Έξι Βουλευτές της Νέας Αριστεράς, μετά από πρωτοβουλία της Προέδρου της Κοινοβουλευτικής Ομάδας της Νέας Αριστεράς Πέτης Πέρκα, κατέθεσαν ερώτηση προς την Υπουργό Παιδείας,
Θρησκευμάτων και Αθλητισμού για την άδοξη ακύρωση του έργου «Trust your Stars» ύψους 80 εκατ. ευρώ καταγγέλλοντας σοβαρά ζητήματα κακοδιαχείρισης δημόσιων πόρων και αδιαφάνειας στη διαδικασία αξιολόγησης.
Το πρόγραμμα είχε παρουσιαστεί ως εμβληματική πρωτοβουλία στήριξης νέων ερευνητών και ερευνητικών ομάδων στα ελληνικά πανεπιστήμια, μέσω χρηματοδότησης ερευνητικών έργων
υψηλής ποιότητας. Ωστόσο, παρά τις 1.241 προτάσεις που κατατέθηκαν και τις 145 που εγκρίθηκαν, το έργο οδηγήθηκε τελικά σε ακύρωση με επίσημη αιτιολογία την αναθεώρηση του
Εθνικού Σχεδίου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας.
Στην ερώτηση επισημαίνεται ότι η διαδικασία αξιολόγησης προκάλεσε έντονες αντιδράσεις στην πανεπιστημιακή και ερευνητική κοινότητα, καθώς υπήρξαν καταγγελίες για πρόχειρη αξιολόγηση, ακόμη και για χρήση εργαλείων τεχνητής νοημοσύνης χωρίς σαφές θεσμικό πλαίσιο, χωρίς διασφάλιση ακαδημαϊκής αξιοπιστίας και χωρίς επαρκή επιστημονική εποπτεία.
Οι Βουλευτές τονίζουν ότι, σύμφωνα με δημοσιεύματα, επιχειρήθηκε η μεταφορά του έργου στο ΕΣΠΑ χωρίς τελικά να εξασφαλιστούν οι απαραίτητοι πόροι, γεγονός που εγείρει σοβαρά ερωτήματα για τον σχεδιασμό και τη διαχείριση ενός τόσο μεγάλου χρηματοδοτικού εργαλείου για την έρευνα και την καινοτομία.
Παράλληλα, υπογραμμίζουν ότι η κυβέρνηση αφήνει έκθετους εκατοντάδες νέους επιστήμονες και ερευνητικές ομάδες που επένδυσαν χρόνο, επιστημονικό έργο και προσδοκίες σε ένα πρόγραμμα το οποίο τελικά κατέρρευσε, πλήττοντας περαιτέρω την εμπιστοσύνη της ακαδημαϊκής κοινότητας προς τις δημόσιες πολιτικές για την έρευνα.
Με την ερώτησή τους ζητούν, μεταξύ άλλων, να αποσαφηνιστούν:
οι πραγματικοί λόγοι ακύρωσης του έργου,
το συνολικό κόστος προετοιμασίας και αξιολόγησης,
αν χρησιμοποιήθηκαν εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης στην αξιολόγηση των προτάσεων,
καθώς και αν προτίθεται το Υπουργείο να επαναπροκηρύξει αντίστοιχο πρόγραμμα για νέους ερευνητές.
Ακολουθεί η Ερώτηση
ΕΡΩΤΗΣΗ
Προς την Υπουργό Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού
Θέμα: Άδοξη ακύρωση του έργου «Trust your Stars» ύψους 80 εκατ. ευρώ – Νέο σκάνδαλο διαχείρισης δημόσιων πόρων
Το πολυδιαφημισμένο έργο του Υπουργείου Παιδείας «Εμπιστοσύνη στα Αστέρια μας –Trust your Stars», συνολικού προϋπολογισμού 80 εκατ. ευρώ, οδηγήθηκε αιφνιδιαστικά σε
ακύρωση, με επίσημη αιτιολόγηση την αναθεώρηση του Εθνικού Σχεδίου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (ΕΣΑΑ).
Πρόκειται για πρόγραμμα που παρουσιάστηκε ως εμβληματική πρωτοβουλία ενίσχυσης νέων ερευνητών των ελληνικών ΑΕΙ μέσω χρηματοδότησης ερευνητικών έργων υψηλής
ποιότητας. Στο πλαίσιο αυτό κατατέθηκαν συνολικά 1.241 ερευνητικές προτάσεις, εκ των οποίων εγκρίθηκαν μόλις 145, μετά από διαδικασία αξιολόγησης που προκάλεσε έντονες
αντιδράσεις από την πανεπιστημιακή και ερευνητική κοινότητα.
