Να αποκατασταθούν τα εργασιακά δικαιώματα των εργαζομένων που απασχολούνται με καθεστώς ψευδο-αυτοαπασχόλησης στην Εθνική Τράπεζα ζητούν από την κυβέρνηση τέσσερις (4) Βουλευτές της Νέας Αριστεράς, με ερώτηση που κατέθεσαν, με πρωτοβουλία της Βουλεύτριας Φλώρινας, Πέτης Πέρκα.
Επισημαίνουν πως πρόκειται για εργαζόμενους και εργαζόμενες που αμείβονται με δελτίο παροχής υπηρεσιών, στο πλαίσιο συμβάσεων οι οποίες εμφανίζονται ως «συμβάσεις ανεξάρτητων υπηρεσιών», ενώ οι πραγματικές συνθήκες απασχόλησής τους παραπέμπουν ευθέως σε σχέση εξαρτημένης εργασίας. Παρέχουν αυτοπροσώπως την εργασία τους στις εγκαταστάσεις της Τράπεζας, τηρούν συγκεκριμένο καθημερινό ωράριο, εργάζονται υπό την εποπτεία και τις οδηγίες στελεχών της, εντάσσονται λειτουργικά στην οργανωτική δομή των υπηρεσιών της και, επί μακρό χρονικό διάστημα, καλύπτουν πάγιες και διαρκείς ανάγκες.
Υπογραμμίζουν πως ο τυπικός χαρακτηρισμός των συμβάσεων δεν ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα και οδηγεί στη στέρηση θεμελιωδών εργασιακών δικαιωμάτων, παρότι οι συγκεκριμένοι εργαζόμενοι απασχολούνται στον ίδιο χώρο και συχνά στο ίδιο ή παρεμφερές αντικείμενο με το τακτικό προσωπικό. Δεν προστατεύονται έναντι της απόλυσης και δεν
δικαιούνται αποζημίωση, δώρα Χριστουγέννων και Πάσχα, επίδομα και ετήσια άδεια, γονικές, φοιτητικές και άλλες ειδικές άδειες. Ιδιαίτερα σοβαρές είναι οι καταγγελίες για την απουσία ουσιαστικής προστασίας της εγκυμοσύνης και της μητρότητας, ακόμη και για επιστροφή εργαζόμενων γυναικών στην
εργασία ελάχιστες ημέρες μετά τον τοκετό. Τονίζουν επιπλέον ότι επικρατεί πλήρης αδιαφάνεια στον καθορισμό των
αμοιβών και των λοιπών παροχών, οι οποίες διαμορφώνονται με ατομική διαπραγμάτευση και χωρίς την προστασία συλλογικής σύμβασης εργασίας.
Ο Σύλλογος Εργαζομένων Εθνικής Τράπεζας (ΣΕΕΤ), με επιστολή του προς το Υπουργείο Εργασίας στις 29.6.2026, επανέφερε το ζήτημα και επισήμανε ότι το καθεστώς αυτό συνιστά συστηματική άνιση μεταχείριση και μισθολογική αδιαφάνεια, σε ευθεία αντίθεση με τους σκοπούς της Οδηγίας (ΕΕ) 2023/970,
με αφορμή την ενσωμάτωση της εν λόγω Οδηγίας με τον νόμο 5316/2026.
Οι Βουλευτές της Νέας Αριστεράς σημειώνουν επιπλέον ότι δεν πρόκειται για μεμονωμένο περιστατικό. Σε προηγούμενη διαδικασία κοινοβουλευτικού ελέγχου για εργαζόμενους της Mellon Technologies που απασχολούνταν για λογαριασμό της Εθνικής Τράπεζας, το Υπουργείο είχε γνωστοποιήσει πως
έλεγχος της Επιθεώρησης Εργασίας εντόπισε όρους συμβάσεων αντίθετους προς την εργατική νομοθεσία. Η επανάληψη καταγγελιών για εργαζόμενους διαφορετικών ταχυτήτων στον ίδιο εργασιακό χώρο καταδεικνύει την ανάγκη συνολικού και ουσιαστικού ελέγχου του μοντέλου απασχόλησης που
εφαρμόζεται στην Εθνική Τράπεζα, αλλά και ευρύτερα στον τραπεζικό κλάδο.
