Θ. Φωτίου για προϋπολογισμό: Παρά την αύξηση της φτώχειας, την όξυνση της στεγαστικής κρίσης και την επιδείνωση του δημογραφικού στη χώρα μας, η ΝΔ συνεχίζει να μειώνει τον Π/Υ του Υπουργείου Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας – Ιδού οι προτάσεις της Νέας Αριστεράς για την προνοιακή πολιτική και για την αντιμετώπιση της στεγαστικής κρίσης

Κατά την ομιλία της στη Βουλή για τον Προϋπολογισμό του 2026, η Βουλεύτρια Νότιου Τομέα Θεανώ Φωτίου ανέφερε, μεταξύ άλλων, τα εξής:

Εστιάζω στο Υπουργείο Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας, ιδρυθέν το 2023. Υπουργείο υπερφίαλο, στην πραγματικότητα 4 υπουργεία σε 1. Περιλαμβάνει: κοινωνική αλληλεγγύη και καταπολέμηση της φτώχειας, στεγαστική πολιτική, δημογραφική πολιτική, ισότητα και ανθρώπινα δικαιώματα. Επιπλέον, ένα υπουργείο αναποτελεσματικό. Διότι παρά την ίδρυσή του αυξάνονται φτώχεια, παιδική φτώχεια και ανισότητες. Η στεγαστική κρίση παροξύνεται. Οι δημογραφικές τάσεις χειροτερεύουν εφιαλτικά.

Για την προνοιακή πολιτική

Το 90% των δαπανών του υπερυπουργείου είναι προνοιακές παροχές, κυρίως  επιδόματα ΟΠΕΚΑ, για την αντιμετώπιση της φτώχειας, η οποία επί 6 χρόνια Μητσοτάκη αυξάνεται. Σε κίνδυνο φτώχειας βρίσκονται πάνω από 2 εκατομμύρια άνθρωποι και 1 στους 3 ανάπηρους, σύμφωνα με την ΕΣΑμεΑ. Εντούτοις, η ΝΔ μειώνει τις δαπάνες του ΟΠΕΚΑ για την φτώχεια. Να γιατί λέμε ότι η προνοιακή πολιτική υλοποιεί την  αντίστροφη αναδιανομή του πλούτου από τους φτωχούς προς τους οικονομικά ισχυρούς. Την υψηλότερη ανάπτυξη στην Ευρώπη, όπως κομπάζει ο Μητσοτάκης, την καρπώνονται οι επιχειρήσεις που τα κέρδη τους έχουν διπλάσιο μερίδιο στο ΑΕΠ (53%) από τους μισθούς (27%). Μισθοί που έχουν τη χαμηλότερη αγοραστική δύναμη στην Ευρώπη. Και με δαπάνες για το δημόσιο δωρεάν προνοιακό κράτος που συνεχώς μειώνονται, αποκλίνοντας από την Ευρώπη. Έτσι μειώνεται ο κοινωνικός μισθός.

Εξοργιστικοί είναι και οι δύο τρόποι με τους οποίους η ΝΔ “εξοικονομεί” χρήματα από τον προνοιακό Π/Υ: 1^ον: Κρατά τα βασικά επιδόματα είτε καθηλωμένα στο ύψος του 2019 είτε τα αυξάνει πολύ λιγότερο από την ακρίβεια, ιδιαίτερα στα τρόφιμα και τα ρούχα. 2^ον: Μειώνει τους δικαιούχους διότι δεν αναπροσαρμόζει τα εισοδηματικά και περιουσιακά κριτήρια των επιδομάτων. Έτσι, από το 2019 έχασαν το επίδομα παιδιού πάνω από 300 χιλιάδες οικογένειες, το επίδομα στέγης πάνω από 110 χιλιάδες οικογένειες και άλλες 110 χιλιάδες το ελάχιστο εγγυημένο.  Σταματήστε επομένως στη ΝΔ την κοροϊδία στους ευάλωτους, όταν στην πραγματικότητα τους εξαθλιώνετε. Ως Νέα Αριστερά, απαιτούμε ΤΩΡΑ αύξηση επιδομάτων ίση με την ακρίβεια και αύξηση των δικαιούχων τουλάχιστον στα επίπεδα του 2019.

