κόμματα να ανταποκριθούν στην προβλεπόμενη συλλογή 50 τουλάχιστον υπογραφών μέχρι τη λήξη της σημερινής – τελευταίας συνεδρίασης της Επιτροπής. Κατά τη διάρκεια της συζήτησης έλαβαν το λόγο και υποστήριξαν τη βασική πρόταση οι βουλευτές / βουλεύτριες Θεόφιλος Ξανθόπουλος και Γεώργιος
Παπαηλιού από τον ΣΥΡΙΖΑ-Προοδευτική Συμμαχία, ο Νάσος Ηλιόπουλος (Ανεξάρτητος), η Αθηνά Λινού (Ανεξάρτητη) και η Αθανασία (Σία Αναγνωστοπούλου η οποία συνυπογράφει και την κατατεθείσα πρόταση.
Ακολουθεί ολόκληρη η Πρόταση και το Εισαγωγικό Σημείωμα όπως ακριβώς κατατέθηκαν προς την Επιτροπή Αναθεώρησης του Συντάγματος:
Προς
τον Πρόεδρο κ. Μαυρουδή (Μάκη) Βορίδη
την Αντιπρόεδρο κ. Ευαγγελία Λιακούλη
τον Γραμματέα κ. Θεόφιλο Ξανθόπουλο και
τα μέλη της Επιτροπής Αναθεώρησης του Συντάγματος
(ΠΕΡΙΟΔΟΣ Κ΄- ΣΥΝΟΔΟΣ Γ΄)
Κοινοποίηση:
Πρόεδρο της Βουλής κ. Νικήτα Κακλαμάνη
κ.κ. Προέδρους των Κ.Ο.:
Κυριάκο Μητσοτάκη – ΝΕΑ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ
Νικόλαο Ανδρουλάκη, ΠΑΣΟΚ – ΚΙΝΗΜΑ ΑΛΛΑΓΗΣ
Πρόεδρο ΣΥΡΙΖΑ – ΠΡΟΟΔΕΥΤΙΚΗ ΣΥΜΜΑΧΙΑ
Δημήτριο Κουτσούμπα – Κ.Κ.Ε.
Κυριάκο Βελόπουλο – ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΥΣΗ – ΚΥΡΙΑΚΟΣ ΒΕΛΟΠΟΥΛΟΣ
Δημήτριο Νατσιό – ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΚΟ ΠΑΤΡΙΩΤΙΚΟ ΚΙΝΗΜΑ “ΝΙΚΗ”
Ζωή Κωνσταντοπούλου – ΠΛΕΥΣΗ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑΣ – ΖΩΗ ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΥ
και
ΕΘΝΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΔΙΕΚΔΙΚΗΣΗΣ
ΤΩΝ ΟΦΕΙΛΩΝ ΤΗΣ ΓΕΡΜΑΝΙΑΣ ΠΡΟΣ ΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ (ΕΣΔΟΓΕ)
ΘΕΜΑ: Συνταγματική ενίσχυση της διεκδίκησης της οφειλών της Γερμανίας προς την Ελλάδα (Άρθρο 28 Σ – Ετεροδικία)
κ. Πρόεδρε, κ. Αντιπρόεδρε, κ. Γραμματέα, κυρίες και κύριοι μέλη της Επιτροπής, εμείς που υπογράφουμε αυτή την Επιστολή, εισηγούμαστε προς την Επιτροπή σας, με ταυτόχρονη κοινοποίηση προς τον Πρόεδρο της Βουλής και προς τους/την
Προέδρους των Κοινοβουλευτικών Ομάδων, την εξάντληση κάθε δυνατότητας, χρονικής και διαδικαστικής, ώστε η Επιτροπή σας να συμπεριλάβει στα προς Αναθεώρηση άρθρα του Συντάγματος και το άρθρο 28, μόνο κατά το μέρος που αφορά στην ενίσχυση της διεκδίκησης των οφειλών της Γερμανίας προς την
Ελλάδα, κατά τα εκτιθέμενα παρακάτω.