Για όλους τους παραπάνω λόγους ζητούν να μάθουν: Εάν έχει διενεργηθεί έλεγχος από την Επιθεώρηση Εργασίας στην Εθνική Τράπεζα για εργαζόμενους με δελτίο παροχής υπηρεσιών, συμβάσεις έργου ή ανεξάρτητων υπηρεσιών, ποια ήταν τα ευρήματα και ποιες κυρώσεις ή υποδείξεις επιβλήθηκαν, εάν η Υπουργός προτίθεται να ζητήσει άμεσα στοχευμένο έλεγχο των πραγματικών συνθηκών εργασίας, του ωραρίου, της
εποπτείας, της διάρκειας απασχόλησης, του τρόπου αμοιβής, του τόπου εργασίας και του βαθμού οικονομικής εξάρτησης, σε ποιες ενέργειες θα προβεί η κυβέρνηση για την ουσιαστική αντιμετώπιση της ψευδο-αυτοαπασχόλησης, ποια διαδικασία προβλέπεται για την εφαρμογή του ν.5316/2026 όταν η ύπαρξη εξαρτημένης εργασίας αμφισβητείται από την επιχείρηση και πώς θα διασφαλιστούν η συλλογική εκπροσώπηση, η
συνδικαλιστική οργάνωση και η κάλυψη από τις εφαρμοζόμενες συλλογικές συμβάσεις.
Ακολουθεί το πλήρες κείμενο της ερώτησης
Ερώτηση
Προς την κ. Υπουργό Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης
Σε συνθήκες εργασιακής εκμετάλλευσης απασχολούνται εργαζόμενοι με καθεστώς ψευδο-αυτοαπασχόλησης στην Εθνική Τράπεζα. Πρόκειται για εργαζόμενους και εργαζόμενες που αμείβονται με δελτίο παροχής υπηρεσιών στο πλαίσιο σύμβασης που ψευδεπίγραφα μόνο εμφανίζεται ως «σύμβαση ανεξαρτήτων υπηρεσιών» όταν, η εργασία τους παρέχεται υπό συνθήκες που προσιδιάζουν σε σχέση εξαρτημένης εργασίας.
Ειδικότερα, παρέχουν αυτοπροσώπως την εργασία τους εντός των εγκαταστάσεων της Τράπεζας, τηρούν συγκεκριμένο καθημερινό ωράριο, εργάζονται υπό την εποπτεία και τις οδηγίες στελεχών της Τράπεζας, εντάσσονται λειτουργικά στην οργανωτική δομή των υπηρεσιών της, απασχολούνται επί μακρό χρονικό διάστημα και καλύπτουν πάγιες και διαρκείς λειτουργικές ανάγκες.
Άρα, ο τυπικός χαρακτηρισμός των συμβάσεων δεν ανταποκρίνεται στις πραγματικές συνθήκες παροχής της εργασίας. Το δε συγκεκριμένο καθεστώς ψευδο-αυτοαπασχόλησης έχει ως αποτέλεσμα οι εργαζόμενοι να στερούνται θεμελιωδών δικαιωμάτων που απολαμβάνει το τακτικό προσωπικό, μολονότι εργάζονται στον ίδιο χώρο και, σε αρκετές περιπτώσεις, στο ίδιο ή παρεμφερές αντικείμενο.
Στερούνται, μεταξύ άλλων, εργασιακής ασφάλειας, καθώς η συνεργασία τους μπορεί να διακοπεί μονομερώς, χωρίς την προστασία που παρέχει η εργατική νομοθεσία έναντι της απόλυσης και χωρίς καταβολή αποζημίωσης, καταβολής δώρων Χριστουγέννων και Πάσχα και επιδόματος αδείας, κατοχυρωμένης ετήσιας άδειας, γονικών, φοιτητικών και άλλων ειδικών αδειών. Δεν απολαμβάνουν τη θεσμικά κατοχυρωμένη προστασία της εγκυμοσύνης και της μητρότητας που προβλέπεται για τις εργαζόμενες με σχέση εξαρτημένης εργασίας, με ιδιαίτερα σοβαρές καταγγελίες για επιστροφή εργαζόμενων γυναικών στην εργασία ελάχιστες ημέρες μετά τον τοκετό.
Όσον αφορά δε τον καθορισμό των αμοιβών και των λοιπών παροχών, υπάρχει πλήρης αδιαφάνεια καθώς καθορίζονται μέσω ατομικής διαπραγμάτευσης, χωρίς την προστασία συλλογικής σύμβασης εργασίας.
Ο Σύλλογος Εργαζομένων Εθνικής Τράπεζας (ΣΕΕΤ), με σχετική του επιστολή (αρ. πρωτ.2026-64) προς τον Υπουργό Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης στις 29.6.2026, επανάφερε το ζήτημα του καθεστώτος ψευδο-αυτοαπασχόλησης στην Εθνική τράπεζα, με αφορμή την ψήφιση του νόμου 5316/2026 για την ενίσχυση της ισότητας των αμοιβών και της μισθολογικής διαφάνειας.
