Κοινοβουλευτική ερώτηση προς τους Υπουργούς Εθνικής Άμυνας, Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής, Περιβάλλοντος και Ενέργειας και Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού κατέθεσαν, με πρωτοβουλία της βουλευτού Αχαΐας Σίας
Αναγνωστοπούλου, οι βουλευτές της Νέας Αριστεράς με θέμα: «Δοκιμές στρατιωτικών τεχνολογιών υποβρύχιας επιτήρησης της ισραηλινής πολεμικής βιομηχανίας στο Λαύριο, περιβαλλοντικές επιπτώσεις και συμμετοχή ελληνικών
δημόσιων φορέων στο πρόγραμμα “UnderSec”».
Όπως επισημαίνεται στην έρευνα του MIIR («Εφημερίδα των Συντακτών»), τον Μάρτιο του 2026 πραγματοποιήθηκαν στο Λαύριο δοκιμές υποβρύχιας επιτήρησης του ευρωπαϊκού προγράμματος UnderSec, με τη συμμετοχή του Υπουργείου
Άμυνας του Ισραήλ, του Πανεπιστημίου του Τελ Αβίβ και της ισραηλινής κρατικής πολεμικής βιομηχανίας RAFAEL. Την ώρα που το Ισραήλ κατηγορείται διεθνώς για γενοκτονία και εγκλήματα πολέμου, η χώρα μας εμβαθύνει τη συνεργασία της μαζί του μέσω ελληνικών δημόσιων φορέων και πανεπιστημίων (Οργανισμός Λιμένος Λαυρίου, Υπουργείο Ναυτιλίας, ΕΛΚΕΘΕ, ΠΑΔΑ, ΕΛΜΕΠΑ). Παράλληλα, οι δοκιμές με χρήση σόναρ και υποβρύχιων drones έγιναν δίπλα σε προστατευόμενες ζώνες
Natura 2000 χωρίς την προβλεπόμενη Ειδική Οικολογική Αξιολόγηση και χωρίς ενημέρωση του ΟΦΥΠΕΚΑ. Επιπλέον, εγείρονται σοβαρά ερωτήματα ασφάλειας, καθώς η RAFAEL αναλαμβάνει την επεξεργασία ευαίσθητων δεδομένων των
λιμανιών μας με χρήση τεχνητής νοημοσύνης, ενώ η υπόθεση συνδέεται και με το επενδυτικό ενδιαφέρον της Israel Shipyards Industries για την ιδιωτικοποίηση του Λαυρίου.
Οι βουλευτές της Νέας Αριστεράς ζητούν από τους αρμόδιους Υπουργούς να διευκρινίσουν εάν η ελληνική κυβέρνηση ήταν ενήμερη για το ακριβές περιεχόμενο, τον χρόνο και τους συμμετέχοντες των πιλοτικών δοκιμών του Μαρτίου του 2026.
Επίσης, ζητούν εξηγήσεις για τον λόγο που παρακάμφθηκε η προβλεπόμενη περιβαλλοντική αδειοδότηση και η γνωμοδότηση του ΟΦΥΠΕΚΑ, καθώς και με ποιο σκεπτικό επιτράπηκε σε κρατικές πολεμικές βιομηχανίες και στρατιωτικούς φορείς
τρίτης χώρας να διεξάγουν δοκιμές και να αποκτούν πρόσβαση ή διαχείριση σε ευαίσθητα δεδομένα ασφάλειας ελληνικών λιμένων. Τέλος, ζητούν να προσδιοριστεί το ακριβές ύψος της χρηματοδότησης που έλαβαν οι ελληνικοί δημόσιοι φορείς και τα ακαδημαϊκά ιδρύματα για τη συμμετοχή τους στο πρόγραμμα UnderSec, καθώς και εάν προτίθεται η κυβέρνηση να διακόψει ή να επανεξετάσει τη συμμετοχή ελληνικών ιδρυμάτων σε προγράμματα ανάπτυξης στρατιωτικών τεχνολογιών διπλής χρήσης με χώρες που κατηγορούνται διεθνώς για
συστηματικές παραβιάσεις του διεθνούς ανθρωπιστικού δικαίου. Η Ελλάδα οφείλει να υπηρετεί την ειρήνη και το διεθνές δίκαιο, απέχοντας από συνεργασίες που ενισχύουν πολεμικές βιομηχανίες.