Ειδικότερα, πανεπιστημιακοί και ερευνητές κατήγγειλαν σοβαρές δυσλειτουργίες και αδιαφάνεια στη διαδικασία αξιολόγησης, κάνοντας λόγο ακόμη και για αξιολόγηση «στο
πόδι», με χρήση εργαλείων τεχνητής νοημοσύνης χωρίς σαφές θεσμικό πλαίσιο, χωρίς εγγυήσεις επιστημονικής κρίσης και χωρίς διασφάλιση ακαδημαϊκής αξιοπιστίας.
Την ίδια στιγμή, σύμφωνα με δημοσιεύματα, επιχειρήθηκε η μεταφορά του έργου στο ΕΣΠΑ, χωρίς όμως να εξασφαλιστούν οι απαραίτητοι πόροι. Η εξέλιξη αυτή δημιουργεί εύλογα ερωτήματα τόσο για τον αρχικό σχεδιασμό του προγράμματος όσο και για την κυβερνητική διαχείριση κρίσιμων πόρων για την έρευνα και την καινοτομία.
Επιπλέον, η επίκληση της μελλοντικής δημιουργίας νέου υπουργείου που θα συνενώσει την ανώτατη εκπαίδευση με την έρευνα και την καινοτομία ως λόγου «επανεξέτασης» του
έργου δεν απαντά στο βασικό ζήτημα: γιατί ένα πρόγραμμα που κινητοποίησε εκατοντάδες ερευνητικές ομάδες, δημιούργησε προσδοκίες στη νέα γενιά επιστημόνων και απορρόφησε διοικητικούς και επιστημονικούς πόρους οδηγείται τελικά σε κατάρρευση.
Η εξέλιξη αυτή εντείνει την ανασφάλεια των νέων ερευνητών, απαξιώνει τη συμμετοχή της ακαδημαϊκής κοινότητας σε δημόσιες προσκλήσεις και πλήττει περαιτέρω την ήδη
εύθραυστη εμπιστοσύνη προς την εθνική στρατηγική για την έρευνα.
Κατόπιν των ανωτέρω, ερωτάται ο αρμόδιος Υπουργός:
- Ποιοι ακριβώς λόγοι οδήγησαν στην ακύρωση του έργου «Trust your Stars» και ποια σημεία της αναθεώρησης του ΕΣΑΑ κατέστησαν αδύνατη τη συνέχισή του;
- Αληθεύει ότι επιχειρήθηκε η ένταξη του έργου στο ΕΣΠΑ; Αν ναι, σε ποιες ενέργειες προχώρησε το Υπουργείο και γιατί τελικά δεν εξασφαλίστηκαν οι αναγκαίοι πόροι;
- Ποιο ήταν το συνολικό κόστος προετοιμασίας, αξιολόγησης και διοικητικής υποστήριξης του προγράμματος μέχρι την ακύρωσή του;
- Με ποια ακριβώς διαδικασία αξιολογήθηκαν οι 1.241 ερευνητικές προτάσεις; Έγινε χρήση εργαλείων τεχνητής νοημοσύνης ή αυτοματοποιημένων συστημάτων στην
αξιολόγηση; Αν ναι, με ποιο θεσμικό πλαίσιο, ποιες εγγυήσεις και ποια επιστημονική εποπτεία; - Πώς σκοπεύει το Υπουργείο να αποκαταστήσει την εμπιστοσύνη των νέων ερευνητών και των πανεπιστημιακών ιδρυμάτων μετά την ακύρωση ενός τόσο προβεβλημένου προγράμματος;
- Προτίθεται το Υπουργείο να επαναπροκηρύξει αντίστοιχο πρόγραμμα χρηματοδότησης νέων ερευνητών και με ποιο χρονοδιάγραμμα;
Οι ερωτώντες Βουλευτές
Πέρκα Θεοπίστη (Πέτη)
Αναγνωστοπούλου Αθανασία (Σία)
Ζεϊμπέκ Χουσεΐν
Ηλιόπουλος Αθανάσιος (Νάσος)
Τζούφη Μερόπη
Φωτίου Θεανώ
