Ποιο είναι το πρόβλημα;
Τα τελευταία χρόνια παρατηρείται μια ανησυχητική μεταφορά των λειτουργιών του κράτους σε χέρια ιδιωτών.
Σύμφωνα με πρόσφατη έρευνα (Vouliwatch/Solomon), από το 2017 έως σήμερα οι δαπάνες για εξωτερικούς συμβούλους εκτοξεύθηκαν από τα 3,4 εκατομμύρια στα 600 εκατομμύρια ευρώ ετησίως — μια αύξηση της τάξης του 17.000%.
Το πρόβλημα δεν είναι μόνο το κόστος, αλλά και ο τρόπος διαχείρισης:
Αδιαφάνεια: Πάνω από το 60% των συμβάσεων δίνονται με απευθείας ανάθεση, χωρίς ανοιχτούς διαγωνισμούς.
Ολιγοπώλιο: Μόλις 10 μεγάλες εταιρείες μοιράζονται το 96% της «πίτας» των χρημάτων.
Αποδυνάμωση του Δημοσίου: Αντί το κράτος να χρησιμοποιεί τους δικούς του υπαλλήλους και δομές, πληρώνει πανάκριβα ιδιώτες για να σχεδιάζουν νόμους και δημόσιες πολιτικές.
Τι ζητάμε;
Μέσω της κοινοβουλευτικής παρέμβασης, ζητάμε από τους αρμόδιους Υπουργούς καθαρές απαντήσεις για:
Την ενίσχυση του Δημοσίου. Αντί να «αιμορραγεί» το δημόσιο χρήμα σε συμβούλους, θα γίνουν προσλήψεις μόνιμου προσωπικού για να ανακτήσει το κράτος την αυτονομία του;
Τη λογική πίσω από την ιλιγγιώδη αύξηση των δαπανών. Γιατί το κράτος εξαρτάται πλέον τόσο πολύ από εξωτερικούς συνεργάτες;
Τα κριτήρια επιλογής. Γιατί τα ίδια 10 ονόματα κερδίζουν σχεδόν όλες τις συμβάσεις;
Τον έλεγχο και τη διαφάνεια. Θα τεθούν όρια στις δαπάνες και τις απευθείας αναθέσεις;
Ερώτηση
Προς τους Υπουργούς
Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Εσωτερικών
Ψηφιακής Διακυβέρνησης
Ανάπτυξης
Θέμα: «Αδιαφάνεια, απευθείας αναθέσεις και μεταφορά κρίσιμων αρμοδιοτήτων του κράτους σε ιδιωτικές εταιρείες»
Η πρόσφατη έκθεση «Consultocracy – Χαρτογράφηση των Συμβουλευτικών Υπηρεσιών στο Ελληνικό Δημόσιο», που συνέταξαν οι οργανισμοί Vouliwatch και Solomon, φέρνει στο φως στοιχεία για τη διαχείριση του δημοσίου χρήματος την περίοδο 2017-2025.
Η έρευνα επιβεβαιώνει την ανησυχητική τάση η δημόσια διοίκηση να εκχωρεί συστηματικά κρίσιμες λειτουργίες του κράτους —από τη διαμόρφωση δημόσιας πολιτικής έως τη νομοθέτηση— σε ιδιωτικές εταιρείες, δημιουργώντας ένα καθεστώς επικίνδυνης εξάρτησης και μετατρέποντας τη γραφειοκρατία σε μια ανεξέλεγκτη «συμβουλοκρατία».
Tα στοιχεία που προκύπτουν από το Κεντρικό Ηλεκτρονικό Μητρώο Δημοσίων Συμβάσεων (ΚΗΜΔΗΣ) αποκαλύπτουν μια υπέρογκη εκτόξευση κόστους, καθώς από τα μόλις 3,4 εκατ. ευρώ του 2017, οι δαπάνες για συμβουλευτικές υπηρεσίες εκτινάχθηκαν στα 600 εκατ. ευρώ ετησίως για το 2024 και το 2025, σημειώνοντας μια εξωπραγματική αύξηση της τάξης του 17.000%.
Η ποιοτική αυτή αλλαγή συνοδεύεται από την παγίωση των απευθείας αναθέσεων ως κανονικότητα, αφού το 62,4% των συνολικών συμβάσεων της περιόδου ανατέθηκαν χωρίς διαγωνιστικές διαδικασίες.
Ανησυχητικό είναι επιπλέον το εύρημα που αφορά την ακραία ολιγοπωλιακή διάρθρωση της αγοράς, καθώς μόλις 10 εταιρείες απορροφούν το 96% της συνολικής αξίας των συμβάσεων, δηλαδή σχεδόν 1,5 δισ. ευρώ από τα 1,56 δισ. συνολικά, με φορείς όπως η «Κοινωνία της Πληροφορίας Α.Ε.» και τα Υπουργεία Περιβάλλοντος, Υποδομών και Μετανάστευσης να πρωταγωνιστούν σε αυτές τις δαπάνες.
Επειδή η μεταφορά κρατικών αρμοδιοτήτων σε ιδιώτες συμβούλους αποδυναμώνει τη Δημόσια Διοίκηση, υπονομεύει τη διαφάνεια και δημιουργεί ένα «σκιώδες» σύστημα διακυβέρνησης χωρίς ουσιαστική λογοδοσία,
Ερωτώνται οι κ.κ. Υπουργοί:
Πώς αιτιολογείται η ιλιγγιώδης αύξηση των δαπανών για συμβουλευτικές υπηρεσίες κατά 17.000% μέσα σε λίγα έτη;
Για ποιο λόγο παρακάμπτονται υφιστάμενες δομές και υπηρεσίες της Δημόσιας Διοίκησης στη διαδικασία διαμόρφωσης δημόσιας πολιτικής και νομοθέτησης υπέρ της ανάθεσης αυτών των έργων σε ιδιωτικούς ομίλους;
Με ποια κριτήρια επιλέγονται συστηματικά οι ίδιες 10 εταιρείες για το 96% του οικονομικού αντικειμένου των συμβουλευτικών υπηρεσιών;
Προτίθεστε να θέσετε αυστηρά όρια στις δαπάνες για εξωτερικούς συμβούλους και να ενισχύσετε τους ελεγκτικούς μηχανισμούς για την πάταξη των φαινομένων αδιαφάνειας;
Προτίθεστε να προχωρήσετε σε προσλήψεις προσωπικού σε κρίσιμους τομείς όπου σήμερα παρατηρείται διαρροή κρατικών αρμοδιοτήτων προς τον ιδιωτικό τομέα, και αν ναι, με ποιο χρονοδιάγραμμα;
Οι ερωτώντες βουλευτές
Αναγνωστοπούλου Αθανασία (Σία)
Αχτσιόγλου Ευτυχία (Έφη)
Δρίτσας Θεόδωρος
Ζεϊμπέκ Χουσεΐν
Ηλιόπουλος Αθανάσιος (Νάσος)
Πέρκα Θεοπίστη (Πέτη)
Τζανακόπουλος Δημήτριος
Τζούφη Μερόπη
Τσακαλώτος Ευκλείδης
Φερχάτ Οζγκιούρ
Φωτίου Θεανώ
Χαρίτσης Αλέξανδρος (Αλέξης)