Ερώτηση προς τον Υπουργό Υποδομών & Μεταφορών κατέθεσαν τέσσερις (4) Βουλευτές της Νέας Αριστεράς, με πρωτοβουλία της Βουλεύτριας Φλώρινας, Πέτης Πέρκα, σχετικά με τις εξελίξεις στη Γραμμή 4 του Μετρό και ειδικότερα τη διακοπή των εργασιών στην Κυψέλη, μετά την εμφάνιση ρηγματώσεων και άλλων βλαβών σε κτήρια της περιοχής.
Οι Βουλευτές υπογραμμίζουν ότι η κατασκευή της Γραμμής 4 αποτελεί έργο μείζονος σημασίας για την Αθήνα, η επιτυχία του οποίου προϋποθέτει την αυστηρή τήρηση των εγκεκριμένων μελετών, την αποτελεσματική διαχείριση των τεχνικών κινδύνων και, πάνω απ’ όλα, την προστασία της ασφάλειας των πολιτών και των περιουσιών τους.
Με την ερώτησή τους ζητούν από το Υπουργείο να δώσει σαφείς απαντήσεις για τα αίτια που οδήγησαν στη διακοπή των εργασιών, τα αποτελέσματα των μέχρι σήμερα τεχνικών ελέγχων, την επάρκεια των γεωτεχνικών μελετών και τα μέτρα που θα ληφθούν πριν από την επανεκκίνηση του έργου.
Παράλληλα, ζητούν να αποσαφηνιστεί το αντικείμενο και το χρονοδιάγραμμα του ελέγχου που θα διενεργήσουν οι πραγματογνώμονες του Τεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδας, καθώς και να διασφαλιστεί η πλήρης δημοσιοποίηση των πορισμάτων και των τεχνικών δεδομένων, στα οποία θα βασιστούν οι σχετικές αποφάσεις.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται και στις καταγγελίες κατοίκων ότι κατά τη διαδικασία αποκατάστασης των ζημιών από τον ανάδοχο ζητείται η υπογραφή δηλώσεων, με τις οποίες περιορίζονται ή αποκλείονται μελλοντικές αξιώσεις έναντι της κοινοπραξίας, γεγονός που εγείρει σοβαρό ζήτημα προστασίας των δικαιωμάτων των πολιτών. Οι Βουλευτές υπογραμμίζουν ότι σε ένα φαινόμενο που βρίσκεται ακόμη υπό διερεύνηση, η αποκατάσταση των εμφανών βλαβών δεν μπορεί να οδηγεί σε περιορισμό δικαιωμάτων για πιθανές μελλοντικές επιπτώσεις που δεν έχουν ακόμη αξιολογηθεί πλήρως.
Στην ερώτηση επισημαίνεται ακόμη ότι το περιστατικό της Κυψέλης έρχεται σε συνέχεια άλλων σοβαρών τεχνικών συμβάντων που έχουν καταγραφεί κατά την κατασκευή της Γραμμής 4, όπως το περιστατικό κατά τη διέλευση του ΤΒΜ στο Παγκράτι και οι αναφορές για αποκλίσεις από εγκεκριμένες μελέτες στις προσωρινές κατασκευές του Επίσταθμου ΓΝΑ. Στο πλαίσιο αυτό, θέτουν ερωτήματα σε σχέση με το κατά πόσον τηρούνται με συνέπεια οι εγκεκριμένες μελέτες, οι διαδικασίες διαχείρισης κινδύνου και οι συμβατικές υποχρεώσεις όλων των εμπλεκομένων, καθώς και ως προς την αποτελεσματικότητα της εποπτείας από την αναθέτουσα αρχή.
Τέλος, οι Βουλευτές θέτουν ζήτημα των συνεπειών που μπορεί να έχει η πολύμηνη αναστολή των εργασιών τόσο στο χρονοδιάγραμμα όσο και στο οικονομικό αντικείμενο του έργου, ζητώντας να διευκρινιστεί αν έχουν υποβληθεί αιτήματα παράτασης ή αποζημίωσης από τον ανάδοχο, αν προβλέπονται διορθωτικές ενέργειες ή κυρώσεις και ποιο ενδέχεται να είναι το κόστος για το ελληνικό δημόσιο.