Ακολουθεί η Ερώτηση
ΕΡΩΤΗΣΗ
Προς τους Υπουργούς Εθνικής Άμυνας, Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής, Περιβάλλοντος και Ενέργειας και Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού
Θέμα: Δοκιμές στρατιωτικών τεχνολογιών υποβρύχιας επιτήρησης της ισραηλινής πολεμικής βιομηχανίας στο Λαύριο, περιβαλλοντικές επιπτώσεις και συμμετοχή ελληνικών δημόσιων φορέων στο πρόγραμμα “UnderSec”.
Μια εξαιρετικά σοβαρή έρευνα του Μεσογειακού Ινστιτούτου Ερευνητικής Δημοσιογραφίας (MIIR), η οποία δημοσιεύθηκε στην «Εφημερίδα των Συντακτών», φέρνει στο φως την πραγματοποίηση δοκιμών προηγμένων τεχνολογιών υποβρύχιας επιτήρησης στο λιμάνι του Λαυρίου τον Μάρτιο του 2026. Οι δοκιμές αυτές έλαβαν χώρα στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού ερευνητικού προγράμματος UnderSec (UnderWater Security), το οποίο χρηματοδοτείται με περίπου 6 εκατομμύρια ευρώ από το πρόγραμμα Horizon Europe. Στο συγκεκριμένο πρόγραμμα συμμετέχουν ενεργά το Υπουργείο Άμυνας του Ισραήλ, το Πανεπιστήμιο του Τελ Αβίβ, καθώς και η ισραηλινή κρατική πολεμική βιομηχανία RAFAEL, η οποία αναπτύσσει το υποβρύχιο σύστημα επικοινωνιών Broadlink που διαφημίζεται ως δοκιμασμένο σε πραγματικές πολεμικές επιχειρήσεις. Η εμπλοκή αυτών των φορέων, εν μέσω της διεθνούς κατακραυγής για τις στρατιωτικές επιχειρήσεις του Ισραήλ, προκαλεί έντονο προβληματισμό, ειδικά από τη στιγμή που στο πρόγραμμα συμμετέχουν ελληνικοί δημόσιοι φορείς, πανεπιστήμια και ερευνητικά ιδρύματα, όπως ο Οργανισμός Λιμένος Λαυρίου, το Υπουργείο Ναυτιλίας, το ΕΛΚΕΘΕ, το Πανεπιστήμιο Δυτικής Αττικής και το Ελληνικό Μεσογειακό Πανεπιστήμιο. Οι αποκαλύψεις αυτές αναδεικνύουν την ολοένα και στενότερη στρατιωτική, τεχνολογική και ερευνητική συνεργασίας της Ελλάδας με το ισραηλινό στρατιωτικο-βιομηχανικό σύμπλεγμα. Την ώρα που το Ισραήλ κατηγορείται διεθνώς για γενοκτονία σε βάρος του παλαιστινιακού λαού, εγκλήματα πολέμου και εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας, η χώρα μας όχι μόνο δεν αποστασιοποιείται, αλλά συμμετέχει μέσω δημόσιων φορέων και πανεπιστημίων στην ανάπτυξη και δοκιμή στρατιωτικών τεχνολογιών με τη συμμετοχή του ισραηλινού Υπουργείου Άμυνας και κρατικών πολεμικών βιομηχανιών.
Παράλληλα, προκύπτουν μείζονα ζητήματα που αφορούν την περιβαλλοντική προστασία, καθώς οι δοκιμές που περιλαμβάνουν χρήση σόναρ, ακουστικών συστημάτων, υποβρύχιων drones και τεχνητού φωτισμού, πραγματοποιήθηκαν σε περιοχή που γειτνιάζει άμεσα με προστατευόμενες ζώνες Natura 2000 και τον βιότοπο της απειλούμενης μεσογειακής φώκιας στη Μακρόνησο. Η έρευνα αποκαλύπτει ότι οι δοκιμές έγιναν χωρίς να κατατεθεί η προβλεπόμενη Ειδική Οικολογική Αξιολόγηση και χωρίς να ενημερωθεί ή να γνωμοδοτήσει ο αρμόδιος οργανισμός ΟΦΥΠΕΚΑ. Επιπροσθέτως, εγείρονται σοβαρά ερωτήματα εθνικής ασφάλειας και διαχείρισης δεδομένων, καθώς η ισραηλινή RAFAEL αναλαμβάνει την επεξεργασία και ανάλυση μεγάλου όγκου δεδομένων από ευρωπαϊκά λιμάνια με τη χρήση αλγορίθμων τεχνητής νοημοσύνης, ενώ το Υπουργείο Άμυνας του Ισραήλ συμμετέχει στο Συμβούλιο Ασφαλείας του έργου, αποκτώντας πρόσβαση σε κρίσιμες υποδομές της χώρας μας. Τέλος, το γεγονός αυτό συνδέεται με τη στρατηγική ιδιωτικοποίησης του λιμένα Λαυρίου, για τον οποίο ενδιαφέρεται η Israel Shipyards Industries, βασικός προμηθευτής του ισραηλινού Πολεμικού Ναυτικού.
