Κοινοβουλευτική ερώτηση προς τέσσερα συναρμόδια Υπουργεία (Κοινωνικής Συνοχής & Οικογένειας, Υγείας, Προστασίας του Πολίτη και Δικαιοσύνης) κατέθεσε ο βουλευτής Β1 Βόρειου Τομέα Αθηνών, Ευκλείδης Τσακαλώτος, με τη συνυπογραφή
των βουλευτών της Νέας Αριστεράς Σία Αναγνωστοπούλου, Θοδωρής Δρίτσας και Πέτη Πέρκα.
Η πρωτοβουλία έρχεται ως απάντηση στα αποκαλυπτικά δημοσιεύματα και τις επίσημες ανακοινώσεις για την παραμονή τριών έφηβων κοριτσιών σε καθεστώς «προστατευτικής φύλαξης» στη Γενική Αστυνομική Διεύθυνση Αττικής (ΓΑΔΑ), λόγω παντελούς έλλειψης κατάλληλων δομών φιλοξενίας και άρνησης νοσηλευτικών ιδρυμάτων να τα υποδεχτούν.
Όπως επισημαίνεται στην ερώτηση, η λεγόμενη «προστατευτική φύλαξη» συνιστά στην πραγματικότητα κράτηση ανηλίκων σε αστυνομικά κρατητήρια χωρίς να έχουν διαπράξει κανένα αδίκημα, κατάφωρη παραβίαση των δικαιωμάτων του παιδιού και σοβαρή απειλή για τη σωματική και ψυχική τους υγεία. Ενώ η πρακτική αυτή καταργήθηκε το 2020 για τους ασυνόδευτους ανηλίκους (Ν. 4760/2020), συνεχίζει να εφαρμόζεται καταχρηστικά, εκθέτοντας τη χώρα σε διεθνείς καταδίκες.
Η Νέα Αριστερά υπογραμμίζει την κατάρρευση των μηχανισμών παιδικής προστασίας, την απουσία εθνικού συστήματος επείγουσας αναδοχής, την υποστελέχωση των κοινοτικών υπηρεσιών και τον κατακερματισμό των αρμοδιοτήτων σε διαφορετικά υπουργεία.
Οι Βουλευτές της Νέας Αριστεράς ερωτούν τους αρμόδιους Υπουργούς:
- Πόσα ακόμα παιδιά βρίσκονται αυτή τη στιγμή σε καθεστώς «προστατευτικής φύλαξης» σε αστυνομικές υπηρεσίες ανά την επικράτεια;
- Σε ποιες άμεσες ενέργειες θα προβεί η κυβέρνηση για την ασφαλή μεταφορά τους σε κατάλληλες δομές;
- Πότε θα καταργηθεί οριστικά και αμετάκλητα ο θεσμός της «προστατευτικής φύλαξης» σε αστυνομικές εγκαταστάσεις για όλους τους ανηλίκους;
- Προτίθεται να νομοθετήσει και να χρηματοδοτήσει μηχανισμό επείγουσας αναδοχής και στέγες ημιαυτόνομης διαβίωσης μικρής δυναμικότητας;
- Ποιο είναι το σχέδιο για την προώθηση της ουσιαστικής αποϊδρυματοποίησης, την ενοποίηση των διάσπαρτων κοινωνικών υπηρεσιών και τη θεσμοθέτηση
αυστηρών πρωτοκόλλων συνεργασίας μεταξύ των συναρμόδιων φορέων; - Επισυνάπτεται το πλήρες κείμενο της ερώτησης
- Προς τους κ.κ. Υπουργούς:
- Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας
- Υγείας
- Προστασίας του Πολίτη
- Δικαιοσύνης
- ΘΕΜΑ: Προστατευτική φύλαξη παιδιών στη ΓΑΔΑ
- Σύμφωνα με δημοσιογραφικές έρευνες και δημοσιεύματα στα μέσα ενημέρωσης τρία έφηβα κορίτσια κρατούνταν στη ΓΑΔΑ, με απόφαση της Εισαγγελίας Ανηλίκων, σε καθεστώς που προσομοιάζει με συνθήκες κράτησης, επειδή δεν βρισκόταν κανένα πλαίσιο κατάλληλο για να τις φιλοξενήσει και τα νοσοκομεία δεν ήθελαν να τα φιλοξενήσουν.