Ο ΣΕΕΤ επισήμανε πως αυτό το καθεστώς ψευδο-αυτοαπασχολούμενων συνιστά ένα καθεστώς συστηματικής άνισης μεταχείρισης και πλήρους μισθολογικής αδιαφάνειας, το οποίο έρχεται σε ευθεία αντίθεση με τους σκοπούς της Οδηγίας (ΕΕ) 2023/970 την οποία και ενσωμάτωσε ο παραπάνω νόμος.
Κάλεσε τέλος την κυβέρνηση να αξιοποιήσει την ευκαιρία που προσφέρει η ενσωμάτωση της Οδηγίας στο εθνικό δίκαιο, ώστε να αντιμετωπιστεί ουσιαστικά το φαινόμενο της ψευδο-αυτοαπασχόλησης, κάτι το οποίο δεν έχει πράξει έως σήμερα η κυβέρνηση.
Παράλληλα, δεν πρόκειται για το πρώτο περιστατικό καταγγελλόμενων παραβιάσεων εργασιακών δικαιωμάτων εργαζομένων που απασχολούνται στην Εθνική Τράπεζα υπό διαφορετικό τυπικό εργοδότη ή καθεστώς απασχόλησης. Σε προηγούμενη διαδικασία κοινοβουλευτικού ελέγχου σχετικά με εργαζόμενους της εταιρείας Mellon Technologies που απασχολούνταν για λογαριασμό της Εθνικής Τράπεζας, το Υπουργείο είχε γνωστοποιήσει ότι έλεγχος της Επιθεώρησης Εργασίας εντόπισε όρους συμβάσεων αντίθετους προς την εργατική νομοθεσία.
Η επανάληψη καταγγελιών για εργαζόμενους διαφορετικών ταχυτήτων στον ίδιο εργασιακό χώρο καταδεικνύει ότι απαιτείται συνολικός και ουσιαστικός έλεγχος του μοντέλου απασχόλησης που εφαρμόζεται στην Εθνική Τράπεζα, αλλά και ευρύτερα στον τραπεζικό κλάδο.
Επειδή η τυπική έκδοση δελτίου παροχής υπηρεσιών δεν μπορεί να χρησιμοποιείται για την καταστρατήγηση της εργατικής νομοθεσίας, όταν ο εργαζόμενος δεν διαθέτει πραγματική επιχειρηματική αυτονομία, αλλά παρέχει προσωπική εργασία υπό τον έλεγχο, την καθοδήγηση και την οργανωτική εξουσία ενός εργοδότη.
Επειδή η Πολιτεία δεν μπορεί να μεταθέτει την ευθύνη αποκάλυψης και αντιμετώπισης της ψευδο-αυτοαπασχόλησης αποκλειστικά στους εργαζόμενους.
Ερωτάται η Υπουργός Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης:
- Έχει διενεργηθεί έλεγχος από την Επιθεώρηση Εργασίας στην Εθνική Τράπεζα σχετικά με την απασχόληση εργαζομένων με δελτίο παροχής υπηρεσιών, συμβάσεις έργου ή συμβάσεις ανεξάρτητων υπηρεσιών; Εάν ναι, πότε διενεργήθηκε, ποια ήταν τα ευρήματα, ποιες υποδείξεις ή κυρώσεις επιβλήθηκαν και ελέγχθηκε η συμμόρφωση της Τράπεζας;
- Προτίθεται η Υπουργός να ζητήσει την άμεση διενέργεια στοχευμένου ελέγχου, με εξέταση των πραγματικών συνθηκών εργασίας, του ωραρίου, της εποπτείας, της διάρκειας απασχόλησης, του τρόπου καταβολής των αμοιβών, του τόπου εργασίας και του βαθμού οικονομικής εξάρτησης των συγκεκριμένων εργαζομένων;
- Σε ποιες ενέργειες θα προβεί η κυβέρνηση ώστε να αντιμετωπίσει ουσιαστικά το φαινόμενο της ψευδο-αυτοαπασχόλησης;
- Ποια διαδικασία προβλέπεται για την ουσιαστική εφαρμογή του ν. 5316/2026 στους ψευδο-αυτοαπασχολούμενους, όταν η ύπαρξη σχέσης εξαρτημένης εργασίας αμφισβητείται από την επιχείρηση;
- Πώς θα διασφαλιστεί το δικαίωμα συλλογικής εκπροσώπησης, συνδικαλιστικής οργάνωσης και κάλυψης από τις εφαρμοζόμενες συλλογικές συμβάσεις για εργαζόμενους των οποίων η σχέση φέρει τα ουσιαστικά χαρακτηριστικά της εξαρτημένης εργασίας;
Οι ερωτώντες/ώσες Βουλευτές/τριες
Πέρκα Θεοπίστη (Πέτη)
Αναγνωστοπούλου Αθανασία (Σία)
Δρίτσας Θοδωρής
Τσακαλώτος Ευκλείδης