Όπως θα δείτε, με την κατά το δυνατόν πλήρη εισήγησή μας, η οποία περιλαμβάνει και την αναγκαία Αιτιολογική Έκθεση, προτείνουμε εναλλακτικά είτε τη στοχευμένη Αναθεώρηση του άρθρου 28 είτε την προσθήκη Ερμηνευτικής Δήλωσης με τον ίδιο σκοπό.
Σας ζητούμε να εξαντλήσετε κάθε δυνατότητα, καθ’ όσον, όπως γνωρίζετε, το ζήτημα είναι κορυφαίο τόσο από ιστορική όσο και από ηθική άποψη. Είναι χρέος όλων μας απέναντι στον ελληνικό λαό και την Ιστορία του!
Ακολουθεί η Πρότασή μας
Με τιμή
Οι Ανεξάρτητοι/Ανεξάρτητες Βουλευτές/Βουλεύτριες της ΝΕΑΣ ΑΡΙΣΤΕΡΑΣ
Αθανασία (Σία) Αναγνωστοπούλου
Θοδωρής Δρίτσας
Θεοπίστη (Πέτη) Πέρκα
Ευκλείδης Τσακαλώτος
Γίνεται μνεία ότι η Επιστολή αυτή υποβάλλεται με τη σύμφωνη γνώμη των κ.κ. Νικολάου Βούτση, πρώην Προέδρου της Βουλής και Τριαντάφυλλου Μηταφίδη, πρώην Βουλευτή, Προέδρου Διακομματικής Κοινοβουλευτικής Επιτροπής Διεκδίκησης των Οφειλών της Γερμανίας προς την Ελλάδα 2015 με 2019.
Πρόταση Αναθεώρησης του Άρθρου 28 του Συντάγματος
Θέμα: Νομική θωράκιση της διεκδίκησης των Γερμανικών οφειλών της , λόγω των ναζιστικών θηριωδιών (Ετεροδικία)
Αιτιολογική Έκθεση
Η προτεινόμενη αναθεώρηση κρίνεται αναγκαία για την αντιμετώπιση μίας σύγχρονης πρόκλησης, την άρση των εμποδίων για τις Γερμανικές Οφειλές. Το Άρθρο 28 παίζει καθοριστικό ρόλο στη νομική διαμάχη για τις αποζημιώσεις,
καθώς ορίζει πως το διεθνές δίκαιο (και οι κανόνες του, όπως η ετεροδικία των κρατών) ενσωματώνεται στο ελληνικό νομικό σύστημα με την έννοια που θέτει το εδάφιο 1 της παραγράφου 1: «Οι γενικά παραδεγμένοι κανόνες του διεθνούς δικαίου……… αποτελούν αναπόσπαστο μέρος του εσωτερικού ελληνικού δικαίου και υπερισχύουν από κάθε άλλη αντίθετη διάταξη νόμου.»
Με αυτήν ακριβώς την έννοια όμως προκύπτει το Νομικό Κώλυμα σε σχέση με την ευόδωση της διεκδίκησης και την απόδοση των Γερμανικών Οφειλών, καθ’ όσον η Γερμανία χρησιμοποιεί τον κανόνα της ετεροδικίας, κατά κανόνα καταχρηστικά, για
να επιβάλει εμπόδια στις ατομικές προσφυγές Ελλήνων πολιτών.
