Μιλώντας στην κατ’ άρθρον συζήτηση του νομοσχεδίου για την ΕΡΤ και την Ελευθερία του Τύπου, η Θεανώ Φωτίου ξεκίνησε λέγοντας ότι η Νέα Αριστερά πρότεινε να μη γίνει συνεδρίαση σήμερα, επέτειο της εξέγερσης του Πολυτεχνείου, που το κεντρικό του σύνθημα «Ψωμί, Παιδεία, Ελευθερία» είναι εξαιρετικά επίκαιρο στις μέρες μας. Αποφάσισε όμως να συμμετέχει μια που η Παιδεία και η Ελευθερία είναι στοιχεία της λειτουργίας της ΕΡΤ και εν γένει του Τύπου. Και συνέχισε:
Μετά και την ακρόαση των φορέων, είναι καθαρό ότι με αυτό το νομοσχέδιο η ΕΡΤ δεν εκσυγχρονίζεται, ούτε επιτελεί καλύτερα τον θεσμικό της ρόλο για αντικειμενική ενημέρωση και προαγωγή του πολιτισμού, διότι δεν αποκτά λειτουργική και οικονομική ανεξαρτησία, εργασιακή ασφάλεια και ισοτιμία για το προσωπικό της και δημοκρατικούς κανόνες λειτουργίας.
Η απασχόληση εργαζομένων με σύμβαση έργου σε ποσοστό 90% του προσωπικού της και η εξάρτηση από τον προγραμματισμό του Δημόσιου Τομέα ακυρώνει το κίνητρο απόδοσης και διαιωνίζει την καταπάτηση των εργασιακών δικαιωμάτων. Μόνον οι συλλογικές συμβάσεις μπορούν να αποκαταστήσουν την εργασιακή αξιοπρέπεια και τη συντακτική ανεξαρτησία των εργαζομένων.
Η μετατροπή της αναλογίας, στο ΔΣ, των μελών που ορίζονται από τους τρεις Υπουργούς της Γεν. Συνέλευσης προς τους εκλεγμένους εκπροσώπους των εργαζομένων σε 7:2 και ο αποκλεισμός συνδικαλιστών από την εκλογή στο ΔΣ φανερώνει ότι η κυβέρνηση θέλει να ελέγχει πλήρως την ΕΡΤ. Τον ίδιο σκοπό εξυπηρετεί η κατάργηση των Συμβουλίων Κοινωνικού Ελέγχου και η αντικατάστασή τους με αναθέσεις ερευνών σε ιδιωτικές εταιρείες, επίσης της επιλογής του ΔΣ.
Απαράδεκτος είναι ο διπλασιασμός (από 0,5 σε 1%) της προμήθειας στους παρόχους ενέργειας που αισχροκερδούν επί χρόνια, για να καλυφθεί η απώλεια που ισχυρίζονται ότι έχουν λόγω των χρεών «ασυνεπών» καταναλωτών.
Για τα άρθρα που υποτίθεται ότι ενσωματώνουν τον Ευρωπαϊκό Κανονισμό για την Ελευθερία των Μέσων Ενημέρωσης η βουλεύτρια επισήμανε ότι κάνουν μια προσχηματική, κουτσουρεμένη ενσωμάτωση, παραπέμποντας -παράτυπα- πολλά άρθρα του Κανονισμού σε μελλοντικούς νόμους. ‘Όπως την Εθνική Βάση Δεδομένων παρόχων υπηρεσιών Μέσων Ενημέρωσης. Κυρίως όμως την αξιολόγηση της συγκέντρωσης της ιδιοκτησίας των ΜΜΕ που είχε ανατεθεί στο ΕΣΡ, το οποίο αδυνατεί να τη φέρει σε πέρας. Ενώ ο Κανονισμός απαιτεί έναν ειδικό ισχυρό μηχανισμό ελέγχου με το απαραίτητο προσωπικό και την απαραίτητη χρηματοδότηση. Όσο για τη συντακτική ελευθερία στα ΜΜΕ, το νομοσχέδιο αναφέρεται απλώς στην ελευθερία των ίδιων των Μέσων, δηλαδή των ιδιοκτητών τους, και όχι στην ελευθερία των συντακτών έναντι των ιδιοκτητών-εργοδοτών τους. Τους οποίους μάλιστα προτρέπει -αν είναι δυνατόν!- να λάβουν εκείνοι, κατά την κρίση τους, μέτρα για τη διασφάλιση της ανεξαρτησίας των συντακτικών αποφάσεων! Η κυβέρνηση απέρριψε εν τω προκειμένω την πρόταση της ΠΟΕΣΥ να υποχρεωθούν οι ιδιοκτήτες των μέσων να καταρτίσουν εσωτερικό κανονισμό με διαδικασίες διασφάλισης της ανεξαρτησίας των συντακτών τους.
