Ότι η κυβέρνηση καταργεί το Εθνικό Ταμείο Δίκαιης Μετάβασης των Λιγνιτικών Περιοχών, το οποίο έχει συσταθεί για να στηρίξει τις λιγνιτικές περιοχές να μεταβούν σε μία οικονομία χαμηλού άνθρακα με κοινωνικά δίκαιο τρόπο και να δημιουργήσει θέσεις εργασίας, καταγγέλλουν, τρεις (3) Βουλευτές της Νέας
Αριστεράς, με ερώτηση που κατέθεσαν, με πρωτοβουλία της Βουλεύτριας Φλώρινας, Πέτης Πέρκα.
Σημειώνουν πως η κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας, από το πρώτο έτος ανάληψης της διακυβέρνησης της χώρας, ξεκίνησε να μειώνει το προς διάθεση ποσό για το Εθνικό Ταμείο Δίκαιης Μετάβασης, φτάνοντας το τρέχον έτος, 2026, ουσιαστικά να το καταργήσει.
Συγκεκριμένα αναφέρουν ότι το προς διάθεση ποσοστό για τις λιγνιτικές περιοχές από το 6% των εσόδων από τη δημοπράτηση δικαιωμάτων εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου για τα έτη 2018 και 2019, μειώθηκε σε 1% για το έτος 2020.
Το ποσοστό των πόρων αυξήθηκε στη συνέχεια στο 4,5% μόνο για το έτος 2021 αλλά, παρέμεινε και πάλι χαμηλότερα από το αρχικό καθορισθέν ποσοστό 6% το 2018. Στη συνέχεια μειώθηκε στο 1,125% για το 2022 και στο εξευτελιστικό 0,01%
για το 2023. Για το 2024 καθορίστηκε στο 1,65% και ορίστηκε παράλληλα μέγιστο προς διάθεση ποσό από την πλειστηριασμό των δικαιωμάτων εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου έως 19,5 εκατομμύρια ευρώ.
Το 2025, το ποσοστό μειώθηκε περαιτέρω στο 1,35% για φτάσει πλέον με την Υπουργική Απόφαση της 24 ης Ιουνίου 2026 (ΥΠΕΝ/ΔΚΑΠΑ/70880/1279) του Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρου Παπασταύρου, στο 0%!!
Οι Βουλευτές της Νέας Αριστεράς υπογραμμίζουν ότι η κατάργηση του Εθνικού Ταμείου Δίκαιης Μετάβασης πραγματοποιείται μάλιστα σε μία περίοδο που διαφαίνεται πως δεν θα συνεχιστεί το Ταμείο Δίκαιης Μετάβασης για την προγραμματική περίοδο 2028–2034 και άρα, θα χρειαστούν
επιπρόσθετα ακόμη κονδύλια και εργαλεία για τη στήριξη των λιγνιτικών περιοχών.
Για τους παραπάνω λόγους ζητούν να μάθουν αν η κυβέρνηση σκοπεύει να καταργήσει το Εθνικό Ταμείο Δίκαιης Μετάβασης, με ποιο σκεπτικό δεν προέβλεψε καθόλου πόρους για τις λιγνιτικές περιοχές στην Υπουργική Απόφαση κατανομής πόρων από τον πλειστηριασμό δικαιωμάτων εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου και αν το ΥΠΕΝ προτίθεται να αξιοποιήσει πόρους για τις λιγνιτικές περιοχές από το Ταμείο Ενεργειακής Μετάβασης (ΤΕΜ).
Ζητούν τέλος στοιχεία για τα ποσά που έχουν διατεθεί προς το Εθνικό Ταμείο Δίκαιης Μετάβασης για όλα τα έτη από το 2018 μέχρι σήμερα, για την ποσοστιαία κατανομή των ποσών από το 2018 έως και το 2026, καθώς και για τα ποσά που κατευθύνθηκαν στο ΤΕΜ από την σύστασή του το 2021 και το πού αυτά κατευθύνθηκαν.
Ακολουθεί η Ερώτηση
Ερώτηση και Αίτηση Κατάθεσης Εγγράφων
Προς τον Υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας
Με το άρθρο 3 του νόμου 4585 του 2018 εισήχθη η δυνατότητα διάθεσης ποσοστού των εσόδων από τη δημοπράτηση δικαιωμάτων εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου σε εποπτευόμενους από το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας (ΥΠΕΝ) φορείς για τη χρηματοδότηση έργων και δράσεων για τις ανάγκες της μετάβασης των λιγνιτικών περιοχών, συγκεκριμένα για Κοζάνη, Φλώρινα και Μεγαλόπολη.