Η κοινοβουλευτική ερώτηση αναδεικνύει την ανάγκη πλήρους διαφάνειας, ουσιαστικής λογοδοσίας και συνεχούς ενημέρωσης των πολιτών, ώστε η υλοποίηση ενός τόσο σημαντικού δημόσιου έργου να προχωρήσει με απόλυτο σεβασμό στην ασφάλεια των κατοίκων και το δημόσιο συμφέρον.
Ακολουθεί η Ερώτηση
Ερώτηση
Προς τον Υπουργό Υποδομών & Μεταφορών
Η κατασκευή της Γραμμής 4 του Μετρό αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα έργα υποδομής που εκτελούνται σήμερα στη χώρα, το οποίο με την ολοκλήρωσή του θα συμβάλει καθοριστικά στην ενίσχυση της βιώσιμης κινητικότητας και στην αναβάθμιση της καθημερινότητας εκατοντάδων χιλιάδων πολιτών.
Η υλοποίηση ενός υπόγειου έργου τέτοιας κλίμακας σε ένα ιδιαίτερα πυκνοδομημένο αστικό περιβάλλον, κάτω από υφιστάμενα κτίρια και σε συνθήκες σύνθετης γεωτεχνικής συμπεριφοράς, απαιτεί υψηλό επίπεδο σχεδιασμού, συνεχή παρακολούθηση της συμπεριφοράς του εδάφους και των γειτονικών κατασκευών, έγκαιρη αναγνώριση των κινδύνων και πλήρη διαφάνεια ως προς τα τεχνικά δεδομένα και τις αποφάσεις που λαμβάνονται κατά την εκτέλεση του έργου.
Κατά τη διάρκεια των εργασιών διάνοιξης της σήραγγας της Γραμμής 4, στην περιοχή της Κυψέλης καταγράφηκαν ρηγματώσεις και άλλες βλάβες σε κτήρια (δυσλειτουργίες κουφωμάτων, τοπικές καθιζήσεις και εισροές υδάτων), προκαλώντας εύλογη ανησυχία στους κατοίκους. Οι τελευταίοι, μέσα στο γενικευμένο κλίμα ανασφάλειας που επικρατεί, ζητούν πλήρη ενημέρωση για τα αποτελέσματα των τεχνικών ελέγχων και των μετρήσεων παρακολούθησης.
Η Ελληνικό Μετρό Α.Ε., σε σχετική ανακοίνωσή της αναφέρει ότι από τις 08.05.2026 οι εργασίες του μηχανήματος διάνοιξης σηράγγων (ΤΒΜ) έχουν ανασταλεί, αφού διαπιστώθηκαν «μη αναμενόμενες και ανιχνεύσιμες συνθήκες στο ιδιαίτερο ασθενές γεωλογικό υπόβαθρο που είχε ήδη μελετηθεί κατά τη φάση σχεδιασμού του έργου». Συγχρόνως, η εταιρία διαβεβαιώνει ότι «σε κανένα κτήριο δεν έχει διαπιστωθεί ζήτημα στατικής επάρκειας ή επηρεασμός του φέροντος οργανισμού, ενώ από την ενόργανη παρακολούθηση δεν προκύπτει καμία περαιτέρω εξέλιξη του φαινομένου».
Ο Δήμαρχος Αθηναίων από την πλευρά του σημειώνει ότι έχουν παρατηρηθεί βλάβες σε διψήφιο αριθμό πολυκατοικιών (200 διαμερίσματα), με συνέπεια πολλοί κάτοικοι να αναγκαστούν να εγκαταλείψουν τα σπίτια τους. Μάλιστα, μετά τη συνάντηση με τη διοίκηση της Ελληνικό Μετρό και εκπροσώπους των κατοίκων, ζήτησε την παροχή γραπτών εγγυήσεων για τη στατική επάρκεια των επηρεαζόμενων κτηρίων, τη διενέργεια ελέγχων και πιστοποίησης από ανεξάρτητο δημόσιο φορέα, καθώς και την προώθηση των απαραίτητων αποζημιώσεων και αποκαταστάσεων σύμφωνα με το ισχύον θεσμικό πλαίσιο. Υπογράμμισε επίσης ότι η συνέχιση της Γραμμής 4 είναι αναγκαία, αλλά μόνο υπό την προϋπόθεση πλήρους διασφάλισης της ασφάλειας κατοίκων και περιουσιών.