Tο Άρθρο 28 αναγκάζει αλλιώς τα ελληνικά δικαστήρια να σεβαστούν αυτόν τον διεθνή κανόνα, περιπλέκοντας την εγχώρια δικαστική δικαίωση ενώ συγχρόνως χρησιμοποιείται
καταχρηστικά από ξένα κράτη για να παρεμποδίσουν την εκτέλεση αποφάσεων των ελληνικών δικαστηρίων που αφορούν εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας. Η κρατική ετεροδικία δεν μπορεί να υπερισχύει του δικαιώματος των Ελλήνων
πολιτών για δικαστική προστασία και αποζημίωση λόγω ναζιστικών θηριωδιών. Προηγούμενο ιστορικής σημασίας αποτελεί ήδη η απόφαση του Ιταλικού Συνταγματικού Δικαστηρίου, τον Οκτώβριο του 2014, για περιπτώσεις εγκλημάτων κατά της ανθρωπότητας, όπως αυτά που διέπραξε η Βέρμαχτ, σύμφωνα με την οποία δεν ισχύει το καθεστώς της ετεροδικίας, που απολαμβάνει και εφαρμόζει για τον εαυτό του το γερμανικό κράτος, για να απεμπολήσει τις ευθύνες που του
αποδόθηκαν μέσα από διεθνείς συμβάσεις.
Αντίστοιχη επίσης διάταξη υπάρχει στο Ομοσπονδιακό Σύνταγμα της Ελβετίας (άρθρο 139 παράγραφος 3).
Τονίζεται παράλληλα ότι τη Δευτέρα 8 Ιουνίου 2026, στην Κεντρική Αίθουσα του Φιλολογικού Συλλόγου Παρνασσός στην Αθήνα, πραγματοποιήθηκε η εκδήλωση του Εθνικού Συμβουλίου Διεκδίκησης των Οφειλών της Γερμανίας προς την Ελλάδα
(ΕΣΔΟΓΕ) και του Συλλόγου Μνήμης και Δράσης «Μανώλης Γλέζος» με θέμα: «Η επικαιρότητα του Αγώνα για τη διεκδίκηση των Γερμανικών Οφειλών και η διαχρονική συμβολή του Μανώλη Γλέζου», με τη συμμετοχή σημαντικών προσωπικοτήτων του δημόσιου βίου η οποία κατέληξε στην έκδοση ομόφωνου
Ψηφίσματος της εκδήλωσης της 8ης Ιουνίου:
“Συμπληρώθηκαν φέτος 85 χρόνια από την εισβολή της Βέρμαχτ στην Ελλάδα και την έναρξη της «μακράς νύχτας της Κατοχής», κατά τη διάρκεια της οποίας ο πληθυσμός της Πατρίδας μας αποδεκατίστηκε από τον μεθοδικά σχεδιασμένο από το Γ΄ Ράιχ λιμό και τις ασθένειες, τα Ολοκαυτώματα και τις μαζικές δολοφονίες αμάχων, την εξολόθρευση της εβραϊκής κοινότητας της Ελλάδας, την καταναγκαστική εργασία, τα βασανιστήρια, οι υποδομές της χώρας μας καταστράφηκαν ολοσχερώς, ο εθνικός πλούτος της Ελλάδας λεηλατήθηκε, σπάνιοι αρχαιολογικοί – πολιτιστικοί θησαυροί εκλάπησαν και φυγαδεύτηκαν στο Γ΄ Ράιχ, ενώ μοναδικής αξίας μνημεία υπέστησαν βαρύτατες καταστροφές. Η χώρα μας υπέστη μία ανείπωτη τραγωδία, στα όρια της γενοκτονίας. Όμως ο λαός μας δεν έσκυψε ούτε στιγμή το κεφάλι απέναντι στη βάρβαρη κατοχή: η Εθνική μας
Αντίσταση, με την καθολικότητα στον χρόνο, τον χώρο και τη συμμετοχή του λαού, είχε μνημειώδη επιτεύγματα φέρνοντας, δικαίως, την Ελλάδα στην πρωτοπορία της Αντιφασιστικής Νίκης των Λαών.
