Η συντριβή του αεροσκάφους F-4 Phantom και ο άδικος χαμός των δύο στελεχών της Πολεμικής Αεροπορίας μπροστά στα μάτια χιλιάδων θεατών δεν αποτελεί ένα απλό αεροπορικό συμβάν που εξαντλείται στα τεχνικά του αίτια. Εγείρει
σοβαρότατα ερωτήματα για τους όρους με τους οποίους η Πολιτεία παραχωρεί ενεργές στρατιωτικές βάσεις, πολεμικά αεροσκάφη και έμπειρα πληρώματα σε ιδιώτες διοργανωτές για μια εκδήλωση με εισιτήρια, VIP πακέτα και εμπορικές χορηγίες, αλλά και για το ποιος τελικά σταθμίζει τον κίνδυνο που αναλαμβάνουν τα ίδια τα πληρώματα.
Οι βουλευτές της Νέας Αριστεράς, ζητούν από τον αρμόδιο Υπουργό πλήρη διαφάνεια και απαντήσεις για τη διαδικασία και το όργανο που ενέκρινε τη συμμετοχή των αεροσκαφών, για το αν το συγκεκριμένο Phantom είχε εκσυγχρονιστεί, καθώς και για το ποια υπηρεσία ενέκρινε την ειδική αξιολόγηση των παραγόντων που αφορούν το ίδιο το πτητικό έργο, όπως το προφίλ της
επίδειξης, οι απαιτήσεις των ελιγμών, οι περιβαλλοντικές συνθήκες. Παράλληλα, θέτουν επιτακτικά το ζήτημα του οικονομικού και θεσμικού καθεστώτος της συνεργασίας με την ιδιωτική εταιρεία, απαιτώντας να διαφανεί αν υπήρξε
οικονομικό αντάλλαγμα για το Δημόσιο ή αν ο ελληνικός λαός επιβαρύνθηκε το κόστος των καυσίμων, της συντήρησης και των ωρών πτήσης. Τέλος, ζητούν εξηγήσεις για τις αποστάσεις της γραμμής πτήσης από το κοινό, την κάλυψη αστικής ευθύνης και τον καταλογισμό των ευθυνών σε περίπτωση πρόκλησης
ζημιών σε θεατές ή εγκαταστάσεις. Τέλος, καλούν τον Υπουργό Εθνικής Άμυνας να καταθέσει άμεσα στη Βουλή τη διοικητική πράξη παραχώρησης της Αεροπορικής Βάσης Τανάγρας, τη σύμβαση μεταξύ του ΥΠΕΘΑ, του ΓΕΑ, της 114 Πτέρυγας Μάχης
και της διοργανώτριας εταιρείας, τον εγκεκριμένο κανονισμό ασφαλείας και το σχέδιο έκτακτης ανάγκης, το ασφαλιστήριο συμβόλαιο της εκδήλωσης, τα έγγραφα για το οικονομικό καθεστώς της παραχώρησης, καθώς και τα έγγραφα που
επιβεβαιώνουν τον εκσυγχρονισμό των αεροσκαφών F-4 Phantom.
Ακολουθεί η Ερώτηση
Θέμα: Δύο νεκροί πιλότοι για ένα εμπορικό θέαμα: Κρίσιμα ερωτήματα για την ευθύνη του Υπουργείου Εθνικής Άμυνας στο δυστύχημα της Τανάγρας.
Το Σάββατο 5 Σεπτεμβρίου 2026, αεροσκάφος F-4 Phantom συνετρίβη κατά τη διάρκεια επίδειξης του Athens Flying Week στην Αεροπορική Βάση της Τανάγρας, μπροστά στα μάτια χιλιάδων πολιτών που είχαν συγκεντρωθεί για να παρακολουθήσουν μια εμπορική διοργάνωση. Το δυστύχημα κόστισε τη ζωή και στους δύο χειριστές του αεροσκάφους, δύο στελέχη της Πολεμικής Αεροπορίας που έχασαν τη ζωή τους στο πλαίσιο μιας ιδιωτικής εκδήλωσης θεαματικού χαρακτήρα, με εισιτήριο, VIP πακέτα και εμπορικές χορηγίες.
Η απώλεια των δύο χειριστών δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί αποκλειστικά ως ένα ακόμη αεροπορικό δυστύχημα που θα κριθεί μόνο από τα τεχνικά του αίτια. Θέτει ευρύτερα ερωτήματα για το πλαίσιο μέσα στο οποίο προσωπικό
και μέσα των Ενόπλων Δυνάμεων συμμετέχουν σε ιδιωτικές διοργανώσεις, αλλά και για τον τρόπο με τον οποίο σταθμίζεται ο κίνδυνος που αναλαμβάνουν τα ίδια τα πληρώματα.