Σε συνέχεια της εν λόγω συνάντησης στο Δημαρχείο, συναντήσεων στο Υπουργείο Υποδομών & Μεταφορών, αλλά κυρίως σε μια προσπάθεια αποκλιμάκωσης της έντασης που είχε δημιουργηθεί, το αρμόδιο Υπουργείο αποφάσισε να αποδεχθεί το αίτημα των κατοίκων για ορισμό ανεξάρτητων πραγματογνωμόνων του Τεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδας (ΤΕΕ), οι οποίοι θα πραγματοποιήσουν αυτοψίες στα κτήρια που έχουν διαπιστωθεί ζημιές και θα συντάξουν σχετικά πορίσματα, χωρίς επιβάρυνση των ιδιοκτητών.
Το γεγονός αυτό αποτελεί θετική εξέλιξη, ωστόσο προϋπόθεση για την αποκατάσταση της εμπιστοσύνης των κατοίκων είναι η πλήρης διαφάνεια ως προς τη διαδικασία επιλογής των πραγματογνωμόνων και η διασφάλιση ότι είναι πράγματι ανεξάρτητοι, το αντικείμενο του ελέγχου, τα δεδομένα που θα αξιολογηθούν και τα συμπεράσματα που θα προκύψουν.
Την ίδια στιγμή, οι καταγγελίες κατοίκων ότι κατά τη διαδικασία αποκατάστασης των ζημιών από τον ανάδοχο ζητείται η υπογραφή δηλώσεων, με τις οποίες περιορίζονται ή αποκλείονται μελλοντικές αξιώσεις έναντι της κοινοπραξίας εγείρουν σοβαρό ζήτημα προστασίας των δικαιωμάτων των πολιτών. Σε ένα φαινόμενο που βρίσκεται ακόμη υπό διερεύνηση, η αποκατάσταση των εμφανών βλαβών δεν μπορεί να οδηγεί σε περιορισμό δικαιωμάτων για πιθανές μελλοντικές επιπτώσεις που δεν έχουν ακόμη αξιολογηθεί πλήρως.
Σε κάθε περίπτωση, η περίπτωση της Κυψέλης δεν πρέπει να αντιμετωπιστεί ως ένα μεμονωμένο τεχνικό ζήτημα, καθώς αφορά ένα έργο στρατηγικής σημασίας, τη διαχείριση σημαντικών δημόσιων πόρων και, πρωτίστως, την ασφάλεια των πολιτών που κατοικούν πάνω από την περιοχή εκτέλεσης των εργασιών. Γι’ αυτό και είναι σημαντικό να δοθούν σαφείς απαντήσεις από την κυβέρνηση και το αρμόδιο Υπουργείο, όχι μόνο για τον τρόπο αποκατάστασης των ήδη εμφανισμένων βλαβών, αλλά και για το αν οι μηχανισμοί πρόβλεψης, παρακολούθησης και διαχείρισης των γεωτεχνικών κινδύνων ήταν επαρκείς για ένα έργο τέτοιας πολυπλοκότητας. Η επίκληση απρόβλεπτων συνθηκών δεν μπορεί να αποτελεί το τέλος της συζήτησης, αλλά την αφετηρία μιας πλήρους τεχνικής και διοικητικής διερεύνησης.
Άλλωστε, το περιστατικό της Κυψέλης δεν αποτελεί το πρώτο σοβαρό τεχνικό συμβάν που έχει ανακύψει κατά την εκτέλεση των έργων στη Γραμμή 4. Έχουν προηγηθεί περιστατικά που προκάλεσαν δημόσιο προβληματισμό, όπως το συμβάν κατά τη διέλευση του TBM στην περιοχή του Παγκρατίου, καθώς και οι αναφορές περί μη τήρησης εγκεκριμένων μελετητικών οδηγιών στις προσωρινές κατασκευές του Επίσταθμου ΓΝΑ. Η επανάληψη τεχνικών συμβάντων και αποκλίσεων δημιουργεί εύλογα ερωτήματα ως προς το κατά πόσον τηρούνται με συνέπεια οι εγκεκριμένες μελέτες, οι διαδικασίες διαχείρισης κινδύνου και οι συμβατικές υποχρεώσεις όλων των εμπλεκομένων, καθώς αι ως προς την αποτελεσματικότητα της εποπτείας από την αναθέτουσα αρχή.