Ωστόσο, 81 χρόνια μετά το τέλος του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, 80 χρόνια από τη Διασυμμαχική Διάσκεψη των Παρισίων για τις Επανορθώσεις που προσδιόρισε ένα σεβαστό ποσό επανορθώσεων για την Ελλάδα (ύψους 7,181 δις δολάρια
αγοραστικής αξίας του 1938 – αντιστοιχεί σε εκατοντάδες δισεκατομμύρια ευρώ σήμερα), που όμως ουδέποτε αποδόθηκαν.
Δυστυχώς έως σήμερα, 36 χρόνια μετά την επανένωση της Γερμανίας, η Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας,
καθολικός διάδοχος του Γ΄ Ράιχ, παραμένει αδιάλλακτη και αρνείται αυθαίρετα, ατεκμηρίωτα και αλαζονικά να αναλάβει την ιστορική της ευθύνη για τα αποτρόπαια εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας που διέπραξε το Γ΄ Ράιχ στην Ελλάδα.
Καταστρατηγώντας, δε, κάθε κανόνα δικαίου και ηθικής επιχειρεί, με τα τριάκοντα αργύρια των περιβόητων γερμανικών ταμείων και ιδρυμάτων, να πλαστογραφήσει την Ιστορία και να ενταφιάσει τη διεκδίκηση των γερμανικών οφειλών. Ματαιοπονούν! Η Ιστορία της Κατοχής και της Εθνικής Αντίστασης έχει γραφτεί με το αίμα του ελληνικού λαού και δεν παραχαράσσεται, ούτε απαλλοτριώνεται! Οι αξιώσεις της Ελλάδας έναντι της Γερμανίας είναι ”νομικώς
ενεργές και δικαστικώς επιδιώξιμες”.
Είναι γνωστή η μαχητική λειτουργία της ΕΣΔΟΓΕ επί πολλά έτη που τυγχάνει της παραδοχής και αναγνώρισης από τα μέρη όλου του πολιτικού φάσματος, καθώς και την κοινωνία, και κυρίως το τμήμα της που συνδέεται με τις θηριωδίες της ναζιστικής κατοχής στη χώρα μας ενώ σαφώς πρόκειται για κορυφαίο ζήτημα που ενώνει τον ελληνικό λαό.
Ήδη άλλωστε, το 2019, η τότε ελληνική κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ – Π.Σ., με πρωθυπουργό τον κ. Αλέξη Τσίπρα, είχε αναλάβει πρωτοβουλία προώθησης της διεκδίκησης προς την Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας, μέσω των
Υπουργείων Εξωτερικών των δύο χωρών.
Δεν είναι δυνατό να παραλειφθεί η ομόφωνη απόφαση της Βουλής των Ελλήνων της 17ης Απριλίου 2019 υπέρ του Πορίσματος της Διακομματικής Κοινοβουλευτικής
Επιτροπής για τις Οφειλές της Γερμανίας προς την Ελλάδα, το οποίο πρότεινε τη διεκδίκησή τους, όταν μάλιστα δεν υπάρχει και δεν μπορεί να υπάρξει επίσημη, οριστική παραίτηση του ελληνικού κράτους από την άσκηση αξιώσεων για αυτές.
Λεπτομερέστερα υπενθυμίζεται ότι το τότε Πόρισμα της Επιτροπής εδραιώνεται ισχυρά, μεταξύ άλλων, τόσο μέσω της μελέτης των Καρλ Χάιντς Ρόθ και Χάρτμουτ Ρίμπνερ «Η Οφειλή των Επανορθώσεων: Υποθήκες της Γερμανικής Κατοχής στην
Ελλάδα και την Ευρώπη», που μεταφράστηκε και εκδόθηκε στα Ελληνικά από την Εθελοντική Ομάδα Πιερίας, με την υλική υποστήριξη της Βουλής των Ελλήνων όσο και μέσω της οικονομικής και νομικής τεκμηρίωσής του, στηριζόμενες στην από 30/12/2014 Έκθεση της Ειδικής Επιτροπής του Γενικού Λογιστηρίου του Κράτους (Γ.Λ.Κ.) και στο από 31/01/2014 Πόρισμα της Ομάδας Εργασίας του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους (Ν.Σ.Κ) αντίστοιχα. Σημειώνεται επίσης ότι στο προαναφερόμενο Πόρισμα περιεχόταν αυτούσια η παρούσα πρότασή μας, η οποία συζητήθηκε στην Ολομέλεια της Βουλής (βλπ ΠΡΑΚΤΙΚΑ ΤΗΣ ΒΟΥΛΗΣ/12-02-2019 – ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΗ ΑΝΑΘΕΩΡΗΣΗ).