Το Υπουργείο Εθνικής Άμυνας και το Γενικό Επιτελείο Αεροπορίας αποφασίζουν κάθε χρόνο να διαθέτουν σε ιδιώτη διοργανωτή μια ενεργή στρατιωτική βάση, μαχητικά αεροσκάφη, έμπειρα πληρώματα και υποδομές των Ενόπλων Δυνάμεων για τη διεξαγωγή μιας εκδήλωσης με έντονο εμπορικό χαρακτήρα. Το γεγονός αυτό δημιουργεί ένα κρίσιμο πολιτικό και θεσμικό ερώτημα: με ποιους όρους η Πολιτεία διαθέτει δημόσιους πόρους, στρατιωτικές υποδομές και ανθρώπινο δυναμικό για μια ιδιωτική διοργάνωση και, κυρίως, ποιος σταθμίζει τον κίνδυνο που αναλαμβάνουν τα στελέχη των Ενόπλων Δυνάμεων;
Ο θάνατος των δύο πιλότων επιβάλλει πλήρη διαφάνεια ως προς το ποιος αποφασίζει, ποιος εγκρίνει, ποιος επωφελείται οικονομικά και ποιος τελικά λογοδοτεί όταν μια διοργάνωση αυτού του χαρακτήρα καταλήγει σε απώλεια ανθρώπινων ζωών. Η συζήτηση, επομένως, δεν μπορεί να περιοριστεί στις
συνθήκες της πτώσης. Οφείλει να επεκταθεί στο ίδιο το θεσμικό πλαίσιο που επιτρέπει τη συμμετοχή στρατιωτικών αεροσκαφών και πληρωμάτων σε εμπορικές αεροπορικές επιδείξεις.
Το δυστύχημα έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία η χώρα έχει δεσμευτεί για δαπάνες πολλών δισεκατομμυρίων ευρώ με στόχο τον εκσυγχρονισμό των Ενόπλων Δυνάμεων. Μόνο το πρόγραμμα της «Ασπίδας του Αχιλλέα», που υλοποιείται σε συνεργασία με το κράτος του Ισραήλ, το οποίο διαπράττει
γενοκτονία, αγγίζει τα 3 δισεκατομμύρια ευρώ. Την ώρα που η κυβέρνηση προβάλλει ως βασική προτεραιότητα την ενίσχυση της αποτρεπτικής και αμυντικής ικανότητας της χώρας, παραμένει κρίσιμο να διασφαλίζεται ότι αντίστοιχη βαρύτητα δίνεται και στους ανθρώπους που καλούνται να υπηρετήσουν αυτή την πολιτική.
Δεν είναι δυνατόν να προβάλλεται η εικόνα μιας ισχυρής και σύγχρονης Πολεμικής Αεροπορίας, με επενδύσεις δισεκατομμυρίων σε νέα οπλικά συστήματα, ραντάρ και τεχνολογίες αιχμής, και την ίδια στιγμή να παραμένουν
αναπάντητα ερωτήματα για την προστασία του προσωπικού που βρίσκεται στην πρώτη γραμμή. Η ασφάλεια των στελεχών των Ενόπλων Δυνάμεων δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται ως παράμετρος δεύτερης προτεραιότητας ούτε να
υποχωρεί μπροστά στις ανάγκες μιας εμπορικής διοργάνωσης.