- Σύμφωνα με την ανακοίνωση της Υποδιεύθυνσης Προστασίας Ανηλίκων της Γενικής Αστυνομικής Διεύθυνσης Αττικής στις 6/11/26, για την πρώτη 15χρονη, η προστατευτική φύλαξή της ολοκληρώθηκε τις απογευματινές ώρες της 30ης Οκτωβρίου 2026, οπότε και παραδόθηκε στη μητέρα της, σε εκτέλεση σχετικής εισαγγελικής παραγγελίας. Η δεύτερη 15χρονη εξακολουθεί να τελεί υπό προστατευτική φύλαξη, σύμφωνα με τη σχετική εισαγγελική παραγγελία.
- Όσον αφορά τη 16χρονη, μεταφέρθηκε στις 3/11/26 από δομή φιλοξενίας στην Υποδιεύθυνση Προστασίας Ανηλίκων, όπου τέθηκε σε προστατευτική φύλαξη, κατόπιν σχετικής εισαγγελικής παραγγελίας. Η μεταφορά της σε Μονάδα Προστασίας έχει προγραμματιστεί για την 9η Νοεμβρίου 2026.
- Επειδή η λεγόμενη «προστατευτική φύλαξη» παιδιών, δηλαδή επί της ουσίας η κράτησή τους σε κρατητήρια αστυνομικών τμημάτων ή άλλα ανάλογα «περιβάλλοντα», αποτελεί προδήλως παραβίαση κάθε έννοιας δικαιωμάτων του παιδιού: παιδιά χωρίς να έχουν διαπράξει κανένα αδίκημα κρατούνται ως εξακολουθητικώς συλληφθέντα, για άγνωστης διάρκειας και χωρίς συγκεκριμένο όριο χρόνο παραμονής σε κρατητήρια που δεν διαθέτουν καμία υποδομή υποδοχής και φιλοξενίας παιδιών (λείπουν ακόμα και στοιχειώδεις συνθήκες υγιεινής κ.λπ.).
- Επειδή αυτή η πρακτική είναι πολλαπλά βλαπτική για τα παιδιά σε πολλά επίπεδα: για τη σωματική και ψυχική υγεία τους, την ευεξία τους, τις μελλοντικές εκπαιδευτικές και κοινωνικές επιδόσεις τους κ.ο.κ.
- Επειδή αυτή η πρακτική καταργήθηκε με το Άρθρο 43 του Νόμου 4760/2020 για τους ασυνόδευτους ανήλικους και πρέπει να εγκαταλειφθεί παντελώς και για όλους ανεξαιρέτως τους ανηλίκους, προκειμένου η χώρα να αποφύγει καταδίκες από διεθνείς διακρατικούς οργανισμούς για παραβιάσεις των δικαιωμάτων των παιδιών.
- Επειδή η πολιτεία δεν έχει επενδύσει στους μηχανισμούς παιδικής προστασίας που είναι υποστελεχωμένοι αλλά και εν πολλοίς αναχρονιστικοί: για παράδειγμα, το εγχείρημα της αποϊδρυματοποίησης παραπαίει στην χώρα μας χωρίς να υπάρχει καμία απολύτως συστηματική προσπάθεια οριστικού κλεισίματος όλων των ιδρυμάτων ενώ οι εναλλακτικές μορφές παιδικής προστασίας εμφανώς ανεπαρκούν και οι κοινοτικές υπηρεσίες ψυχοκοινωνικής μέριμνας είναι υποστελεχωμένες, αποστερημένες από πόρους, αρμοδιότητες, πρωτόκολλα σύγχρονης λειτουργίας και εκπαίδευση.
