Οι ερωταπαντήσεις της συνέντευξης Τύπου του επικεφαλής της Νέας Αριστεράς, Γαβριήλ Σακελλαρίδη, στο πλαίσιο της 90ής ΔΕΘ
Γεωργία Λοτσοπούλου (ΕΡΤ3): Όπως αναφέρατε πριν από λίγο, σήμερα ξημέρωσε μια αρκετά πιο σκοτεινή μέρα για την Ευρώπη. Θέλω να μείνουμε περισσότερο στο τελευταίο πολιτικό κομμάτι της τοποθέτησής σας, για να γίνει πιο ξεκάθαρο. Τι απαντάτε, πολύ πρακτικά, στον πολίτη που σας λέει «βρείτε τα», επειδή φοβάται τόσο μια επανεκλογή του Κυριάκου Μητσοτάκη όσο και την επέλαση της ακροδεξιάς και συνεχίζει να πιστεύει ότι μια ενισχυμένη Αριστερά μπορεί να λειτουργήσει ως ανάχωμα; Πώς μεταφράζεται η πολιτική ενότητα στην οποία αναφερθήκατε; Θα συμμετείχατε, για παράδειγμα, σε ένα κοινό ψηφοδέλτιο; Υπάρχει χρόνος μέχρι την άνοιξη ώστε να υλοποιηθεί αυτό το αίτημα του αριστερού κομματιού της κοινωνίας;
Γαβριήλ Σακελλαρίδης: Επειδή το συνδέσατε και με την άνοδο της άκρας δεξιάς, πρόκειται σίγουρα για ένα μήνυμα προς όλους μας. Αυτή η τάση δεν διαφαίνεται μόνο στη Γερμανία και στο εξωτερικό, αλλά και στη χώρα μας, με πολλαπλούς και διαφορετικούς τρόπους. Βλέπουμε την άκρα δεξιά να ανεβαίνει, να προβάλλεται και να εμφανίζεται όχι ως μια πραγματική εναλλακτική δύναμη, αλλά κυρίως ως μια δύναμη που θέλει να εκφράσει την κοινωνική απόγνωση.
Για να αντιμετωπίσουμε την άκρα δεξιά, είναι σημαντική η ενότητα των δυνάμεων της Αριστεράς -και δεν θα αποφύγω την ερώτηση-, αλλά και το να μπορέσουμε να θέσουμε μια πολιτική ατζέντα που να απαντά στα πραγματικά προβλήματα που τροφοδοτούν την άνοδό της.
Αν μου επιτρέπετε μια παρέκβαση στο ευρωπαϊκό επίπεδο, βλέπουμε δυστυχώς μια Ευρώπη που ακολουθεί μια πολιτική η οποία ρίχνει λάδι στη φωτιά της άκρας δεξιάς. Για παράδειγμα, εφαρμόζονται δημοσιονομικοί κανόνες που λειτουργούν ως ζουρλομανδύας, ως ένα ασφυκτικό πλαίσιο που δεν δίνει στις χώρες τη δυνατότητα να απαντήσουν στα πραγματικά κοινωνικά προβλήματα. Επειδή ακριβώς τα προβλήματα δεν αντιμετωπίζονται, τροφοδοτείται η κοινωνική δυσαρέσκεια που ενισχύει την άκρα δεξιά.
Την ίδια στιγμή, καλλιεργούνται ηθικοί πανικοί, κυρίως γύρω από τη μετανάστευση και τη δήθεν woke ατζέντα. Σε αυτό δεν συμμετέχει μόνο η άκρα δεξιά. Βλέπουμε και προοδευτικά κόμματα να υπαναχωρούν στην ατζέντα τους, να στρογγυλεύουν τον πολιτικό τους λόγο και να αποδέχονται την κυρίαρχη ρητορική, ώστε να προσεταιριστούν, δήθεν, ευρύτερα κοινωνικά ακροατήρια. Αυτός είναι ο καλύτερος τρόπος για να ενισχυθεί η άκρα δεξιά, γιατί ο κόσμος θα προτιμήσει το αυθεντικό και όχι το κακέκτυπο. Το έχουμε δει να συμβαίνει σε πολλές χώρες της Ευρώπης. Φοβάμαι ότι υπάρχει μια τέτοια τάση και στην Ελλάδα.
Έρχομαι τώρα στο ερώτημά σας για την ενότητα. Θεωρούμε σημαντικό ζήτημα την ενότητα της Αριστεράς. Οι πολλές διασπάσεις στον χώρο της έχουν, σε μεγάλο βαθμό, πραγματικές βάσεις. Δεν είμαι από αυτούς που λένε ότι γίνονται μόνο για προσωπικούς λόγους ή έριδες. Υπάρχουν πραγματικοί λόγοι για τους οποίους έχουν συμβεί. Δεν το λέω ως πρόφαση για να συνεχίσουν να υπάρχουν. Είναι σημαντικό να το κατανοήσουν όλοι και όλες όσοι βρίσκονται σήμερα σε μικρά ή μεγάλα κόμματα της Αριστεράς, ώστε να υπάρξει πραγματικός διάλογος για τα ζητήματα που μας χωρίζουν.