Η μετατροπή ελληνικών λιμανιών, δημόσιων πανεπιστημίων και ερευνητικών ιδρυμάτων σε κρίκους της ανάπτυξης και δοκιμής στρατιωτικών τεχνολογιών, σε συνεργασία με το ισραηλινό Υπουργείο Άμυνας συνιστά μια εξαιρετικά επικίνδυνη πολιτική επιλογή της κυβέρνησης. Η Ελλάδα δεν πρέπει να εμπλέκεται σε στρατιωτικές συνεργασίες και ερευνητικά προγράμματα που ενισχύουν πολεμικές βιομηχανίες ή συνδέονται με τις επιχειρήσεις του Ισραήλ. Αντίθετα, οφείλει να υπηρετεί την ειρήνη, το διεθνές δίκαιο και την προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
Κατόπιν των ανωτέρω, ερωτώνται οι αρμόδιοι Υπουργοί:
1. Ήταν ενήμερη η ελληνική κυβέρνηση και τα αρμόδια Υπουργεία για το ακριβές περιεχόμενο, τον χρόνο και τους συμμετέχοντες φορείς των πιλοτικών δοκιμών που πραγματοποιήθηκαν τον Μάρτιο του 2026 στο λιμάνι του Λαυρίου;
2. Για ποιο λόγο δεν ζητήθηκε η προβλεπόμενη περιβαλλοντική αδειοδότηση και η γνωμοδότηση του ΟΦΥΠΕΚΑ, δεδομένου ότι οι δοκιμές διεξήχθησαν δίπλα σε προστατευόμενη ζώνη Natura 2000 και σε ευαίσθητα θαλάσσια οικοσυστήματα, και πώς διασφαλίζεται ότι δεν προκλήθηκε βλάβη στη θαλάσσια πανίδα της περιοχής;
3. Με ποιο σκεπτικό επετράπη σε κρατικές πολεμικές βιομηχανίες και στρατιωτικούς φορείς τρίτης χώρας να διεξάγουν δοκιμές συστημάτων επιτήρησης και να αποκτούν πρόσβαση, επεξεργασία ή διαχείριση ευαίσθητων δεδομένων που αφορούν την ασφάλεια ελληνικών λιμένων και ακτογραμμών;
4. Ποιο είναι το ακριβές ύψος της χρηματοδότησης που έλαβαν ή θα λάβουν οι ελληνικοί δημόσιοι φορείς (Υπουργείο Ναυτιλίας, Οργανισμός Λιμένος Λαυρίου) και τα ελληνικά ακαδημαϊκά/ερευνητικά ιδρύματα (ΕΛΚΕΘΕ, ΠΑΔΑ, ΕΛΜΕΠΑ) για τη συμμετοχή τους στο πρόγραμμα UnderSec, και εάν προτίθεται η κυβέρνηση να διακόψει ή να επανεξετάσει τη συμμετοχή ελληνικών δημόσιων ακαδημαϊκών και ερευνητικών ιδρυμάτων σε προγράμματα ανάπτυξης στρατιωτικών τεχνολογιών διπλής χρήσης με χώρες που κατηγορούνται διεθνώς για συστηματικές παραβιάσεις του διεθνούς δικαίου;
Οι ερωτώντες βουλευτές
Αναγνωστοπούλου Αθανασία (Σία)
Δρίτσας Θεόδωρος
Πέρκα Θεοπίστη (Πέτη)
Τσακαλώτος Ευκλείδης