Για τη στεγαστική κρίση

Πώς πριμοδοτεί η ΝΔ την τεράστια στεγαστική κρίση; Μεταξύ άλλων: Κατάργησε την προστασία πρώτης κατοικίας. 600.000 πολίτες έχασαν τα σπίτια τους από funds και Τράπεζες. 1,2 εκατομμύρια νέοι και νέες 18-35 ετών συγκατοικούν πλέον ή συντηρούνται από τους γονείς τους. Δίνει δάνεια δισεκατομμυρίων ευρώ για αγορά κατοικίας για τα οποία η ΤτΕ λέει ότι ανεβάζουν τις τιμές αγοράς και ενοικίων. Η δήθεν κοινωνική αντιπαροχή, ωφελεί μόνο τους μεγαλοεργολάβους. Τους παραχωρεί δημόσια γη για ανοικοδόμηση και το 30% των νέων κατοικιών θα το ενοικιάζουν σε ευάλωτους, με ενοίκιο όμως που δεν συνδέεται  με το εισόδημα, απλώς είναι κατώτερο της περιοχής. Η κυβέρνηση μειώνει το επίδομα στέγης στα 300 εκατομμύρια από τα 400 του 2019.

Για να αντιμετωπιστεί η στεγαστική κρίση, η Νέα Αριστερά προτείνει, μεταξύ άλλων: Σταμάτημα πλειστηριασμών για χαμηλά και μεσαία εισοδήματα. Πλαφόν στα ενοίκια κατοικιών. Μείωση φορολογητέου εισοδήματος ενοικιαστών κατά το 30% του ενοικίου πρώτης κατοικίας. Αύξηση επιδότησης ενοικίου ανάλογα με το εισόδημα. Δημιουργία αποθέματος κοινωνικής κατοικίας με αξιοποίηση δημόσιας και εκκλησιαστικής περιουσίας, και με εξαγορά κόκκινων στεγαστικών δανείων από Τράπεζες και funds. Τράπεζα Ενοικιαζόμενης Στέγης με παραχώρηση από ιδιώτες στο Δημόσιο ενεργών κατοικιών, έναντι ελκυστικού πακέτου κινήτρων. Ριζική μείωση Airbnb. Πλήρης απαγόρευση σε εταιρείες. Επιτρέπεται σε φυσικά πρόσωπα, ένα ανά ΑΦΜ ενήλικα. Κατάργηση golden visa.  Υποδομές για 10.000 νέες φοιτητικές κλίνες. Οικονομική κατοικία  για δημόσιους λειτουργούς σε απομακρυσμένες και τουριστικές περιοχές.

Ακολουθεί ολόκληρη η ομιλία της Θεανώς Φωτίου:

Εστιάζω στο Υπουργείο Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας, ιδρυθέν το 2023. Υπουργείο υπερφίαλο, στην πραγματικότητα 4 υπουργεία σε 1.  Περιλαμβάνει: κοινωνική αλληλεγγύη και καταπολέμηση της φτώχειας, στεγαστική πολιτική, δημογραφική πολιτική, ισότητα και ανθρώπινα δικαιώματα.

Επιπλέον, ένα υπουργείο αναποτελεσματικό.  Διότι παρά την ίδρυσή του αυξάνονται φτώχεια, παιδική φτώχεια και ανισότητες. Η στεγαστική κρίση παροξύνεται: 1 στα 3 νοικοκυριά  βρίσκονται σε κρίση καθώς  πληρώνουν πάνω από το 40% του εισοδήματός τους για έξοδα στέγασης όταν στην Ευρωπαϊκή Ένωση είναι 1 στα 10. Οι δημογραφικές τάσεις χειροτερεύουν εφιαλτικά.

Από την ίδρυση του υπερυπουργείου, οι προϋπολογιζόμενες δαπάνες κάθε χρόνο μειώνονται σε απόλυτα μεγέθη (από 3,99 δις ευρώ το 2024 σε 3,80 το 2026, δηλαδή 190 εκατ. λιγότερα). Αν έμεναν σταθερές ως ποσοστό του ΑΕΠ, θα έπρεπε το 2026 να βάλετε επιπλέον 600 εκατ. ευρώ.

Το 90% των δαπανών του υπερυπουργείου είναι προνοιακές παροχές, κυρίως  επιδόματα ΟΠΕΚΑ, για την αντιμετώπιση της φτώχειας, η οποία επί 6 χρόνια Μητσοτάκη αυξάνεται.

Πηγή: ΕΛΣΤΑΤ. Κίνδυνος Φτώχειας 2024.

