Κατά την παρέμβασή της στην Ειδική Μόνιμη Επιτροπή Ισότητας, Νεολαίας και Δικαωμάτων του Ανθρώπου της Βουλής στη συνεδρίαση με θέμα “Εμπορία παιδιών και ανηλίκων – Πρόληψη και προστασία”, η βουλεύτρια Νότιου Τομέα Αθηνών Θεανώ Φωτίου ανέφερε, μεταξύ άλλων, τα εξής:
Το πρόβλημα της πρόληψης και προστασίας απέναντι στην εμπορία ανηλίκων είναι πράγματι πολύ μεγάλο, με πολλαπλές διαστάσεις. Θα σταθώ σε τρεις. Το ένα είναι η «παιδική φτώχεια» που το 2014 ήταν στο 26,6% και το 2019, μέσα σε συνθήκες μνημονίου, έπεσε στο 20,9%. Ξέρετε πόσο είναι σήμερα με τα τεράστια πλεονάσματα και με πολλά χρήματα από το «Ταμείο Ανάκαμψης»; Είναι 22.8%. Αυτό σημαίνει ότι σχεδόν ένα στα τέσσερα, κοντά 4,5 παιδιά, βρίσκονται σε κίνδυνο φτώχειας και κοινωνικού αποκλεισμού. Πρόκειται για ευάλωτες ομάδες πληθυσμού. Αυτές είναι το πρώτο πεδίο που έπρεπε να έχουμε ασπίδα προστασίας. Τι έχουμε όμως; Απολύτως τίποτα. Γιατί; Διότι ακριβώς ο προϋπολογισμός που αφήσαμε για την παιδική προστασία το 2019 επί ΣΥΡΙΖΑ όχι μόνο δεν παρέμεινε στα ίδια ποσοστά, αλλά και μειώθηκε. Άρα χωρίς χρήματα θα υπάρχουν οι ελλείψεις. Αν, δηλαδή, δεν αυξηθούν τα χρήματα σε όλο αυτό το φάσμα, δεν πρόκειται να δούμε άσπρη μέρα και δεν θα δουν και τα παιδιά άσπρη μέρα.
Το δεύτερο είναι ότι όχι μόνο δεν αυξήσατε τα προνοιακά επιδόματα, αλλά μειώσατε και τους δικαιούχους. Πώς το καταφέρατε αυτό; Είναι μια μεγάλη ιστορία που την έχω παρουσιάσει στη Βουλή πάρα πολλές φορές. Δεν θα ξαναέρθω γιατί έχω λίγο χρόνο. Υπογραμμίζω όμως ότι το πρόβλημα είναι ακριβώς ότι η εφαρμογή των νόμων πάσχει διότι το Κράτος δεν επιθυμεί πραγματικά να αντιμετωπίσει το πρόβλημα πέρα από ευχολόγια. Γιατί χρειάζεται μεγάλο δίκτυο δομών παντού, ανθρώπων παντού, χρήματα παντού. Και όλα αυτά δεν υπάρχουν με επιλογή των κυβερνήσεων της ΝΔ.
Τρίτον. Κάναμε τότε έναν συγκλονιστικό «νόμο της αναδοχής και της υιοθεσίας» που έβαζε ένα τέρμα στην εμπορία ανηλίκων. Έκανε πάρα πολλά ακόμα εκείνος ο νόμος. Δυστυχώς οι κυβερνήσεις της ΝΔ από το 2019 μέχρι σήμερα δεν προτεραιοποίησαν το νόμο. Έτσι αυτός έχει μεγάλα προβλήματα και το ξέρετε όλοι σας. Αλλά εδώ ή κάνεις γενναιόδωρες πολιτικές και κοιτάζεις συνεχώς πώς θα βγουν τα παιδιά από τα ιδρύματα ή τα ιδρύματα παραμένουν. Και όχι μόνο αυτό. Ο εισαγγελέας ενηλίκων στέλνει τα παιδιά στα ιδρύματα σωρηδόν. Πρόκειται για παιδιά που αντιμετωπίζουν βία, βία ενηλίκων, βιασμούς κ.λπ.
Αναφέρω μόνο τους τίτλους των πραγματικών προβλημάτων, αναμένοντας από την κυβέρνηση της ΝΔ να μας πει πώς θα τα αντιμετωπίσει. Για το «νόμο αναδοχής και υιοθεσίας», καθυστερήσεις και γραφειοκρατία, έλλειψη ανάδοχων οικογενειών, προτίμηση σε βρέφη, έλλειψη σε προσωπικό και εκπαίδευση, συνεχιζόμενη ιδρυματοποίηση. Επιπλέον υπάρχει ελλιπής προστασία ασυνόδευτων ανηλίκων με προβλήματα όπως καθυστερήσεις στη διαδικασία ασύλου και επιτροπείας, κίνδυνοι ασφαλείας, ανεπάρκεια δομών και υπηρεσιών, διαφοροποιήσεις διαδικασιών ανάλογα με τη δομή. Προβλήματα που τα καταγράφουν οι τελευταίες εκθέσεις του Συνηγόρου του Πολίτη. Δεν άκουσα όμως σήμερα τι σκοπεύει να κάνει η κυβέρνηση της ΝΔ για τα προβλήματα αυτά.