Κατόπιν, η νέα κυβέρνηση που εξελέγη στις 7 Ιουλίου 2019, με πρωθυπουργό τον κ. Κυριάκο Μητσοτάκη, έδωσε συνέχεια στις επίσημες διακρατικές διαβουλεύσεις, πάντα μέσω των υπουργείων Εξωτερικών των δύο χωρών. Πλην όμως, το Γερμανικό Υπουργείο Εξωτερικών εξέδωσε εντέλει επίσημη ανακοίνωση, δηλώνοντας ότι για το Γερμανικό Κράτος “το θέμα θεωρείται λήξαν”!!!
Επισημαίνεται όμως ότι, μόλις προ ημερών, η Γερμανία, δια στόματος του Υπουργού της Εξωτερικών σε συνέντευξή του στην πολωνική και τη γερμανική τηλεόραση, αναγνώρισε την υποχρέωση αποζημίωσης για τις θηριωδίες εναντίον
του πολωνικού λαού. Ο Υπουργός Εξωτερικών της Γερμανίας δήλωσε ότι η χώρα του εξετάζει σοβαρά την καταβολή αποζημιώσεων σε Πολωνούς επιζώντες του Β’ Παγκόσμιου Πολέμου, των οποίων ο αριθμός υπολογίζει ότι ανέρχεται στους
50.000, λέγοντας ότι πρόκειται για μια «υποχρέωση» απέναντι στην Πολωνία, που πέρασε «ασύλληπτα δεινά» στη διάρκεια της γερμανικής Κατοχής και δικαιούται «ηθικής και οικονομικής αποζημίωσης».
Τέλος παραθέτουμε κρίσιμη διατύπωση της με αριθμό 11/2000 Απόφασης τηςΤακτικής Ολομέλειας του Αρείου Πάγου επί εκδίκασης της αναίρεσης της απόφασης του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Λιβαδειάς για τη σφαγή του Διστόμου
στις 10 Ιουνίου 1944, που διαλαμβάνεται στο Σκεπτικό της:
“Ενόψει τούτων διαπιστώνεται γενική πρακτική των κρατών της διεθνούς κοινότητας που γίνεται δεκτή ως δίκαιο, δηλ. η διαμόρφωση διεθνούς εθίμου που αποτελεί, σύμφωνα με το άρθρο 28 παρ. 1 του Συντάγματος, αναπόσπαστο μέρος
του εσωτερικού δικαίου με αυξημένη τυπική ισχύ, κατά το οποίο τα εγχώρια δικαστήρια, κατ΄ εξαίρεση από την αρχή της ετεροδικίας, έχουν διεθνή δικαιοδοσία να εκδικάζουν αγωγές αποζημίωσης (στην οποία περιλαμβάνεται και η χρηματική
ικανοποίηση) για αδικοπραξίες που τελέστηκαν σε βάρος προσώπων και της περιουσίας αυτών σε έδαφος του forum από όργανα αλλοδαπού κράτους που ήταν παρόντα στο ίδιο έδαφος κατά τον χρόνο τέλεσης των αδικοπραξιών τούτων και αν
ακόμη πρόκειται για πράξεις κυριαρχικής εξουσίας (acta jure imperii)”.