Σε κίνδυνο φτώχειας βρίσκονται πάνω από 2 εκατομμύρια άνθρωποι και 1 στους 3 ανάπηρους, σύμφωνα με την ΕΣΑμεΑ.

Εντούτοις, η ΝΔ μειώνει τις δαπάνες του ΟΠΕΚΑ για την φτώχεια. Αν τις κρατούσε στο 1,66% του ΑΕΠ που ήταν το 2019, έπρεπε φέτος ο ΟΠΕΚΑ να δαπανήσει 1,12 δισ. ευρώ περισσότερα από τα περίπου 3 δις ευρώ που θα δαπανήσει. Αυτή η “εξοικονόμηση” μέσω υποεκτέλεσης Π/Υ επαναλαμβάνεται κάθε χρόνο. Την χρησιμοποιεί η ΝΔ για να παριστάνει ότι φροντίζει τους ευάλωτους – φέτος πχ με τα 250 ευρώ και το έξτρα ενοίκιο δίνει 590 εκατομμύρια, δηλαδή τα μισά από όσα τους πήρε.

Να γιατί λέμε ότι η προνοιακή πολιτική υλοποιεί την  αντίστροφη αναδιανομή του πλούτου από τους φτωχούς προς τους οικονομικά ισχυρούς.

Την υψηλότερη ανάπτυξη στην Ευρώπη, όπως κομπάζει ο Μητσοτάκης, την καρπώνονται οι επιχειρήσεις που τα κέρδη τους έχουν διπλάσιο μερίδιο στο ΑΕΠ (53%) από τους μισθούς (27%). Μισθοί που έχουν τη χαμηλότερη αγοραστική δύναμη στην Ευρώπη. Και με δαπάνες για το δημόσιο δωρεάν προνοιακό κράτος που συνεχώς μειώνονται, αποκλίνοντας από την Ευρώπη. Έτσι μειώνεται ο κοινωνικός μισθός.

Πηγή: Eurostat: Δημόσιες κοινωνικές δαπάνες ως % του ΑΕΠ

Εξοργιστικοί είναι οι δύο τρόποι με τους οποίους η ΝΔ “εξοικονομεί” χρήματα από τον προνοιακό Π/Υ:

1^ον: Κρατά τα βασικά επιδόματα είτε καθηλωμένα στο ύψος του 2019 (επιδόματα παιδιού και στέγης), είτε τα αυξάνει 8% (αναπηρικό επίδομα και ελάχιστο εγγυημένο), δλδ πολύ λιγότερο από την ακρίβεια, ιδιαίτερα στα τρόφιμα και τα ρούχα.

Πίνακας 1: Η μείωση της αγοραστικής δύναμης των επιδομάτων του ΟΠΕΚΑ εξαθλιώνει τους ήδη ευάλωτους 

(τα επιδόματα σε  ευρώ)

Πηγή: Δείκτης και υποδείκτες τιμών καταναλωτή της ΕΛΣΤΑΤ, και κυβερνητική προνοιακή πολιτική από το 2019 έως σήμερα.

2^ον: Μειώνει τους δικαιούχους διότι δεν αναπροσαρμόζει τα εισοδηματικά και περιουσιακά κριτήρια των επιδομάτων. Έτσι, από το 2019 έχασαν το επίδομα παιδιού πάνω από 300 χιλιάδες οικογένειες (μείωση 35,4%), το επίδομα στέγης πάνω από 110 χιλιάδες οικογένειες (μείωση 39,3%) και άλλες 110 χιλιάδες το ελάχιστο εγγυημένο (μείωση 42,3%).

Πίνακας 2: Δραματική μείωση δικαιούχων επιδομάτων 

Πηγή: Μηνιαία δελτία τύπου και παλαιότερα στοιχεία του ΟΠΕΚΑ.

Σταματήστε επομένως στη ΝΔ την κοροϊδία στους ευάλωτους, όταν στην πραγματικότητα τους εξαθλιώνετε.

Ως Νέα Αριστερά, απαιτούμε ΤΩΡΑ αύξηση επιδομάτων ίση με την ακρίβεια και αύξηση των δικαιούχων τουλάχιστον στα επίπεδα του 2019.

