Ερώτηση
Προς τον Υπουργό Προστασίας του Πολίτη
Θέμα: «Σοβαρά περιστατικά βίας, θανάτων και ενδεχόμενων θεσμικών ευθυνών στα σωφρονιστικά καταστήματα»
Το τελευταίο διάστημα πληθαίνουν τα δημοσιεύματα και οι αποκαλύψεις που καταγράφουν μια εξαιρετικά ανησυχητική εικόνα για τη λειτουργία των σωφρονιστικών καταστημάτων της χώρας, ιδίως στον Κορυδαλλό και στον Δομοκό, με περιστατικά βίας, θανάτων κρατουμένων και σοβαρά ερωτήματα ως προς την ασφάλεια, την εποπτεία και τη λογοδοσία.
Ειδικότερα, σε πρόσφατη έφοδο της Διεύθυνσης Αντιμετώπισης Οργανωμένου Εγκλήματος στις φυλακές Δομοκού, σύμφωνα με δημοσιογραφικές πληροφορίες του tvxs, αναζητήθηκε –χωρίς να εντοπιστεί– τουλάχιστον ένα περίστροφο, πέραν εκείνου που χρησιμοποιήθηκε σε πρόσφατη δολοφονία κρατουμένου. Κατά την ίδια επιχείρηση εντοπίστηκαν αυτοσχέδια όπλα, λάμες, κινητά τηλέφωνα και άλλα αντικείμενα. Το γεγονός ότι το όπλο της δολοφονίας δεν εντοπίστηκε στα κελιά, σε συνδυασμό με το ότι ο δράστης φέρεται να είχε περάσει από έλεγχο πριν μεταβεί στον χώρο όπου τελέστηκε το έγκλημα –χώρο χωρίς κάμερες κοντά στο αρχιφυλακείο– δημιουργεί εύλογα ερωτήματα για την πιθανή ύπαρξη σοβαρών κενών ασφάλειας ή και εμπλοκής υπηρεσιακών παραγόντων.
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί και το γεγονός ότι αρχιφύλακας συνελήφθη κατηγορούμενος για συνέργεια στη συγκεκριμένη δολοφονία, ενώ φέρεται να είχε ήδη εμπλακεί σε προηγούμενο σοβαρό περιστατικό απόδρασης. Παρά ταύτα, όχι μόνο παρέμεινε σε κομβική θέση ευθύνης, αλλά είχε και εκπαιδευτικό ρόλο στη Σχολή Σωφρονιστικών Υπαλλήλων.
Αντίστοιχα σοβαρά ερωτήματα ανακύπτουν και για τις φυλακές Κορυδαλλού. Έχει καταγραφεί δολοφονία κρατουμένου για τον οποίο υπήρχαν σαφείς πληροφορίες περί επικείμενης στοχοποίησής του. Παρά το γεγονός ότι είχε ληφθεί απόφαση μεταφοράς του σε πτέρυγα αυξημένης ασφάλειας, στη συνέχεια επανήλθε σε πτέρυγα υψηλού κινδύνου με απόφαση της διοίκησης και συγκεκριμένα του αρμόδιου γενικού γραμματέα αντεγκληματικής πολιτικής. Ακολούθησε απόπειρα δολοφονίας σε βάρος του, χωρίς να μεταβληθούν ουσιαστικά οι συνθήκες κράτησής του, γεγονός που τελικά οδήγησε στη δολοφονία του.
Τα περιστατικά αυτά εντάσσονται σε ένα ευρύτερο πλαίσιο, όπου καταγράφονται επαναλαμβανόμενοι θάνατοι, περιστατικά βίας και σοβαρές ενδείξεις δυσλειτουργίας των μηχανισμών ελέγχου, ασφάλειας και διαχείρισης κινδύνου. Παρά τις επίσημες διαβεβαιώσεις της πολιτικής ηγεσίας περί τήρησης των συνταγματικών επιταγών και των δικαιωμάτων των κρατουμένων, η πραγματικότητα που αποτυπώνεται μέσα από τα γεγονότα φαίνεται να τις διαψεύδει, αναδεικνύοντας ένα σύστημα με σοβαρές δομικές αδυναμίες.
Δεδομένου ότι το κράτος φέρει την πλήρη ευθύνη για την ασφάλεια και τη ζωή των κρατουμένων, αλλά και για την εύρυθμη λειτουργία των σωφρονιστικών καταστημάτων, τα παραπάνω περιστατικά εγείρουν κρίσιμα ζητήματα θεσμικής ευθύνης και λογοδοσίας.
Κατόπιν των ανωτέρω, ερωτάται ο αρμόδιος Υπουργός:
- Πώς εξηγείται το γεγονός ότι σε έφοδο σε σωφρονιστικό κατάστημα αναζητείται πυροβόλο όπλο που χρησιμοποιήθηκε σε δολοφονία χωρίς να εντοπίζεται, ενώ υπάρχουν ενδείξεις ότι αυτό δεν φυλασσόταν σε χώρο κράτησης αλλά πλησίον κρίσιμων υπηρεσιακών χώρων; Ποια μέτρα έχουν ληφθεί για την πλήρη διερεύνηση ενδεχόμενης εμπλοκής υπηρεσιακών παραγόντων;
- Για ποιους λόγους παρέμειναν ή τοποθετήθηκαν σε θέσεις ευθύνης στελέχη που φέρονται να είχαν εμπλακεί ή να είχαν κριθεί υπεύθυνα για σοβαρά περιστατικά ασφάλειας και ποια είναι τα κριτήρια επιλογής και αξιολόγησης του προσωπικού σε καίριες θέσεις των σωφρονιστικών καταστημάτων;
- Ποιος ήταν ο λόγος επανατοποθέτησης κρατουμένων υψηλού κινδύνου σε πτέρυγες χαμηλότερης ασφάλειας, παρά τις υπάρχουσες πληροφορίες για απειλή κατά της ζωής τους, και γιατί δεν ελήφθησαν επαρκή μέτρα προστασίας ακόμη και μετά από καταγεγραμμένες απόπειρες σε βάρος τους;
- Ποιες άμεσες και συγκεκριμένες παρεμβάσεις προτίθεται να υλοποιήσει η κυβέρνηση για την ενίσχυση της ασφάλειας, της διαφάνειας και της λογοδοσίας στα σωφρονιστικά καταστήματα, ώστε να διασφαλιστεί ότι δεν θα επαναληφθούν αντίστοιχα περιστατικά και ότι θα τηρούνται στην πράξη –και όχι μόνο κατ’ επίκληση– τα θεμελιώδη δικαιώματα των κρατουμένων;
Οι ερωτώντες βουλευτές
Αθανάσιος (Νάσος) Ηλιόπουλος
Αθανασία (Σία) Αναγνωστοπούλου
Ευτυχία (Έφη) Αχτσιόγλου
Θεόδωρος Δρίτσας
Χουσείν Ζεϊμπέκ
Θεοπίστη (Πέτη) Πέρκα
Δημήτριος Τζανακόπουλος
Μερόπη Τζούφη
Ευκλείδης Τσακαλώτος
Θεανώ Φωτίου