Αν βάλουμε αυτά τα ζητήματα κάτω από το χαλάκι, θα κάνουμε μια τρύπα στο νερό. Θα χτίσουμε πάνω σε πήλινα πόδια. Χρειάζεται, επομένως, συζήτηση για όσα μας χωρίζουν, ώστε να δούμε ποιες προοπτικές υπάρχουν για την ενότητα του χώρου της Αριστεράς.
Ενότητα με όλους δεν μπορεί να γίνει. Όπως είπα και πριν, υπάρχουν πολιτικά, αξιακά και ηθικά κριτήρια.
Γιάννης Μπασκάκης (in.gr): Μιλήσατε για προγραμματικό διάλογο, ακόμη και για κοινή έκφραση με δυνάμεις της Αριστεράς στις εκλογές. Ποιες δυνάμεις θεωρείτε δυνητικούς εταίρους σας; Για παράδειγμα, το ΜέΡΑ25 θα ήταν συνομιλητής σας; Έχετε κάνει κάποιες κινήσεις; Υπάρχουν συνομιλίες; Πώς θα μπορούσε να είναι εφικτή μια τέτοια συνεργασία, με δεδομένη την τομή του 2015 μεταξύ του τότε κυβερνητικού ΣΥΡΙΖΑ, κεντρικοί υπουργοί του οποίου παραμένουν στις τάξεις σας, και του κ. Βαρουφάκη; Και με δεδομένη τη σημερινή πρόσκληση του κ. Βαρουφάκη σε εσάς προσωπικά για συνεργασία, αλλά όχι στο κόμμα σας;
Γαβριήλ Σακελλαρίδης: Προφανώς θεωρούμε ότι το ΜέΡΑ25 είναι ένας από τους δυνητικούς συνομιλητές μας σε μια τέτοια κατεύθυνση. Θέσατε μια σειρά από πραγματικά ζητήματα: την τομή του 2015 και το πώς διαμορφώνεται η σημερινή κατάσταση.
Θα σας θυμίσω ότι εγώ προσωπικά το 2015 έφυγα. Παραιτήθηκα από υπουργός και βουλευτής του τότε ΣΥΡΙΖΑ και αποχώρησα από την πολιτική. Όταν επέστρεψα, δεν τρελάθηκα ξαφνικά και επέλεξα να μπω στη Νέα Αριστερά. Θεώρησα, και εξακολουθώ να το πιστεύω βαθιά και ακράδαντα, ότι πρέπει να αφήσουμε πίσω τα ζητήματα που διαφοροποιούν την εκτίμησή μας για μια ιδιαίτερα πολύπλοκη και ταραγμένη περίοδο, αυτή του 2015, από την οπτική του τότε ΣΥΡΙΖΑ. Να τα αφήσουμε πίσω χωρίς να τα διαγράψουμε μονοκονδυλιά ή να τα βάλουμε κάτω από το τραπέζι, και να δούμε τις μεγάλες προκλήσεις που έχουμε μπροστά μας.
Δεν πρέπει να έχουμε το βλέμμα μας μόνο στο 2015. Επαναλαμβάνω, δεν λέω να το ξεχάσουμε. Πρέπει να κάνουμε την αποτίμηση εκείνης της περιόδου, χωρίς αυτή να αποτελέσει ανασταλτικό παράγοντα για την ενότητα της Αριστεράς μπροστά στις κεφαλαιώδεις προκλήσεις του 2026, του 2027 και του 2031. Εκεί θα κριθούμε όλοι μας, απέναντι στην Ιστορία και στον κόσμο της Αριστεράς.
Βαγγέλης Στολάκης (Μακεδονία της Κυριακής): Η Νέα Αριστερά έχει ασκήσει σκληρή κριτική στην πρόσφατη παρουσίαση του οικονομικού προγράμματος του Αλέξη Τσίπρα, με αφορμή τη μη αναφορά του πρώην πρωθυπουργού στη 13η σύνταξη και στον 13ο μισθό. Νωρίτερα είχατε ασκήσει κριτική και για το ζήτημα των μη κρατικών, ιδιωτικών πανεπιστημίων. Θεωρείτε ότι ο πρώην πρωθυπουργός έχει μετατοπιστεί προγραμματικά; Υπάρχει απόσταση με την Ελληνική Αριστερή Συμπαράταξη ή θα μπορούσατε να συνεργαστείτε πολιτικά μαζί του; Εκτιμάτε ότι οι διαφορές σας είναι πλέον πολύ βαθύτερες από τις δυνατότητες σύγκλισης;
Γαβριήλ Σακελλαρίδης: Με ρωτήσατε αν ο κ. Τσίπρας και η ΕΛΑΣ έχουν απομακρυνθεί ιδεολογικά και πολιτικά από αυτόν τον χώρο. Νομίζω ότι, όταν έρθει στη συνέντευξη Τύπου και ερωτηθεί είτε από εσάς είτε από κάποιον άλλο συνάδελφό σας, και ο ίδιος θα απαντήσει καταφατικά. Το θεωρώ συνειδητή επιλογή. Δεν κάνω κρίση προθέσεων ούτε προσπαθώ να κάνω συνδικαλισμό. Αφού πιστεύω ότι και ο ίδιος θα απαντούσε καταφατικά, δεν θα μπορούσα εγώ να απαντήσω αρνητικά.