[Στα πρακτικά η τεκμηρίωση για όσα ανέφερα μέχρι τώρα]

Κυρίες και κύριοι βουλευτές πώς πριμοδοτεί η ΝΔ την τεράστια στεγαστική κρίση;

1. Κατάργησε την προστασία πρώτης κατοικίας. 600.000 πολίτες έχασαν τα σπίτια τους από funds και Τράπεζες. Κατά 600.000 μειώθηκε η ιδιοκατοίκηση και τα νοικοκυριά στράφηκαν στο ενοίκιο.
2. 1,2 εκατομμύρια νέοι και νέες 18-35 ετών συγκατοικούν πλέον ή συντηρούνται από τους γονείς τους.
3. Κατασπατάλησε 750 εκατομμύρια του πρ. ΟΕΚ για 7.000 δάνεια του αποτυχημένου «ΣΠΙΤΙ ΜΟΥ Ι» αντί των προβλεπόμενων 10.000. Στο ΣΠΙΤΙ ΜΟΥ ΙΙ,  για να μη χαθεί το 1 δις του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, επεξέτεινε συνεχώς τα κριτήρια. Σήμερα δίνονται δάνεια σε 50άρηδες,  εισοδήματος  έως 45.000 €, με δύο παιδιά.    Πόσα; Δεν ξέρουμε.
   Αυτά τα δάνεια, σύμφωνα με την Τράπεζα της Ελλάδας, ανεβάζουν τις τιμές αγοράς και ενοικίων
4. Η κα Μιχαηλίδου ανακοίνωσε 7 δις για τη στέγη. Είναι τα δάνεια που ανέφερα. [Σχεδόν] όλα τα άλλα είναι στο χώρο της φαντασίας της. 
5. Το «Ανακαινίζω και Ενοικιάζω» των 50 εκατομμυρίων απέτυχε να προσελκύσει δικαιούχους, αύξησαν τις παροχές του, αλλά στοιχεία δεν δίνονται.
6. Η ΚΑΛΥΨΗ, για ιδιαίτερα ευάλωτους, ενέταξε,  μεταξύ 2022 και ’25,  300 ακίνητα από τα 2.500 του στόχου.
7. Η δήθεν κοινωνική αντιπαροχή, ωφελεί μόνο τους μεγαλοεργολάβους. Τους παραχωρεί δημόσια γη για ανοικοδόμηση και το 30% των νέων κατοικιών θα το ενοικιάζουν σε ευάλωτους, με ενοίκιο που δεν συνδέεται  με το εισόδημα, απλώς είναι κατώτερο της περιοχής. Τα οικιστικά προγράμματα στα στρατόπεδα είναι σε τόσο πρώιμο στάδιο, ώστε άλλα νούμερα δηλώνει η κα Μιχαηλίδου και άλλα ο κ. Δένδιας.
8. Η κυβέρνηση μειώνει το επίδομα στέγης στα 300 εκατομμύρια από τα 400 του 2019

Η Νέα Αριστερά προτείνει:

1. Σταμάτημα πλειστηριασμών για χαμηλά και μεσαία εισοδήματα. Αντικειμενικά κριτήρια για υποχρεωτική αποδοχή διαπραγμάτευσης από τράπεζες και funds.
2. Πλαφόν στα ενοίκια κατοικιών
3. Μείωση φορολογητέου εισοδήματος ενοικιαστών κατά το 30% του ενοικίου πρώτης κατοικίας.
4. Αύξησης επιδότησης ενοικίου ανάλογα με το εισόδημα.
5. Δημιουργία αποθέματος κοινωνικής κατοικίας με αξιοποίηση δημόσιας και εκκλησιαστικής περιουσίας, και με εξαγορά κόκκινων στεγαστικών δανείων από Τράπεζες και funds. Διαχείριση από Δημόσιο Φορέα και Ταμείο Στέγασης
6. Τράπεζα Ενοικιαζόμενης Στέγης με παραχώρηση από ιδιώτες στο Δημόσιο ενεργών κατοικιών, έναντι φοροαπαλλαγών, δωρεάν ανακαίνισης και ενεργειακής αναβάθμισης, κ,λπ.
7. Ριζική μείωση Airbnb. Πλήρης απαγόρευση σε εταιρείες. Επιτρέπεται σε φυσικά πρόσωπα, ένα ανά ΑΦΜ ενήλικα.
8. Κατάργηση golden visa.
9. Υποδομές για 10.000 νέες φοιτητικές κλίνες
10. Οικονομική κατοικία  για δημόσιους λειτουργούς σε απομακρυσμένες και τουριστικές περιοχές.

Καταψηφίζουμε τον Προϋπολογισμό.