- Επειδή σύγχρονοι θεσμοί οικογενειακής εναλλακτικής φροντίδας εμφανίζουν προφανείς αδυναμίες ως αποτέλεσμα της ανυπαρξίας συστηματικής πολιτικής στήριξής τους από την πολιτεία: π.χ. η αναδοχή ακόμα λειτουργεί ως πρελούδιο συγκεκαλυμμένων υιοθεσιών και όχι ως εναλλακτική των ιδρυμάτων, επείγουσα αναδοχή δεν υπάρχει καθόλου, οι στέγες υποστηριζόμενης ημιαυτόνομης διαβίωσης για εφήβους υπολειτουργούν λόγω προβλημάτων στην χρηματοδότηση, δεν υπάρχουν μικρού μεγέθους (2-4 ατόμων) δομές για έφηβα παιδιά με σύνθετα προβλήματα, για παιδιά και εφήβους με σοβαρά θέματα ψυχικής υγείας υπάρχουν μόνο 2 δομές του «Σισμανογλείου» για όλη την Ελλάδα,
- Επειδή οι κοινωνικές υπηρεσίες στην χώρα μας είναι αποσπασματικές, υποστελεχωμένες με κατά κύριο λόγο ανακυκλούμενο συμβασιουχικό προσωπικό, διάσπαρτες σε 6-7 διαφορετικές δικτυώσεις στην δημόσια διοίκηση (σε Δήμους, Περιφέρειες, νομικά πρόσωπα των Υπουργείων ΥΚΟΙΣΟ, Δικαιοσύνης, Υγείας, Παιδείας κ.ο.κ.) με διαφορετικές ιεραρχίες, μεθόδους εργασίας και αρμοδιότητες η καθεμιά τους, χωρίς επαρκή συντονισμό, πρωτόκολλα συλλειτουργίας και συνεργασίας με τις λοιπές συναρμόδιες υπηρεσίες υγείας, δικαιοσύνης, προστασίας του πολίτη,
- Ερωτώνται οι κύριοι υπουργοί:
- Υπάρχουν άλλα παιδιά ανά την χώρα που αυτή την στιγμή βρίσκονται σε καθεστώς «προστατευτικής φύλαξης» σε αστυνομικά τμήματα, κρατητήρια ή άλλες εγκαταστάσεις
της Ελληνικής Αστυνομίας; Πόσα κορίτσια και πόσα αγόρια;βΠοιες είναι οι ηλικίες τους και πόσο διάστημα βρίσκονται εκεί; - Τι προτίθεται να πράξει η κυβέρνηση έτσι ώστε όλα τα παιδιά αυτά να μεταφερθούν
ασφαλώς και τάχιστα σε δομές φροντίδας κατάλληλες για αυτά; - Τι προτίθεται να κάνει η κυβέρνηση έτσι ώστε ο θεσμός της «προστατευτικής φύλαξης» ανηλίκων σε εγκαταστάσεις αστυνόμευσης να πάψει οριστικά και αμετάκλητα να
χρησιμοποιείται για οποιαδήποτε κατηγορία ανηλίκων στην χώρα μας; - Σκοπεύει η κυβέρνηση να νομοθετήσει και να χρηματοδοτήσει έναν εθνικής εμβέλειας μηχανισμό επείγουσας αναδοχής παιδιών που απομακρύνονται από τις βιολογικές τους οικογένειες με εισαγγελική εντολή συνεπικουρούμενο από στέγες μικρής δυναμικότητας
(2-4 εφήβων) για μεγαλύτερα παιδιά που για διάφορους λόγους δεν θα μπορούν να τοποθετηθούν σε ανάδοχη οικογένεια; - Σκοπεύει η κυβέρνηση να εισάγει οποιαδήποτε συνεκτική πολιτική για το οριστικό κλείσιμο των ιδρυμάτων και την αντικατάσταση των αναχρονιστικών υπηρεσιών που
σήμερα παρέχουν με σύγχρονες μορφές εναλλακτικής, οικογενειακής φροντίδας για τα παιδιά που έχουν ανάγκη; - Σκοπεύει η κυβέρνηση να λάβει οποιοδήποτε μέτρο για την ενοποίηση του σήμερα διάσπαρτου χώρου των δημόσιων κοινοτικών υπηρεσιών κοινωνικής φροντίδας, να τον
ενισχύσει σε πόρους, ανθρώπινους και υλικούς, έτσι ώστε να μπορεί να αντιμετωπίσει τα σύγχρονα προβλήματα προστασίας των παιδιών; - Σκοπεύει η κυβέρνηση να κάνει οτιδήποτε για να συντονίζονται θεσμικά και συστηματικά οι συναρμόδιες υπηρεσίες δικαιοσύνης, προστασίας του πολίτη, πρόνοιας
και υγείας, με πρωτόκολλα στην βάση των σύγχρονων επιστημονικών προδιαγραφών, έτσι ώστε να υλοποιούνται συντονισμένα έγκαιρες και στοχευμένες παρεμβάσεις για μια
αποτελεσματική προστασία των παιδιών και δη των πλέον ευάλωτων; - Οι Ερωτώντες Βουλευτές:
- Τσακαλώτος Ευκλείδης
- Αναγνωστοπούλου Αθανασία (Σία)
- Δρίτσας Θοδωρής
- Πέρκα Θεοπίστη (Πέτη)