Ακολουθεί ολόκληρη η παρέμβαση της Θεανώς Φωτίου:
Ευχαριστούμε για την έκθεση που κάνατε του θέματος της εμπορίας παιδιών. Πράγματι, το πρόβλημα είναι πολύ μεγάλο, με πολλαπλές διαστάσεις. Θα σταθώ σε τρεις όψεις τις οποίες θίξατε λίγο πολύ. Μόνο που δεν είπατε τα νούμερα.
Το ένα η φτώχεια, η «παιδική φτώχεια». Το 2014 η «παιδική φτώχεια» ήταν στο 26,6%. Το 2019, μέσα σε συνθήκες μνημονίου, η «παιδική φτώχεια» έπεσε στο 20,9%. Ξέρετε πόσο είναι σήμερα με συνθήκες ευημερίας, με τεράστια πλεονάσματα και με πολλά χρήματα από το «Ταμείο Ανάκαμψης»; Είναι 22.8%.
Τι σημαίνει αυτό; Σημαίνει, ότι σχεδόν ένα στα τέσσερα, κοντά 4,5 παιδιά, βρίσκονται σε κίνδυνο φτώχειας και κοινωνικού αποκλεισμού. Πρόκειται για ευάλωτες ομάδες του πληθυσμού. Αυτές είναι το πρώτο πεδίο που έπρεπε να έχουμε ασπίδα προστασίας. Τι έχουμε όμως; Απολύτως τίποτα. Γιατί; Διότι ακριβώς ο προϋπολογισμός που αφήσαμε για την παιδική προστασία το 2019 επί ΣΥΡΙΖΑ όχι μόνο δεν παρέμεινε στα ίδια ποσοστά, αλλά και μειώθηκε. Άρα – το είπε η εκπρόσωπος του Συνηγόρου του Πολίτη – χωρίς χρήματα θα υπάρχουν οι ελλείψεις που τις εντοπίζει ο Συνήγορος. Τα λέει ο Συνήγορος του Πολίτη. Και που τα λέει όμως, ποιος τον ακούει;
Αν, δηλαδή, δεν αυξηθούν τα χρήματα σε όλο αυτό το φάσμα, δεν πρόκειται να δούμε άσπρη μέρα και δεν θα δουν και τα παιδιά άσπρη μέρα. Αυτό είναι το ένα.
Το δεύτερο είναι ότι όχι μόνο δεν αυξήσατε τα προνοιακά επιδόματα, αλλά μειώσατε και τους δικαιούχους. Πώς το καταφέρατε αυτό; Είναι μια μεγάλη ιστορία που την έχω παρουσιάσει στη Βουλή πάρα πολλές φορές. Δεν θα ξαναέρθω γιατί έχω λίγο χρόνο. Αλλά καταφέρατε να μειώσετε τους δικαιούχους π.χ. του επιδόματος στέγης, κι έτσι έχουμε αυξημένη την αστεγία.
Έχουμε αστεγία διότι όπως είπατε κ. Εισαγγελέα Ανηλίκων το πρόβλημα δεν είναι οι νόμοι. Το πρόβλημα είναι η εφαρμογή τους. Εμείς εδώ, όλοι και όλες, ψηφίζουμε τους νόμους αντιτιθέμενοι ή μη αντιτιθέμενοι. Η πλειοψηφία της Βουλής, όλους τους νόμους που μας αναφέρατε τους έχει ψηφίσει και τους ξέρουμε όλοι. Το πρόβλημα είναι ακριβώς ότι η εφαρμογή των νόμων πάσχει διότι το Κράτος δεν επιθυμεί πραγματικά να αντιμετωπίσει το πρόβλημα πέρα από ευχολόγια γιατί χρειάζεται μεγάλο δίκτυο δομών παντού, ανθρώπων παντού, χρήματα παντού. Και όλα αυτά δεν υπάρχουν με επιλογή των κυβερνήσεων της ΝΔ. Λυπάμαι, αυτό το λέω με μαύρη καρδιά.