Ναι, έχει απομακρυνθεί και αυτό είναι ξεκάθαρο στο περιεχόμενο των πολιτικών που προτείνει: τόσο στην παρουσίαση του οικονομικού προγράμματος όσο και, με εκκωφαντικό τρόπο, μέσα στο καλοκαίρι, με αφορμή τα ιδιωτικά πανεπιστήμια. Κάποτε είχα πει ότι ο κ. Τσίπρας θα βγάλει δεξί φλας. Για κάποιον λόγο έμεινε αυτή η ατάκα. Δεν περίμενα ότι θα γινόταν με τόσο εμφατικό τρόπο στο ζήτημα των ιδιωτικών πανεπιστημίων.
Θεωρώ ότι αυτό εντάσσεται σε μια προσπάθεια προσεταιρισμού ευρύτερων ακροατηρίων. Δεν μπορείς να χτίσεις μια ηγεμονική πολιτική πρόταση τσαλαβουτώντας αριστερά και δεξιά, θολώνοντας το πολιτικό σου στίγμα και ασκώντας μια γενικόλογη πολιτική χωρίς αιχμές.
Θα αναφερθώ συγκεκριμένα στη μεθοδολογία της πολιτικής του πρότασης, με αφορμή το οικονομικό του πρόγραμμα, πέρα από τον 13ο μισθό ή τη 13η σύνταξη. Μου έκανε εντύπωση ότι ο κ. Τσίπρας αποδέχεται πλήρως τον πιο συντηρητικό ορισμό της πολιτικής: ότι είναι η τέχνη του εφικτού. Η Αριστερά και ο προοδευτικός κόσμος δεν θα αποδέχονταν αυτόν τον ορισμό. Αυτό που συνηθίζουμε να λέμε, ίσως και λίγο ξύλινα, είναι ότι η πολιτική είναι η προσπάθεια να διευρύνεις τους όρους του εφικτού μέσα από τους κοινωνικούς αγώνες και την πάλη.
Μου έκανε μεγάλη εντύπωση ότι ο κ. Τσίπρας αποδέχεται πλήρως το αυστηρό δημοσιονομικό πλαίσιο που επιβάλλεται από την Ευρωπαϊκή Ένωση, και δεν λέει κουβέντα για την ανάγκη μιας ουσιαστικής αλλαγής στην πορεία της οικονομικής πολιτικής της, η οποία με μαθηματική ακρίβεια οδηγεί στην άνοδο της άκρας δεξιάς.
Το γεγονός ότι μπαίνει με τόση ευκολία σε αυτό το γαϊτανάκι ανακοινώσεων και συνδικαλισμού, που ξεκίνησε η Νέα Δημοκρατία σε σχέση με την κοστολόγηση, και έσπευσε να πει ότι θα στείλει την πρόταση στο Δημοσιονομικό Συμβούλιο, για να δείξει ότι είναι βασιλικότερος του βασιλέως, φανερώνει, κατά την άποψή μου, μια λάθος αντίληψη για την πολιτική. Δεν μπορεί το Δημοσιονομικό Συμβούλιο και όσοι ασχολούνται με τη δημόσια λογιστική να είναι εκείνοι που επικυρώνουν με τη σφραγίδα τους μια πολιτική πρόταση.
Αυτό είναι λάθος και πολιτικά και τεχνικά. Σας το λέω ως οικονομολόγος: πώς θα γίνει η κοστολόγηση και με βάση ποιες υποθέσεις; Τι πολλαπλασιαστή θα έχει μια δημόσια δαπάνη; Θα έχει 0,8 ή 1,2; Η διαφορά είναι πολύ σημαντική. Αν το Δημοσιονομικό Συμβούλιο υπολογίζει έναν πολλαπλασιαστή και εσύ έναν άλλο, πώς θα βγει συμπέρασμα; Δεν βγαίνουν έτσι τα συμπεράσματα στην πολιτική.
Μπαίνουμε, επομένως, σε μια λάθος κατεύθυνση, που δημιουργεί συνθήκες απομάκρυνσης του κόσμου από την πολιτική. Πρέπει να είσαι λογιστής, να γνωρίζεις το δημόσιο λογιστικό σύστημα ή να είσαι μέρος του μηχανισμού του Γενικού Λογιστηρίου του Κράτους για να συζητήσεις βασικά πολιτικά ζητήματα;
Φυσικά, υπάρχει και η έκπληξη που νιώσαμε όσον αφορά τα ιδιωτικά πανεπιστήμια, και δεν θα σταματήσουμε να το λέμε. Το κόμμα του είπε: «Ναι, είμαστε ενάντια στην αναθεώρηση του άρθρου 16», αλλά και: «Όχι, δεν μπορούμε να καταργήσουμε τον νόμο του κ. Πιερρακάκη για τα ιδιωτικά πανεπιστήμια», τον εφαρμοστικό νόμο. Εφαρμοστικό τίνος; Μιας παραβίασης του Συντάγματος, θα σας πω εγώ.