Λαμβάνοντας υπ’ όψιν όλα τα ανωτέρω και επειδή, όπως προαναφέρθηκε, για το Ελληνικό Κοινοβούλιο και την Ελληνική Δημοκρατία το ζήτημα εξακολουθεί να παραμένει ενεργό και σε καμία περίπτωση δεν το θεωρούμε λήξαν, καθίσταται
σαφές ότι είναι απολύτως αναγκαία η περαιτέρω ενίσχυση του νομοθετικού πλαισίου και εν προκειμένω η ανάγκη επαναδιατύπωσης ή ερμηνευτικής συμπλήρωσης του άρθρου 28 του Συντάγματος.
Προτεινόμενο Κείμενο
Άρθρο 28, Παράγραφος 1 (Τροποποίηση με την Προσθήκη εδαφίων 2 και 3)
Εδάφιο 2: «Κανένας κανόνας του εθιμικού και συμβατικού Διεθνούς Δικαίου, ο οποίος ενσωματώνεται στην ελληνική έννομη τάξη, σύμφωνα µε τη διάταξη του προηγούμενου εδαφίου, δεν έχει την ισχύ του παρόντος άρθρου, εφόσον
συγκρούεται αποδεδειγμένα µε κανόνα του αναγκαστικού Διεθνούς Δικαίου, κατά την έννοια του άρθρου 53 παράγραφος 1 της Σύμβασης της Βιέννης για το δίκαιο των Συνθηκών της 23ης Μαΐου 1969.»
Εδάφιο 3: «Αποδεδειγμένη, κατά το προηγούμενο εδάφιο, θεωρείται η σύγκρουση ιδίως όταν η εφαρμογή του κανόνα οδηγεί στη ματαίωση των δικαιωμάτων, που προβλέπονται στα άρθρα 2 παράγραφος 1, 5 παράγραφος 1, 2, 10 και 20
παράγραφος 1 του Συντάγματος. Η εφαρμογή των κανόνων του Διεθνούς Δικαίου και των διεθνών συμβάσεων στους αλλοδαπούς, τελεί πάντοτε υπό τον όρο της αμοιβαιότητας».
Αναρίθμηση ισχύοντος εδαφίου 2 σε εδάφιο 4.
Προτεινόμενη Τελική Διατύπωση Διατάξεων
της παραγράφου 1 του Άρθρου 28 του Συντάγματος
(Κανόνες του διεθνούς δικαίου και διεθνείς οργανισμοί)
‘Αρθρο 28: (Κανόνες του διεθνούς δικαίου και διεθνείς οργανισμοί) «Οι γενικά παραδεγµένοι κανόνες του Διεθνούς Δικαίου, καθώς και οι διεθνείς συµβάσεις από την επικύρωσή τους µε νόµο και τη θέση τους σε ισχύ, σύµφωνα µε
τους όρους καθεμίας, αποτελούν αναπόσπαστο µέρος του εσωτερικού ελληνικού δικαίου και υπερισχύουν από κάθε άλλη αντίθετη διάταξη νόµου. Κανένας κανόνας του εθιµικού και συµβατικού Διεθνούς Δικαίου, ο οποίος ενσωµατώνεται στην
ελληνική έννοµη τάξη, σύµφωνα µε τη διάταξη του προηγούµενου εδαφίου, δεν έχει την ισχύ του παρόντος άρθρου, εφόσον συγκρούεται αποδεδειγµένα µε κανόνα του αναγκαστικού Διεθνούς Δικαίου, κατά την έννοια του άρθρου 53 παράγραφος 1 της Σύµβασης της Βιέννης για το δίκαιο των Συνθηκών της 23ης Μαΐου 1969.
Αποδεδειγµένη, κατά το προηγούµενο εδάφιο, θεωρείται η σύγκρουση ιδίως όταν η εφαρµογή του κανόνα οδηγεί στη µαταίωση των δικαιωµάτων, που προβλέπονται στα άρθρα 2 παράγραφος 1, 5 παράγραφος 1, 2, 10 και 20 παράγραφος 1 του
Συντάγµατος. Η εφαρμογή των κανόνων του Διεθνούς Δικαίου και των διεθνών συµβάσεων στους αλλοδαπούς, τελεί πάντοτε υπό τον όρο της αµοιβαιότητας».