Τρίτον. Κάναμε τότε έναν συγκλονιστικό «νόμο της αναδοχής και της υιοθεσίας». Τον νόμο 4538 του 2018. Το είπε και η κυρία Νίκου. Ο νόμος εκείνος έβαζε ένα τέρμα στην εμπορία ανηλίκων, δηλαδή βρεφών κ.λπ. Έκανε πάρα πολλά ακόμα εκείνος ο νόμος. Δυστυχώς η Κυβέρνηση της «Νέας Δημοκρατίας» από το 2019 μέχρι σήμερα δεν προτεραιοποίησε το νόμο. Έτσι ο νόμος έχει μεγάλα προβλήματα και το ξέρετε όλοι σας. Κι εσείς, το ΕΚΑ, οι πάντες το ξέρετε.
Αλλά εδώ ή κάνεις γενναιόδωρες πολιτικές και κοιτάζεις συνεχώς πώς θα βγουν τα παιδιά από τα ιδρύματα ή τα ιδρύματα παραμένουν. Και όχι μόνο αυτό. Ο εισαγγελέας ενηλίκων- όχι εσείς- ο εισαγγελέας ενηλίκων στέλνει τα παιδιά στα ιδρύματα σωρηδόν. Πρόκειται για παιδιά τα οποία αντιμετωπίζουν βία, βία ενηλίκων, βιασμούς κ.λπ. Τα στέλνουν κατευθείαν στα ιδρύματα. Ποια ιδρύματα; Κυρίως τα ιδιωτικά, διότι τα δημόσια έχουν φρακάρει διότι έχουν έλλειψη προσωπικού και έχουν κορεστεί από τα παιδιά με αναπηρίες. Πόσοι έλεγχοι γίνονται στα ιδιωτικά ιδρύματα; «Ο κανείς».
Επειδή το θέμα όπως καταλαβαίνετε για μένα είναι θέμα, πώς να το πω, καρδιάς, δηλαδή, αφιερώσαμε και εγώ προσωπικά αλλά και όλος ο ΣΥΡΙΖΑ, πολλή ενέργεια και πολλά χρήματα. Φανταστείτε ότι εμείς πήραμε την Πρόνοια στα 700 εκατομμύρια και τη φτάσαμε στα 3,5 δις ευρώ. Σήμερα που είναι ο προϋπολογισμός για την Πρόνοια, μετά από τόσα χρόνια και με τόσο μεγάλο πληθωρισμό, και με τέτοια ιστορία; Στα 3,5 δις. Δείτε τους Προϋπολογισμούς και θα καταλάβετε ότι δεν λέω ψέματα.
Άρα εδώ περιμένω από όλους σας να μου πείτε για το πραγματικό πρόβλημα πώς θα το αντιμετωπίσουμε. Γιατί, εντάξει, από ευχολόγια όλοι ξέρουμε. Και τη νομοθεσία όπως σας είπα εμείς την ψηφίζουμε εδώ πέρα. Θα πω μόνο τους τίτλους των πραγματικών προβλημάτων. Για το «νόμο αναδοχής και υιοθεσίας», καθυστερήσεις και γραφειοκρατία, έλλειψη ανάδοχων οικογενειών, προτίμηση σε βρέφη, έλλειψη σε προσωπικό και εκπαίδευση, συνεχιζόμενη ιδρυματοποίηση.
Επιπλέον υπάρχει ελλιπής προστασία ασυνόδευτων ανηλίκων. Εδώ είχαμε κάνει ένα τεράστιο σύστημα καταγραφής των ασυνόδευτων ανηλίκων στο ΕΚΑ με το οποίο ξέραμε κάθε στιγμή πού βρίσκεται το κάθε ασυνόδευτο. Άλλαξε το σύστημα. Σωστά ή λάθος; Άλλαξε το σύστημα και δυστυχώς δεν έχουμε την ίδια εικόνα πλέον που είχαμε πριν. Κάθε μέρα ξέραμε σε ποια δομή μπήκε ασυνόδευτο και από ποια βγήκε. Διότι όπως ξέρετε τα ασυνόδευτα ανήλικα είναι μια κινούμενη μάζα.
Τα προβλήματα για τα ασυνόδευτα ανήλικα είναι καθυστερήσεις στη διαδικασία ασύλου και επιτροπείας, κίνδυνοι ασφαλείας, ανεπάρκεια δομών και υπηρεσιών, διαφοροποιήσεις διαδικασιών ανάλογα με τη δομή. Και βέβαια να αναφέρω ότι πράγματι χρησιμοποιώ στοιχεία από τον Συνήγορο του Πολίτη. Έχετε απόλυτο δίκιο κυρία εκπρόσωπε του Συνηγόρου, διότι μέσω των πρόσφατων εκθέσεων σας το 2024 και το 2025 έχετε πει ένα-ένα τα προβλήματα για τα ασυνόδευτα ανήλικα. Δεν άκουσα όμως τι σκοπεύει να κάνει η κυβέρνηση της ΝΔ για όλα αυτά τα προβλήματα που καταγράφονται στις Εκθέσεις του Συνηγόρου του Πολίτη.