Ναι, η απόσταση είναι χαοτική. Από τη μία, δεν φαίνεται να υπάρχει εξαρχής διάθεση από την πλευρά του κ. Τσίπρα να μπει σε μια διαδικασία συζήτησης με άλλα πολιτικά κόμματα. Το έχουν πει τόσο ο ίδιος όσο και τα στελέχη του. Από την άλλη, υπάρχει προφανώς πολύ μεγάλη πολιτική απόσταση.
Σάββας Γουλόπουλος (Newsbeast): Ο κ. Τσίπρας, κατά την παρουσίαση του προγράμματός του, εξήγγειλε την πατριωτική εισφορά, ένα μέτρο φορολόγησης του πλούτου, με τα έσοδα να αναδιανέμονται προς τα χαμηλότερα οικονομικά στρώματα. Το προηγούμενο διάστημα είχατε θέσει ως βασική προτεραιότητα στις παρεμβάσεις σας τη φορολόγηση του μεγάλου πλούτου. Πού διαφωνείτε με την πρότασή του;
Γαβριήλ Σακελλαρίδης: Στο τεχνικό σκέλος μένουν πολλά να αποσαφηνιστούν σε σχέση με το πώς αντιλαμβάνεται η ΕΛΑΣ την πρόταση για τον φόρο στη μεγάλη περιουσία. Πώς ορίζεται η καθαρή περιουσία; Ποιους φόρους θα αντικαθιστούσε ένας τέτοιος φόρος; Πώς θα φτιαχτεί το περιουσιολόγιο;
Δεν τα λέω αυτά για να διαφωνήσω ή να μειώσω την αξία της πρότασης. Υπάρχουν πολλά τεχνικά ζητήματα που πρέπει να αποσαφηνιστούν για να μπορέσω να την κρίνω σε τεχνικό επίπεδο. Δεν είναι μια πρόταση που κινείται από μόνη της σε λάθος κατεύθυνση. Το λέμε εδώ και πάρα πολύ καιρό, πριν ακόμη ιδρυθεί η ΕΛΑΣ, και υπάρχει ένα διεθνές κίνημα, τόσο στο πολιτικό όσο και στο ακαδημαϊκό επίπεδο, για την ανάγκη φορολόγησης της μεγάλης περιουσίας. Αναφέρθηκα πριν στον λεγόμενο φόρο Ζουκμάν, στον Μπέρνι Σάντερς και στην πρόσφατη ολοκληρωμένη πρόταση στη Γερμανία, προσαρμοσμένη στα γερμανικά δεδομένα, για φορολόγηση με βάση τη φοροδοτική δύναμη.
Για μένα, το μεγάλο πρόβλημα έχει να κάνει με την πραγματική πολιτική βούληση. Για να είμαι ειλικρινής, δεν έχω εμπιστοσύνη σε μια τέτοια πρόταση από ένα κόμμα που δεν θέλει να τα βάλει με τα ιδιωτικά πανεπιστήμια, παρότι αναγνωρίζει την αντισυνταγματικότητα του νόμου βάσει του οποίου ιδρύθηκαν, και επικαλείται την ασφάλεια δικαίου. Την περίφημη ασφάλεια δικαίου τη μάθαμε από ένα κόμμα που αυτοπροσδιορίζεται ως αριστερό. Δεν έχω εμπιστοσύνη ότι θα εφαρμοστεί κάτι τέτοιο από ένα κόμμα που αποδέχεται πλήρως ένα δημοσιονομικό πλαίσιο νεοφιλελεύθερης κατεύθυνσης.
Αντώνης Τελόπουλος (iedimerida): Σε ό,τι αφορά τις συνεργασίες, θα ήθελα να επιμείνω: ισχύουν τα σενάρια ότι έχει ανοίξει ένας ιδιότυπος διάλογος, έστω άτυπα, με τη νέα ηγεσία του ΣΥΡΙΖΑ, ώστε να δημιουργηθεί αυτό που σχηματικά θα λέγαμε «ο παλιός καλός Συνασπισμός»; Και σε σχέση με το ΜέΡΑ25, σε συνέχεια των πρώτων ερωτήσεων των συναδέλφων, ισχύει ότι ένα από τα προβλήματα που θέτει ο κ. Βαρουφάκης αφορά το πρόσωπο του Ευκλείδη Τσακαλώτου και την περίοδο των μνημονίων; Αν ισχύει αυτό το σενάριο, θα μπορούσε ο κ. Τσακαλώτος να αποστασιοποιηθεί ώστε να ανοίξει ο δρόμος για μια συνεργασία;
Γαβριήλ Σακελλαρίδης: Με ρωτήσατε αν έχει ξεκινήσει ένας διάλογος με τη νέα ηγεσία του ΣΥΡΙΖΑ και ποιες προοπτικές υπάρχουν. Δεν σας κρύβω ότι, όταν έχω βρεθεί σε κοινωνικές περιστάσεις με την κ. Δούρου, έχουμε συζητήσει στα όρθια. Δεν έχει γίνει, όμως, κάποια ουσιαστική πολιτική συζήτηση σε βάθος.