Κατόπιν των ανωτέρω, ερωτάται ο Υπουργός Εθνικής Άμυνας:
-Με ποια ακριβώς διαδικασία αποφασίστηκε και εγκρίθηκε η συμμετοχή στρατιωτικών αεροσκαφών και πληρωμάτων της Πολεμικής Αεροπορίας στο Athens Flying Week και ποια υπηρεσία ή όργανο είχε την τελική αρμοδιότητα
για την έγκριση της συγκεκριμένης συμμετοχής;
-Είχε εκσυγχρονιστεί το συγκεκριμένο Phantom;
-Ποια διαδικασία ακολουθείται πριν από κάθε συμμετοχή στρατιωτικού πληρώματος σε αεροπορική επίδειξη για την ειδική αξιολόγηση του κινδύνου της συγκεκριμένης αποστολής και ποιος έχει την τελική αρμοδιότητα να εγκρίνει ή να απορρίψει τη συμμετοχή για λόγους ασφαλείας του
πληρώματος;
-Κατά την προετοιμασία της συγκεκριμένης επίδειξης, πραγματοποιήθηκε ειδική αξιολόγηση των παραγόντων που αφορούν το ίδιο το πτητικό έργο — όπως το προφίλ της επίδειξης, οι απαιτήσεις των ελιγμών, οι περιβαλλοντικές
συνθήκες, η δυνατότητα ασφαλούς ματαίωσης ή αποχώρησης και τα προβλεπόμενα περιθώρια ασφαλείας— και ποια υπηρεσία την ενέκρινε;
-Πώς διασφαλίζεται ότι η συμμετοχή στρατιωτικών αεροσκαφών και πληρωμάτων σε ιδιωτικές, εμπορικού χαρακτήρα αεροπορικές διοργανώσεις δεν επηρεάζει με οποιονδήποτε τρόπο τα επιχειρησιακά και εκπαιδευτικά κριτήρια ασφαλείας της Πολεμικής Αεροπορίας;
-Ποιο είναι το ακριβές οικονομικό και θεσμικό καθεστώς της συνεργασίας μεταξύ του Ελληνικού Δημοσίου, του Υπουργείου Εθνικής Άμυνας, της Πολεμικής Αεροπορίας και της ιδιωτικής εταιρείας που διοργανώνει το Athens Flying Week;
Με ποια διαδικασία παραχωρούνται στρατιωτικές
εγκαταστάσεις, αεροσκάφη, προσωπικό και λοιπές υποδομές και
προβλέπεται οικονομικό αντάλλαγμα για τη χρήση τους;
-Ποιος επιβαρύνεται με το κόστος που προκύπτει από τη συμμετοχή των ελληνικών στρατιωτικών αεροσκαφών στη διοργάνωση, συμπεριλαμβανομένων των ωρών πτήσης, των καυσίμων, της συντήρησης, της τεχνικής υποστήριξης και της απασχόλησης προσωπικού;
Ποιο ήταν το συνολικό κόστος για το Ελληνικό Δημόσιο κατά την τελευταία διοργάνωση και ποιο μέρος αυτού, εφόσον υπάρχει, καλύφθηκε από τον ιδιώτη διοργανωτή;
-Ποια Αρχή εγκρίνει την απόσταση γραμμής πτήσης από τους θεατές και τί προβλέπεται σε περίπτωση που το αεροσκάφος χάσει τον έλεγχο και κινηθεί προς τους θεατές ή σε κατοικημένες περιοχές;
-Ποιος φέρει την ευθύνη σε περίπτωση πρόκλησης ζημιάς ή βλάβης σε θεατές, τρίτους ή εγκαταστάσεις εντός ή εκτός στρατιωτικού αεροδρομίου κατά τη διεξαγωγή της εν λόγω εκδήλωσης;
-Έχει συναφθεί ασφαλιστήριο συμβόλαιο για τη διεξαγωγή Athens Flying Week 2026 και αν ναι τι περιλαμβάνει;
ΑΙΤΗΣΗ ΚΑΤΑΘΕΣΗΣ ΕΓΓΡΑΦΩΝ
Καλείται ο αρμόδιος Υπουργός:
Να καταθέσει στο Σώμα, εντός της προθεσμίας που ορίζει ο Κανονισμός της Βουλής:
α) Τη διοικητική πράξη με την οποία παραχωρήθηκε η Αεροπορική Βάση Τανάγρας στον ιδιωτικό διοργανωτή για το Athens Flying Week 2026.
β) Τη σύμβαση ή κάθε άλλο έγγραφο που ρυθμίζει τη σχέση μεταξύ της ιδιωτικής εταιρείας διοργάνωσης, του Υπουργείου Εθνικής Άμυνας, του Γενικού Επιτελείου Αεροπορίας και της 114 Πτέρυγας Μάχης.
γ) Τον εγκεκριμένο κανονισμό ασφαλείας και το σχέδιο έκτακτης ανάγκης της διοργάνωσης.
δ) Το ασφαλιστήριο αστικής ευθύνης της διοργάνωσης, με αναφορά στο ανώτατο ασφαλιζόμενο κεφάλαιο και στα πρόσωπα που καλύπτει.
ε) Την απόφαση ή το έγγραφο βάσει του οποίου εγκρίθηκε —ή δεν προβλέφθηκε— οικονομικό αντάλλαγμα προς το Ελληνικό Δημόσιο για τη χρήση στρατιωτικής βάσης, αεροσκαφών και προσωπικού.
στ) Τα έγγραφα που επιβεβαιώνουν τον εκσυγχρονισμό των F-4 Phantom.
Οι καταθέτοντες βουλευτές
Αναγνωστοπούλου Αθανασία (Σία)
Δρίτσας Θεόδωρος
Πέρκα Θεοπίστη (Πέτη)
Τσακαλώτος Ευκλείδης