Άλλως, προσθήκη Ερμηνευτικής Δήλωσης στο ισχύον άρθρο 28 ως εξής:
Άρθρο 28 (Κανόνες του διεθνούς δικαίου και διεθνείς οργανισμοί)
- Oι γενικά παραδεγμένοι κανόνες του διεθνούς δικαίου, καθώς και οι διεθνείς συμβάσεις, από την επικύρωσή τους με νόμο και τη θέση τους σε ισχύ σύμφωνα με τους όρους καθεμιάς, αποτελούν αναπόσπαστο μέρος του εσωτερικού ελληνικού δικαίου και υπερισχύουν από κάθε άλλη αντίθετη διάταξη νόμου. H εφαρμογή των κανόνων του διεθνούς δικαίου και των διεθνών συμβάσεων στους αλλοδαπούς
τελεί πάντοτε υπό τον όρο της αμοιβαιότητας. - Για να εξυπηρετηθεί σπουδαίο εθνικό συμφέρον και να προαχθεί η συνεργασία με άλλα κράτη, μπορεί να αναγνωρισθούν, με συνθήκη ή συμφωνία, σε όργανα
διεθνών οργανισμών αρμοδιότητες που προβλέπονται από το Σύνταγμα. Για την ψήφιση νόμου που κυρώνει αυτή τη συνθήκη ή συμφωνία απαιτείται πλειοψηφία των τριών πέμπτων του όλου αριθμού των βουλευτών. - H Eλλάδα προβαίνει ελεύθερα, με νόμο που ψηφίζεται από την απόλυτη πλειοψηφία του όλου αριθμού των βουλευτών, σε περιορισμούς ως προς την άσκηση της εθνικής κυριαρχίας της, εφόσον αυτό υπαγορεύεται από σπουδαίο
εθνικό συμφέρον, δεν θίγει τα δικαιώματα του ανθρώπου και τις βάσεις του δημοκρατικού πολιτεύματος και γίνεται με βάση τις αρχές της ισότητας και με τον
όρο της αμοιβαιότητας.
**Ερμηνευτική δήλωση: Το άρθρο 28 αποτελεί θεμέλιο για τη συμμετοχή της Χώρας στις διαδικασίες της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης.
***Ερμηνευτική δήλωση στην παράγραφο 1: Κανένας κανόνας του εθιµικού και συµβατικού Διεθνούς Δικαίου, ο οποίος ενσωµατώνεται στην ελληνική έννοµη τάξη, σύµφωνα µε τη διάταξη του εδαφίου 1, δεν έχει την ισχύ του παρόντος άρθρου,
εφόσον συγκρούεται αποδεδειγµένα µε κανόνα του αναγκαστικού Διεθνούς Δικαίου, κατά την έννοια του άρθρου 53 παράγραφος 1 της Σύµβασης της Βιέννης για το δίκαιο των Συνθηκών της 23ης Μαΐου 1969. Αποδεδειγµένη, κατά το
προηγούµενο εδάφιο, θεωρείται η σύγκρουση ιδίως όταν η εφαρµογή του κανόνα οδηγεί στη µαταίωση των δικαιωµάτων, που προβλέπονται στα άρθρα 2 παράγραφος 1, 5 παράγραφος 1, 2, 10 και 20 παράγραφος 1 του Συντάγµατος.
** Με δύο αστερίσκους δηλώνονται τα σημεία της Αναθεώρησης που αναγράφονται στο Ψήφισμα της 6ης Απριλίου 2001 της Ζ’ Αναθεωρητικής Βουλής των Ελλήνων
*** Με τρεις αστερίσκους δηλώνονται τα σημεία της Αναθεώρησης που αναγράφονται στο Ψήφισμα…………………………………………………………………………….”