Θέλω να είμαι καθαρός: από τη δική μας πλευρά δεν θα αποφύγουμε μια συζήτηση που πρέπει να γίνει, όποιος κι αν είναι ο συνομιλητής και όποιο κι αν είναι το περιεχόμενό της. Στην αρχική μου τοποθέτηση και στην απάντησή μου στην πρώτη ερώτηση της κ. Λοτσοπούλου έθεσα ένα πλαίσιο μέσα από το οποίο θα μπορούσαν να προκύψουν συμφωνίες.
Το πρώτο κριτήριο έχει να κάνει με το πολιτικό περιεχόμενο, το περιεχόμενο των πολιτικών. Το άλλο είναι το ζήτημα της αξιοπιστίας και της στάσης τόσο των φυσικών προσώπων όσο και των συλλογικών πολιτικών υποκειμένων απέναντι στη βαθιά κρίση αξιοπιστίας της Αριστεράς τα τελευταία χρόνια.
Δεν αρνούμαι να συζητήσω, αλλά υπάρχει ένα πολύ σημαντικό ζήτημα: οι σοβαρές ευθύνες του ΣΥΡΙΖΑ και της σημερινής συλλογικής του ηγεσίας. Δεν θέλω να το προσωποποιήσω μόνο στην κ. Δούρου. Αναφέρομαι στη συλλογική ηγεσία του ΣΥΡΙΖΑ και σε όσα έχουν συμβεί από το 2023 και μετά, τόσο στην περίοδο του κ. Κασσελάκη όσο και στην περίοδο του κ. Φάμελλου, αλλά και στη στάση τους μέχρι την τελευταία στιγμή, όταν έγινε εμφανές ότι κάποιοι παίρνουν την πράσινη κάρτα και κάποιοι την κόκκινη κάρτα από το κόμμα του κ. Τσίπρα.
Επομένως, ναι, θα μπορούσαμε να συζητήσουμε. Όλο αυτό το πλαίσιο, όμως, δημιουργεί μεγάλους και σοβαρότατους προβληματισμούς για μια τέτοια κατεύθυνση.
Όσον αφορά το δεύτερο σκέλος, το ζήτημα Βαρουφάκη–Τσακαλώτου, έχουν ερωτηθεί και οι δύο πολλές φορές και έχουν δώσει απαντήσεις. Η δική μου απάντηση συνδέεται απολύτως με όσα είπα αρχικά στον κ. Μπασκάκη. Καταλαβαίνω τις διαφωνίες, ακόμη και τις βαθιές πολιτικές διαφωνίες για την περίοδο 2015–2019. Θεωρώ, όμως, σημαντικό να έχουμε το βλέμμα μας στραμμένο στο μέλλον, στις μεγάλες προκλήσεις που έχουν να αντιμετωπίσουν η Αριστερά και η κοινωνία τα επόμενα χρόνια, και να μπορέσουμε να βάλουμε στην άκρη αυτές τις διαφωνίες του παρελθόντος. Νομίζω ότι αυτός είναι ο μόνος προωθητικός τρόπος για να υπάρξει ενότητα και κοινή δράση των δυνάμεων της Αριστεράς.
Ως προς το αν υπάρχει σενάριο αποστασιοποίησης, η απάντηση είναι όχι. Δεν υπάρχει τέτοιο σενάριο.
Δημήτρης Συρμάτσης (Ράδιο Θεσσαλονίκη): Θα ήθελα ένα σχόλιο για την πολύ σοβαρή εξέλιξη των τελευταίων εικοσιτετραώρων με το πρώην στρατόπεδο Κόδρα στην Καλαμαριά. Ο υφυπουργός Εθνικής Άμυνας έθεσε θέμα νομιμότητας της παραχώρησης του πρώην στρατοπέδου στον Δήμο Καλαμαριάς από το ελληνικό Δημόσιο, με νόμο του 2018. Βλέπετε μια επιθετική αλλαγή στρατηγικής από το υπουργείο σχετικά με τα πρώην στρατόπεδα και την παραχώρησή τους στις τοπικές κοινωνίες;
Γαβριήλ Σακελλαρίδης: Πράγματι, είδα το θέμα. Δεν μπορώ να πω ότι είμαι βαθύς γνώστης του, αλλά μου έκανε πραγματικά μεγάλη εντύπωση. Βλέπουμε μια αλλαγή στάσης. Το 2018 υπήρξαν σημαντικές πρωτοβουλίες από την πλευρά του Δημοσίου και της κυβέρνησης, ώστε στρατόπεδα που δεν ήταν λειτουργικά να αποδοθούν στις τοπικές κοινωνίες. Ιδιαίτερα σε περιοχές όπου υπάρχει έλλειψη χώρου και χρειάζονται σημαντικές αναπλάσεις από την Περιφέρεια και κυρίως από την τοπική αυτοδιοίκηση πρώτου βαθμού, τους δήμους. Μια τέτοια αλλαγή στάσης μάς δημιουργεί, επομένως, πολύ έντονο προβληματισμό.
Πολύ φοβάμαι ότι συγκεκριμένα υπουργεία, όπως το Υπουργείο Εθνικής Άμυνας, αντιλαμβάνονται πλέον αυτές τις περιουσίες, τα στρατόπεδα, ως assets, ως περιουσιακά στοιχεία που πρέπει να ενταχθούν σε μια λογική αξιοποίησης real estate. Αυτό έρχεται σε αντίθεση με τα συμφέροντα της τοπικής κοινωνίας.