Τελειώνοντας, η Θ. Φωτίου αναφέρθηκε στην απουσία κρατικής στήριξης στα Περιφερειακά ΜΜΕ και στην έλλειψη πρόσβασή τους στη διαφήμιση. Όπως και στη μονοπώληση του τηλεοπτικού σήματος από τη DIGEA, με όρους που δεν υπάρχουν στην υπόλοιπη ΕΕ. Αλλά και στην απουσία εθνικών εκστρατειών μέσω της ΕΡΤ και των ΜΜΕ για μεγάλες κοινωνικές μάστιγες, όπως ο τζόγος, τα στοιχήματα, το αλκοόλ, το κάπνισμα, ο εθισμός στο διαδίκτυο. Ενώ καταλόγισε στον κ. Μαρινάκη ότι φέρεται στους βουλευτές ως κυβερνητικός εκπρόσωπος που πρέπει να αντιπαλέψει τις απόψεις τους και όχι ως Υπουργός που συνεργάζεται μαζί τους για την καλή νομοθέτηση.
ΑΚΟΛΟΥΘΕΙ Η ΠΛΗΡΗΣ ΟΜΙΛΙΑ
ΟΜΙΛΙΑ ΣΤΗΝ ΚΑΤ’ΡΘΡΟΝ ΣΥΖΗΤΗΣΗ ΕΠΙ ΤΟΥ ΝΟΜΟΣΧΕΔΙΟΥ:
«Εκσυγχρονισμός νομικού πλαισίου οργάνωσης και λειτουργίας της Ε.Ρ.Τ. Α.Ε.)» και ενίσχυση του δημόσιου χαρακτήρα της ΕΡΤ Α.Ε. και της ανταγωνιστικότητάς της στην αγορά των ΜΜΕ – Λήψη μέτρων για την εφαρμογή του Κανονισμού (ΕΕ) 2024/1083 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 11ης Απριλίου 2024, σχετικά με τη θέσπιση κοινού πλαισίου για τις υπηρεσίες μέσων ενημέρωσης στην εσωτερική αγορά και την τροποποίηση της οδηγίας 2010/13/ΕΕ (Ευρωπαϊκός Κανονισμός για την ελευθερία των μέσων ενημέρωσης – EUROPEAN MEDIA FREEDOM ACT)»
Η Νέα Αριστερά ζήτησε να μη συνεχιστεί η επεξεργασία του νομοσχεδίου της ΕΡΤ σήμερα, επέτειο της εξέγερσης της νεολαίας και του λαού στο Πολυτεχνείο κατά της χούντας. Να τιμήσει έτσι η Βουλή τους 26 νεκρούς και κυρίως τη φλόγα που καίει ακόμη, 52 χρόνια μετά και εμπνέει τη νεολαία με το σύνθημα: «Ψωμί, Παιδεία, Ελευθερία. Δεν εισακουστήκαμε από την κυβέρνηση.
Αποφάσισα τελικά να μιλήσω σήμερα γιατί η Παιδεία και η Ελευθερία αφορούν την ΕΡΤ και τον Τύπο.