Επιπλέον, η πολύμηνη αναστολή των εργασιών δημιουργεί ερωτήματα για τις συμβατικές και οικονομικές συνέπειες της εξέλιξης αυτής. Είναι αναγκαίο να διευκρινιστεί ποιο είναι το πλαίσιο αντιμετώπισης τέτοιων περιστάσεων στη σύμβαση του έργου της Γραμμής 4, εάν έχουν ενεργοποιηθεί ή πρόκειται να ενεργοποιηθούν διαδικασίες που αφορούν παρατάσεις προθεσμιών, πρόσθετες οικονομικές αξιώσεις ή τροποποιήσεις του συμβατικού αντικειμένου, καθώς και ποιο μπορεί να είναι το ενδεχόμενο κόστος για το Ελληνικό Δημόσιο. Ή αντίστοιχα, αν έχουν ενεργοποιηθεί ή πρόκειται να ενεργοποιηθούν διαδικασίες που αφορούν συμβατικές αποκλίσεις, διορθωτικές ενέργειες ή κυρώσεις προς τον ανάδοχο, εφόσον αυτές προβλέπονται.
Με βάση τα παραπάνω, ερωτάται ο αρμόδιος Υπουργός:
1. Ποια είναι τα μέχρι σήμερα συμπεράσματα της τεχνικής διερεύνησης για τα αίτια εμφάνισης των ρηγματώσεων και των βλαβών στην περιοχή της Κυψέλης; Έχει ολοκληρωθεί η επανεκτίμηση των γεωτεχνικών δεδομένων και ποια πρόσθετα μέτρα προβλέπονται πριν από την επανεκκίνηση των εργασιών;
2. Πόσα κτήρια έχουν ενταχθεί στο πρόγραμμα ελέγχων και παρακολούθησης και ποια είναι τα αποτελέσματα των μέχρι σήμερα μετρήσεων; Είναι στις προθέσεις του Υπουργείου η δημοσιοποίηση των σχετικών πορισμάτων;
3. Ποιο είναι το ακριβές αντικείμενο και το χρονοδιάγραμμα του ελέγχου που θα διενεργήσουν οι ανεξάρτητοι πραγματογνώμονες του Τεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδας; Πώς θα διασφαλιστεί η διαφάνεια και η αμεροληψία κατά την επιλογή των πραγματογνωμόνων; Θα δημοσιοποιηθούν τα πορίσματα του ελέγχου και τα τεχνικά δεδομένα στα οποία θα βασιστούν οι αποφάσεις για την επανεκκίνηση των εργασιών;
4. Πώς επηρεάζεται το χρονοδιάγραμμα ολοκλήρωσης της Γραμμής 4 από την αναστολή των εργασιών στην περιοχή της Κυψέλης; Ποιο είναι το επικαιροποιημένο χρονοδιάγραμμα ολοκλήρωσης του έργου;
5. Ποιο είναι το συμβατικό πλαίσιο που διέπει την αντιμετώπιση μη αναμενόμενων γεωλογικών συνθηκών στη σύμβαση της Γραμμής 4;
6. Έχει υποβληθεί από τον ανάδοχο του έργου αίτημα παράτασης προθεσμιών, αποζημίωσης ή άλλων οικονομικών αξιώσεων λόγω της αναστολής των εργασιών; Ποιο είναι το ενδεχόμενο δημοσιονομικό αποτύπωμα για το Ελληνικό Δημόσιο;
7. Σε ό,τι αφορά τις καταγγελίες κατοίκων ότι ζητείται η υπογραφή δηλώσεων παραίτησης από μελλοντικές αξιώσεις ως προϋπόθεση για την αποκατάσταση των βλαβών, πώς σκοπεύει το Υπουργείο να διασφαλίσει ότι οι πολίτες δεν θα στερηθούν δικαιώματα που ενδέχεται να προκύψουν από τυχόν μεταγενέστερη εκδήλωση βλαβών;
8. Έχουν καταγραφεί από την Ελληνικό Μετρό ή το Υπουργείο άλλα σοβαρά τεχνικά συμβάντα ή αποκλίσεις από εγκεκριμένες μελέτες κατά την κατασκευή της Γραμμής 4; Ποια είναι τα πορίσματα των σχετικών διερευνήσεων, έχουν αποδοθεί ευθύνες ή επιβληθεί κυρώσεις και ποια διορθωτικά μέτρα έχουν ληφθεί ώστε να αποτραπεί η επανάληψη αντίστοιχων περιστατικών;
Οι ερωτώντες Βουλευτές,
Πέρκα Θεοπίστη (Πέτη)
Αναγνωστοπούλου Αθανασία (Σία)
Δρίτσας Θεόδωρος
Τσακαλώτος Ευκλείδης