Στεκόμαστε στο πλευρό της τοπικής αυτοδιοίκησης και των κατοίκων στη διεκδίκηση δημόσιων χώρων και στην απόδοσή τους στις τοπικές κοινωνίες.
Νίκος Φωτόπουλος (Εφημερίδα των Συντακτών): Μια υποθετική ερώτηση: έστω ότι η ΕΛΑΣ παίρνει εντολή σχηματισμού κυβέρνησης και εσείς μπαίνετε στη Βουλή. Θα δεχόσασταν τον ρόλο κυβερνητικού εταίρου και με ποιες προϋποθέσεις; Το ρωτώ αντιλαμβανόμενος, από τη μία, την απόσταση και, από την άλλη, την ευθύνη εκπροσώπησης των ψηφοφόρων σας σε ένα κυβερνητικό σχήμα. Θα προτιμούσατε να είστε πάλι αντιπολίτευση ή να έχετε τη δυνατότητα ουσιαστικής παρέμβασης στις αποφάσεις μιας κυβέρνησης;
Γαβριήλ Σακελλαρίδης: Ένας παλιός συνάδελφος, όταν ήμουν κυβερνητικός εκπρόσωπος, μου έλεγε να μην απαντώ σε υποθετικές ερωτήσεις. Δεν θα σας απαντήσω έτσι, όμως, γιατί καταλαβαίνω το πνεύμα της ερώτησης και θα μείνω σε αυτό.
Για να φτάναμε σε μια τέτοια πολιτική εξέλιξη, κατά την άποψή μου, θα έπρεπε να είχαν ήδη γίνει σοβαρά και τολμηρά βήματα που θα είχαν εμπνεύσει την κοινωνία προς αυτή την κατεύθυνση. Μία από τις κριτικές που είχα ασκήσει εξαρχής στην ΕΛΑΣ, πριν ακόμη ονομαστεί έτσι, ήταν ότι θεωρούσα πως αυτό το κόμμα, που τότε βρισκόταν στα σπάργανα, δεν θα μπορούσε, δυστυχώς, να γίνει ανταγωνιστική πολιτική δύναμη απέναντι στον Κυριάκο Μητσοτάκη. Φαινόταν ότι θα υιοθετούσε μια πολιτική πρακτική και ρητορική που δεν θα του επέτρεπε να αποκτήσει αυτά τα χαρακτηριστικά.
Θεωρώ, επομένως, ότι θα μπορούσαμε να φτάσουμε σε αυτό το ενδεχόμενο μόνο στο πλαίσιο μιας άλλης πολιτικής από την πλευρά της ΕΛΑΣ. Αυτό θα διαμόρφωνε ένα άλλο πολιτικό σκηνικό, στο οποίο κάθε πολιτικό κόμμα θα έπρεπε να απαντήσει στα συγκεκριμένα διακυβεύματα.
Δυστυχώς, σήμερα απέχουμε πολύ από αυτό, και όχι με ευθύνη της Νέας Αριστεράς. Κατά την άποψή μου, υπάρχει πολύ μεγάλη ευθύνη των κομμάτων που διαγκωνίζονται και λένε «εμείς θα βγούμε πρώτο κόμμα, έστω με μία ψήφο» ή «εμείς θα δημιουργήσουμε τις συνθήκες για την πολιτική αλλαγή», είτε πρόκειται για το ΠΑΣΟΚ είτε για άλλο κόμμα. Ο τρόπος με τον οποίο αντιλαμβάνονται σήμερα το πολιτικό παίγνιο και την εκλογική μάχη είναι ένας διαγκωνισμός για το ποιος θα πάρει το αργυρό μετάλλιο. Αυτό αντιλαμβάνομαι εγώ και νομίζω ότι αυτό αντιλαμβάνεται και η κοινωνία: ποιος θα είναι δεύτερος, ώστε σε μια επόμενη φάση να βρεθεί σε θέση βολής.
Δεν βλέπω κόμματα που ευαγγελίζονται την πολιτική αλλαγή, αλλά κυρίως κόμματα που διαγκωνίζονται για τη δεύτερη θέση. Εκεί βρίσκεται και η μεγάλη πολιτική ευθύνη αυτών των κομμάτων, που είναι μεγαλύτερα και θέλουν, σε ρητορικό επίπεδο, να εκφράσουν την πλειοψηφία του προοδευτικού κόσμου.
Για να σας απαντήσω, στο ενδεχόμενο που περιγράφετε θα ήταν άλλο το διακύβευμα και άλλες οι συνθήκες. Σε μια τέτοια περίπτωση θα υπήρχε και αντίστοιχη τοποθέτηση.