Μετά την ακρόαση των φορέων ενισχύθηκε η άποψή μας ότι με αυτό το νομοσχέδιο η ΕΡΤ, ούτε εκσυγχρονίζεται, ούτε θα επιτελέσει το θεσμικό της ρόλο καλύτερα, που είναι η αντικειμενική ενημέρωση και η προαγωγή του πολιτισμού Απαιτείται για αυτό συντακτική και λειτουργική ανεξαρτησία. Διασφαλίζει το παρόν νομοσχέδιο αυτή την ανεξαρτησία; Όχι, γιατί, όπως είπαν οι φορείς εργαζομένων και οι δημοσιογράφοι, δηλαδή η ΠΟΣΠΕΡΤ και η ΠΟΕΣΥ, η συντακτική και λειτουργική ανεξαρτησία προϋποθέτει οικονομική ανεξαρτησία, ασφάλεια και δημοκρατικούς κανόνες λειτουργίας, που εδώ δεν διασφαλίζονται.
Με το νομοσχέδιο δεν επιτυγχάνεται η ενίσχυση του δημόσιου χαρακτήρα της ΕΡΤ, αλλά η λειτουργία της ως κρατικής επιχείρησης. Πώς, άλλωστε, θα ενισχύατε την ανεξαρτησία της όταν έχετε κάνει την ΕΡΤ φερέφωνο της κυβέρνησης, να μεταδίδει ακόμη και σε επίπεδο ενημέρωσης μόνον ό,τι δεν έρχεται σε αντίθεση με το αφήγημα της κυβέρνησης εντός και εκτός συνόρων;
Στην προκειμένη περίπτωση παγιώνετε, αφενός τους περιορισμούς στην ελευθερία του τύπου και τη δημοκρατία στην ενημέρωση, και αφετέρου τις απαράδεκτες εργασιακές συνθήκες στην ΕΡΤ, με εργαζόμενους πολλαπλών ταχυτήτων χωρίς πλήρη δικαιώματα και με μισθολογική ανισοτιμία.
Ας τα πάρουμε όμως με τη σειρά:
Στο ΜΕΡΟΣ Α (άρθρα 1-22). Καταρχάς, ξεκινάτε με μια λαθροχειρία: Αναφέρεστε σε όλα τα άρθρα αυτού του μέρους σε τροποποίηση του νόμου 4173 του 2013, της κυβέρνησης που έκλεισε την ΕΡΤ, και όχι, όπως είναι η αλήθεια στο ν. 4325/15, με τον οποίο ξανάνοιξε η ΕΡΤ. Ελπίζετε έτσι ότι σιγά-σιγά θα ξεχαστεί η αθλιότητα της κυβέρνησης Σαμαρά να ρίξει μαύρο στην ΕΡΤ.
Θα ξεκινήσω από τα άρθρα που αφορούν το προσωπικό της ΕΡΤ:
Στο άρθρο 17, ενώ αναφέρεστε αρχικά στη σύναψη συλλογικών συμβάσεων εργασίας για το προσωπικό, λίγο μετά δηλώνετε ότι η ΕΡΤ υπάγεται στον προγραμματισμό προσλήψεων του ευρύτερου δημόσιο τομέα. Έτσι συνεχίζεται η άδικη, αντεργατική και ελεγχόμενη τακτική των προσλήψεων με σύμβαση έργου σε ποσοστό 90% του συνολικού προσωπικού της ΕΡΤ. Άνθρωποι που, ενώ παρέχουν το πάγιο έργο που απαιτείται για την λειτουργία του φορέα, δεν απολαμβάνουν των δικαιωμάτων όσων παρέχουν εξαρτημένη εργασία. Δεν έχουν συγκεκριμένο μισθό, δεν έχουν δεδομένες άδειες και εξαρτώνται από τους προϊσταμένους και επόπτες τους, δεν έχουν τριετίες, οικογενειακά επιδόματα, κανένα από τα κατακτημένα δικαιώματα των μισθωτών. Κι από την άλλη, δεν μπορεί η εταιρεία να προσλάβει τακτικό προσωπικό που να καλύπτει τις ανάγκες της, γιατί η κυβέρνηση θέλει να κρατάει χαμηλά το συνολικό δυναμικό του δημόσιου τομέα.