Το Εθνικό Ταμείο Δίκαιης Μετάβασης των Λιγνιτικών Περιοχών συστάθηκε με σκοπό να στηρίξει τις λιγνιτικές περιοχές να μεταβούν σε μία οικονομία χαμηλού άνθρακα με κοινωνικά δίκαιο τρόπο και να δημιουργήσει θέσεις εργασίας.
Η κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας, από το πρώτο έτος ανάληψης της διακυβέρνησης της χώρας, ξεκίνησε να μειώνει το προς διάθεση ποσό για το Εθνικό Ταμείο Δίκαιης Μετάβασης, φτάνοντας το τρέχον έτος, 2026, ουσιαστικά να το καταργήσει.
Η πρώτη μεγάλη μείωση επήλθε το 2020 όπου, από το 6% των εσόδων από τη δημοπράτηση δικαιωμάτων εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου όπως είχαν καθοριστεί το 2018, μειώθηκαν στο 1%.
Το ποσοστό των πόρων αυξήθηκε στη συνέχεια στο 4,5% μόνο για το έτος 2021 αλλά, παρέμεινε και πάλι χαμηλότερα από το αρχικό καθορισθέν ποσοστό 6% το 2018.
Στη συνέχεια μειώθηκε στο 1,125% για το 2022 και στο εξευτελιστικό 0,01% για το 2023. Για το 2024 καθορίστηκε στο 1,65% και ορίστηκε παράλληλα μέγιστο προς διάθεση ποσό από την πλειστηριασμό των δικαιωμάτων εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου έως 19,5 εκατομμύρια ευρώ. Το 2025 το ποσοστό μειώθηκε περαιτέρω στο 1,35% για φτάσει πλέον με την Υπουργική Απόφαση (ΥΠΕΝ/ΔΚΑΠΑ/70880/1279) του Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρου Παπασταύρου, στο 0%!!
Η Απόφαση του Υπουργού ΠΕΝ καταργεί στην ουσία το Εθνικό Ταμείο Δίκαιης Μετάβασης, σε μία περίοδο μάλιστα που διαφαίνεται πως δεν θα συνεχιστεί το Ταμείο Δίκαιης Μετάβασης για την προγραμματική περίοδο 2028–2034 και άρα, θα χρειαστούν επιπρόσθετα ακόμη κονδύλια και εργαλεία για τη στήριξη των λιγνιτικών περιοχών.
Παράλληλα η Υπουργική Απόφαση της 24ης Ιουνίου 2026 προβλέπει ότι το 20,178% των εσόδων από τον πλειστηριασμό δικαιωμάτων εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου θα διατεθεί στο Ταμείο Ενεργειακής Μετάβασης (ΤΕΜ). Πρόκειται για το Ταμείο που επιδοτούσε ουσιαστικά τους λογαριασμούς ρεύματος και δηλαδή, με επιλογή της κυβέρνησης την ακρίβεια αντί να ελέγξει την αγορά.
Επειδή οι λιγνιτικές περιοχές δεν μπορούν να αφεθούν στην τύχη τους
Επειδή η κυβέρνηση δεν μπορεί να καταργήσει το Εθνικό Ταμείο Δίκαιης Μετάβασης
Επειδή η κυβέρνηση μπορεί να κατευθύνει πόρους από το Ταμείο Ενεργειακής Μετάβασης για τις λιγνιτικές περιοχές αντί να επιδοτεί ακριβούς λογαριασμούς ρεύματος
Ερωτάται ο Υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας:
- Σκοπεύει η κυβέρνηση να καταργήσει το Εθνικό Ταμείο Δίκαιης Μετάβασης;
- Με ποιο σκεπτικό δεν προέβλεψε καθόλου πόρους για τις λιγνιτικές περιοχές στην Υπουργική Απόφαση κατανομής πόρων από τον πλειστηριασμό δικαιωμάτων εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου;
- Προτίθεται το ΥΠΕΝ να αξιοποιήσει πόρους για τις λιγνιτικές περιοχές από το ΤΕΜ;
Αίτηση κατάθεσης Εγγράφων:
Να κατατεθούν στοιχεία:
-για τα ποσά που έχουν διατεθεί προς το Εθνικό Ταμείο Δίκαιης Μετάβασης για όλα τα έτη από το 2018 μέχρι σήμερα
-για την ποσοστιαία κατανομή των ποσών από το 2018 έως και το 2026
-για τα ποσά που κατευθύνθηκαν στο ΤΕΜ από την σύστασή του το 2021 και το πού αυτά κατευθύνθηκαν
Οι ερωτώντες Βουλευτές,
Πέρκα Θεοπίστη (Πέτη)
Αναγνωστοπούλου Αθανασία (Σία)
Δρίτσας Θοδωρής