Χρήστος Αβραμίδης (Jacobin.gr): Η Ρυθμιστική Αρχή Σιδηροδρόμων επέβαλε πρόστιμο 120.000 ευρώ στη Hellenic Train για σοβαρές παραβάσεις που αφορούν, μεταξύ άλλων, τη συντήρηση και την πυρασφάλεια των καθισμάτων. Στο τρένο των Τεμπών, εργαστηριακές δοκιμές έδειξαν καθίσματα με έως σχεδόν τετραπλάσια έκλυση θερμότητας από το σημερινό όριο πυρασφάλειας. Σε πολλά καθίσματα μια φτηνιάρικη επισκευή της Hellenic train είχε αφαιρέσει το υλικό ασφαλείας. Ο ΕΟΔΑΣΑΑΜ αναφέρει ότι κάποιοι άνθρωποι επέζησαν από τη σύγκρουση αλλά έχασαν τη ζωή τους καθώς η φωτιά εξαπλωνόταν, αφήνοντας ανοιχτό το ερώτημα αν οι θάνατοι οφείλονται και στην μηδαμινή πυρασφάλεια. Η ίδια χάλια πυρασφάλεια υπάρχει και σήμερα. Δεν το έχουν φτιάξει. Τα τρένα μας είναι επικίνδυνα και παράνομα. Όταν ιδιωτικοποιήθηκε η ΤΡΑΙΝΟΣΕ, ένα από τα βασικά επιχειρήματα των εργαζομένων και της Αριστεράς ήταν ότι το κέρδος θα μπει πάνω από την ασφάλεια και τον άνθρωπο. Με βάση όσα έχουν συμβεί έκτοτε, ποια είναι σήμερα η θέση σας; Θεωρείτε ότι η ιδιωτικοποίηση πέτυχε ή απέτυχε; Διεκδικείτε να περάσουν ξανά στο Δημόσιο οι σιδηροδρομικές υπηρεσίες; Αν ναι, με ποιον τρόπο: διακοπή των συμβάσεων παραχώρησης, αναμονή μέχρι να λήξουν ή εξαγορά από το Δημόσιο;
Γαβριήλ Σακελλαρίδης: Έχω υπόψη μου όσα αναφέρατε για την πυρασφάλεια και τα υλικά των καθισμάτων. Έχω διαβάσει τις καταγγελίες συγγενών και τα δημοσιεύματα και έχω παρακολουθήσει τον δημόσιο διάλογο. Πράγματι, η συζήτηση για την ιδιωτικοποίηση του ΟΣΕ πρέπει να ξανανοίξει. Το έχουμε πει εμφατικά από τη δική μας πλευρά.
Θα το έθετα και σε μια συνολικότερη βάση. Θα μιλήσω συγκεκριμένα για τον ΟΣΕ, αλλά θα πάρω την αφορμή για να αναφερθώ στην ανάγκη πραγματικής ενίσχυσης του ρόλου του κράτους στην οικονομία, για λόγους στρατηγικής αυτονομίας της χώρας, κοινωνικής δικαιοσύνης, αλλά και για αναπτυξιακούς λόγους. Εκτός από την επανακρατικοποίηση της ΔΕΗ, στην οποία αναφέρθηκα πριν, έχουμε προτείνει την επανακρατικοποίηση μιας τράπεζας, ενός διυλιστηρίου και του ΟΣΕ.
Ο λόγος είναι ότι σήμερα, ιδιαίτερα τρεισήμισι χρόνια μετά το έγκλημα στα Τέμπη, αλλά και εδώ και πάρα πολύ καιρό, το σιδηροδρομικό δίκτυο και οι φορείς εκτέλεσης του σιδηροδρομικού έργου έχουν απαξιωθεί βαθιά. Την τελευταία εβδομάδα παρακολουθούμε τον κ. Κυρανάκη να κάνει το σχετικό λίφτινγκ γύρω από τα ζητήματα της τηλεδιοίκησης και της γραμμής Αθήνας–Θεσσαλονίκης, της μόνης ουσιαστικά γραμμής που λειτουργεί στη χώρα μας, κάτι που αποτελεί ντροπή για τη χώρα.
Ναι, είμαστε υπέρ της επαναφοράς του ΟΣΕ στο Δημόσιο. Ως προς τον καταλληλότερο τρόπο, έχουμε μπει σε μια διαδικασία σχετικής διαβούλευσης με ανθρώπους που γνωρίζουν αυτά τα ζητήματα. Θα μπορούσε να γίνει καταγγελία της σύμβασης, αλλά αυτό θα έφερνε ενδεχομένως το ελληνικό Δημόσιο σε μεγάλη αντιπαράθεση με τους Ιταλούς. Θα μπορούσε να δημιουργηθεί μια νέα κρατική, δημόσια εταιρεία σιδηροδρομικού έργου, η οποία θα λειτουργούσε ανταγωνιστικά και θα μπορούσε να εξοβελίσει άλλους που δραστηριοποιούνται στη γραμμή. Υπάρχουν διαφορετικοί τρόποι.
Σε κάθε περίπτωση, με αφορμή και το έγκλημα στα Τέμπη, πρέπει να επαναπροσδιορίσουμε τη συνολική μας στρατηγική για τους σιδηροδρόμους. Πρόκειται για ένα μέσο που θα μπορούσε και θα όφειλε να έχει στρατηγική σημασία για την Ελλάδα, να ενώνει τα λιμάνια με πόλεις των Βαλκανίων και της Κεντρικής Ευρώπης και να αναδεικνύει τη χώρα σε σημαντικό διαμετακομιστικό κέντρο στην περιοχή της Νοτιοανατολικής Μεσογείου.