- Και μάλιστα, επαίρεσθε για το κίνητρο απόδοσης (στο ίδιο άρθρο 17), ενώ είναι σαφές ότι αυτό θα το πάρουν μόνον όσοι εργάζονται με εξαρτημένη εργασία, δηλαδή ένα πολύ μικρό ποσοστό του προσωπικού και, βέβαια, υπό αρκετούς όσους και προϋπθέσεις. Αντίθετα, αν προχωρούσατε σε συλλογικές συμβάσεις, οι εργαζόμενοι θα έβλεπαν τι αποδοχές τους να αυξάνονται αμέσως και με τον 13ο και 14ο μισθό που θα έπαιρναν.
- Κανένας εργαζόμενος που το δικαιούται δεν παίρνει επίδομα επικίνδυνης και ανθυγιεινής εργασίας, παρόλο που ανεβαίνουν σε στύλους 100 μέτρων ή χειρίζονται τάσεις έως και 25.000 volt.
- Ακόμη και σε όσους έχουν προσληφθεί με σύμβαση και μάλιστα είχαν όρο στην προκήρυξη να έχουν προϋπηρεσία στον ιδιωτικό τομέα, όπως οι εργαζόμενοι που προέρχονται από τη ΝΕΡΙΤ, δεν αναγνωρίζεται η προϋπηρεσία για αυξήσεις, τριετίες κ.λ.π.
- Από την άλλη, δεν συναινείτε να συμβάλλεται ο φορέας-εργοδότης στη δημιουργία Ταμείου Αλληλοβοήθειας, όπως συμβαίνει σε άλλους φορείς της Γενικής κυβέρνησης.
- Και κωφεύετε στο αίτημα των μελών των μουσικών συνόλων της ΕΡΤ, που σας επανέφερε κατά την ακρόαση η ΠΡΟΣΠΕΡΤ, να μπορούν να αιτούνται άσκηση παράλληλου έργου μιας εβδομάδα πριν την ημέρα που τους έχει ζητηθεί να δουλέψουν εκτός ΕΡΤ. Επιμένετε στον ένα μήνα, που τους καταδικάζει να χάνουν δουλειές.
Γενικότερα όμως, και από άλλα άρθρα του νομοσχεδίου, φαίνεται η απέχθεια που τρέφετε, ως κυβέρνηση, προς τους συνδικαλιστές. Και στα άρθρα που ορίζουν τον τρόπο διοίκησης της ΕΡΤ (9, 10,11,12,13), αλλά και σε εκείνα που αφορούν στην οργάνωση της δήθεν νέας ΕΡΤ (το 4, το 16, το 17), δηλαδή όλα τα άρθρα σχετικά με τους δημοκρατικούς κανόνες με τους οποίους θα έπρεπε να λειτουργεί η ΕΡΤ.
Γι αυτό:
- αυξάνετε τον αριθμό των οριζόμενων από την κυβέρνηση μελών του Δ.Σ. σε 7 από 5 και αποκλείετε οι δύο εκπρόσωποι των εργαζομένων να είναι συνδικαλιστές. Θέλετε να μπορείτε να ελέγχετε πλήρως το Δ.Σ., και οι αντίθετες φωνές έμπειρων συνδικαλιστών σάς φοβίζουν.
- Δεν αποδεχτήκατε την πρόταση της ΠΡΟΣΠΕΡΤ να συμμετέχει εκπρόσωπος που θα προτείνει η Ομοσπονδία στην Ομάδα Καινοτομίας και Τεχνολογίας (άρθρο 4) και την Ομάδα Εισήγησης για το κίνητρο απόδοσης. (άρθρο 17). Όλα ρυθμίζονται από το Δ.Σ. με την αναλογία διορισμένων προς εκλεγμένους 7:2.
Διότι, βέβαια, η αναφορά σε διαδικασίες επιλογής του ν. 5062/23 για την επιλογή διοικητών στο δημόσιο τομέα (άρθρο 10) δεν πείθει κανέναν ότι η επιλογή Προέδρου και Δ/ντος Συμβούλου γίνεται με αξιοκρατία. Αφού η διαδικασία ΑΣΕΠ νοθεύεται με υπερβαθμολόγηση της συνέντευξης, ώστε ο Υπουργός να προκρίνει τους εκλεκτούς της κυβέρνησης.
Δεν συγκεντρώνουν όμως μόνον οι συνδικαλιστές την απαρέσκειά σας, αλλά ολόκληρη η κοινωνία, όπως φαίνεται στο άρθρο 15. Είναι αστείο να μιλάτε για ενίσχυση του δημόσιου χαρακτήρα της ΕΡΤ και να καταργείτε, με το άρθρο αυτό, τα Συμβούλια Κοινωνικού Ελέγχου, το μόνο θεσμό που επέτρεπε σε όργανα της κοινωνίας των πολιτών και τοπικές συλλογικότητες να εκφράζονται για το περιεχόμενο των προγραμμάτων. Και τα αντικαταθιστάτε με έρευνες ιδιωτικών εταιρειών για την τηλεθέαση και ακρόαση, στις οποίες το έργο θα ανατίθεται από το ΔΣ, φανταζόμαστε με τις γνωστές απευθείας αναθέσεις που εφαρμόζετε παγίως σε όλο το Δημόσιο.
Θα ήθελα να σταθώ στο άρθρο 8 σχετικά με το ανταποδοτικό τέλος.
Αποτελεί την επιτομή της ενίσχυσης της ενεργειακών καρτέλ της ασυδοσίας. Διπλασιάζετε την προμήθεια των παρόχων ηλεκτρικής ενέργειας αντί να ελέγξετε την αισχροκέρδειά τους. Ισχυρίζονται ότι δεν εισέπραξαν 50 εκατομμύρια από ασυνεπείς πολίτες και ζημιώθηκαν. Τα υπερκέρδη που εισέπραξαν από όλους μας έξι χρόνια τώρα δεν μετράνε; Και γι αυτό παρακρατούν τα χρέη τους στην ΕΡΤ. Γι αυτό θα επιβαρυνθούμε πάλι όλοι με το κόστος των ελέγχων που θα γίνουν από την ΑΑΔΕ ώστε να βρεθούν ένας-ένας ποιοι πολίτες χρωστούν!
Στο ΜΕΡΟΣ Β’: (άρθρα 23 έως και 35) υποτίθεται ότι ενσωματώνετε τον Κανονισμό για την Ελευθερία των Μέσων Ενημέρωσης της 11ης Απριλίου 2024. Μια διαδικασία που λογικά θα ήταν τελείως αυτόματη, δεδομένου ότι οι Κανονισμοί είναι ήδη νόμοι που ισχύουν από την πρώτη στιγμή για όλα τα κράτη-μέλη και ενσωματώνονται στο Εθνικό Δίκαιο ως έχουν, δηλαδή ως ενιαίο νομοθέτημα. Και ο συγκεκριμένος Κανονισμός αναφέρεται σε θέματα ελευθερίας του Τύπου, ανεξαρτησίας και ασφάλειας των δημοσιογράφων, δημοκρατίας στην ενημέρωση.
Μόνο που εσείς εξαιρέσατε ορισμένα άρθρα του Κανονισμού και τα παραπέμπετε σε μελλοντικούς νόμους. Και μάλιστα εκείνο που ενδιαφέρει πολύ όλους μας και κυρίως την ΠΟΕΣΥ, για τις αγωγές slapps.
Κάνετε μια προσχηματική και στην πραγματικότητα κουτσουρεμένη ενσωμάτωση με τα άρθρα 27 και 28. Μόνον ως προς ό,τι δεν σας δημιουργεί μεγάλα προβλήματα στη συνέχιση της ασυδοσίας σας στο χώρο των ΜΜΕ.
Δεν περιλάβατε λοιπόν άρθρα που είχατε βάλει στην αρχική διαβούλευση. Όπως εκείνο για την Εθνική Βάση Δεδομένων παρόχων υπηρεσιών μέσων ενημέρωσης, εκείνο για την αξιολόγηση της συγκέντρωσης της ιδιοκτησίας των μέσων ενημέρωσης, ένα μείζον ζήτημα το οποίο είχατε αναθέσει στο ΕΣΡ που δεν διαθέτει, έτσι κι αλλιώς το προσωπικό και τα μέσα για να φέρει σε πέρας μια τέτοια αξιολόγηση. Άλλωστε, είδαμε κατά την ακρόαση των φορέων πόσο ελλιπής και τυπικός είναι ο έλεγχος που διενεργεί το ΕΣΡ σήμερα στο πλαίσιο του υφιστάμενου ρόλου του. Αν θέλατε πραγματικά να ελέγξετε την συγκέντρωση της ιδιοκτησίας των μέσων, όπως απαιτεί ο Κανονισμός, θα ιδρύατε έναν ισχυρό μηχανισμό ελέγχου με το απαραίτητο προσωπικό και την απαραίτητη χρηματοδότηση. Αλλά η έλλειψη κάθε ελέγχου στο πεδίο αυτό μάλλον σας βολεύει, παρά σας ενοχλεί. Και απλώς δεν το αγγίζετε.
Ειδικότερα στο άρθρο 28, που αναφέρεται στην ελευθερία των Μέσων ενημέρωσης, όλο το βάρος δίδεται στην συντακτική ελευθερία των ίδιων των μέσων και των ιδιοκτητών τους. Τι γίνεται όμως με την ελευθερία των ίδιων των συντακτών; Και τη διασφάλιση της ελευθερίας και της ανεξαρτησίας τους έναντι του ίδιου του μέσου, δηλαδή του εργοδότη τους; Εδώ απλώς προτρέπετε τους εργοδότες και ιδιοκτήτες να «λαμβάνουν τα κατάλληλα κατά την κρίση τους μέτρα … για τη διασφάλιση της ανεξαρτησίας των συντακτικών αποφάσεων.» Κατά την κρίση τους! Η ΠΟΕΣΥ σας είχε καταθέσει συγκεκριμένη πρόταση στη διαβούλευση, να υποχρεωθούν οι ιδιοκτήτες των μέσων να καταρτίσουν εσωτερικό κανονισμό που να διασφαλίζει μέσα από συγκεκριμένες και ελέγξιμες διαδικασίες την ανεξαρτησία των συντακτών. Η άρνησή σας να το ενσωματώσετε, απλώς δείχνει τη διάθεσή σας να μην θίξετε ούτε στο ελάχιστο τους ιδιοκτήτες – ενδεχόμενους και επιθυμητούς συνεργάτες και συμμάχους σας.
Η ενημέρωση δεν αφορά μόνο την ΕΡΤ, αφορά όλη την Ελλάδα.
- Εσείς δεν δίνετε καμία κρατική στήριξη στα Περιφερειακά Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης, καμία πρόσβασή τους στη διαφήμιση.
- Το τηλεοπτικό σήμα είναι μονοπώλιο της DIGEA, με χρέωση και όρους που δεν υπάρχουν σε καμία άλλη Eυρωπαϊκή χώρα.
- Δεν οργανώνετε καμπάνες και εκστρατείες για μεγάλες κοινωνικές μάστιγες, όπως είναι ο τζόγος, και με τα στοιχήματα, το αλκοόλ, το κάπνισμα, ο εθισμός στο διαδίκτυο. Μήπως γιατί έτσι θα μειωθούν οι αντίστοιχες διαφημίσεις;
Τέλος, θα ήθελα κύριε Υπουργέ να σας κάνω μια σημαντική επισήμανση σχετικά με τον τρόπο που αντιμετωπίζετε όλες και όλους εμάς τις βουλεύτριες και τους βουλευτές, που βρισκόμαστε εδώ με πραγματική αγωνία να συμβάλλουμε στην επεξεργασία νομοθετημάτων που θα εξυπηρετούν το κοινό συμφέρον. Στην αίθουσα αυτή είστε Υπουργός που εισηγείται μια νομοθετική πρωτοβουλία. Είναι άλλος ο ρόλος σας από εκείνον του Κυβερνητικού εκπροσώπου. Θα πρέπει αυτό να το καταλάβετε και να φέρεστε αναλόγως στους εκλεγμένους εκπροσώπους του Ελληνικού λαού.