Επιπλέον, είναι και οφείλει να είναι ηλεκτροκίνητο και να αποτελεί ένα από τα πιο φιλικά προς το περιβάλλον μέσα μαζικής μεταφοράς. Είναι επίσης το φθηνότερο μέσο, το χρησιμοποιούν άνθρωποι που θέλουν να δαπανήσουν λιγότερα χρήματα και έχει το απαραίτητο κοινωνικό πρόσημο. Επομένως, είμαστε σαφώς υπέρ της επαναφοράς του ΟΣΕ σε δημόσιο έλεγχο, με τρόπους που αξίζει να μελετήσουμε.
Γιώργος Κορομηλάς (Θάρρος Κοζάνης): Θα σας πάω σε ένα τοπικό ζήτημα που αφορά την Κοζάνη και τη Δυτική Μακεδονία. Το μείζον πρόβλημα που αντιμετωπίζει η Δυτική Μακεδονία μετά την απολιγνιτοποίηση είναι η συρρίκνωση της τοπικής οικονομίας και η καλπάζουσα ανεργία. Η περιοχή χρειάζεται επειγόντως μια νέα προοπτική ανάπτυξης, καθώς δεν είναι πλέον εφικτή η επιστροφή στις παλαιότερες συνθήκες. Ποια είναι η πρόταση της Νέας Αριστεράς για να αλλάξουν τα σημερινά αρνητικά δεδομένα;
Γαβριήλ Σακελλαρίδης: Ως Νέα Αριστερά έχουμε ασχοληθεί με τα ζητήματα του αναπτυξιακού μοντέλου της Δυτικής Μακεδονίας, με δεδομένο και ότι η Πέτη Πέρκα είναι βουλεύτρια Φλώρινας, μιας περιοχής που αντιμετωπίζει αντίστοιχα προβλήματα με την Κοζάνη. Δεν θα μπορούσαμε να μην ασχοληθούμε, καθώς οι μεταβολές που έχουν συντελεστεί είναι τόσο μεγάλες, τόσο τεκτονικές, ώστε πρόκειται για κεντρικό πολιτικό ζήτημα. Ούτως ή άλλως, ο λιγνίτης και όσα συνέβαιναν στην Πτολεμαΐδα αποτελούσαν ζήτημα εθνικής σημασίας.
Το επόμενο διάστημα θέλουμε να προχωρήσουμε, σε περιφερειακό επίπεδο, σε μια ολοκληρωμένη μελέτη για τη Δυτική Μακεδονία μέσα σε αυτή τη νέα συνθήκη. Είναι μια συζήτηση που κάνουμε, όπως έχουμε ήδη διαμορφώσει μια πρόταση για το αναπτυξιακό μοντέλο της Θεσσαλίας, για την οποία είμαστε πολύ περήφανοι.
Αυτό που συμβαίνει σήμερα είναι εξαιρετικά ανησυχητικό. Το λέω με δεδομένη την επίσκεψη του πρωθυπουργού την προηγούμενη εβδομάδα, τις δικές μας επισκέψεις και όσα μας έχει μεταφέρει η κ. Πέρκα από την εμπειρία της στην ευρύτερη περιοχή. Βλέπουμε μια πολύ μεγάλη ερήμωση, τόσο σε ανθρώπινο όσο και σε φυσικό κεφάλαιο.
Οι αλλαγές χρήσης γης, με αγροτικές περιοχές που θα μπορούσαν να αποτελούν κεφάλαιο για τον αγροτικό τομέα της χώρας να παραδίδονται προς χρήση και εκμετάλλευση για φαραωνικά φωτοβολταϊκά πάρκα, μας δημιουργούν έντονο προβληματισμό και ανησυχία για το μέλλον της περιοχής. Εξίσου ανησυχητικός είναι ο περιορισμός, σε βαθμό εκμηδενισμού, των πόρων του Ταμείου Δίκαιης Μετάβασης, χωρίς να έχει γίνει πραγματική μετάβαση στη Δυτική Μακεδονία.
Θα παρουσιάσουμε σε λίγο καιρό μια ολοκληρωμένη πρόταση και θα έρθουμε στην Κοζάνη, στη Φλώρινα και, γιατί όχι, στα Γρεβενά για να την παρουσιάσουμε. Η πρόταση βασίζεται, από τη μία, στην ανάπτυξη του αγροτοδιατροφικού συμπλέγματος, με ενίσχυση του αγροτικού τομέα και αξιοποίηση της γης για αυτόν τον σκοπό. Από την άλλη, χρειάζεται απάντηση στην αποβιομηχάνιση της περιοχής, μέσα από τη δημιουργία κέντρων καινοτομίας και έρευνας για ζητήματα δίκαιης μετάβασης, ώστε να μπορέσουμε να συγκρατήσουμε τους νέους ανθρώπους που φεύγουν.
Η κ. Πέρκα μού είχε μεταφέρει ότι, σε απάντηση σχετικής ερώτησής της, επαίρονται για τη μείωση της ανεργίας στη Δυτική Μακεδονία. Στην πραγματικότητα, όμως, αυτό που συμβαίνει είναι ότι μειώνεται ο παρονομαστής του δείκτη της ανεργίας, δηλαδή το εργατικό δυναμικό, επειδή ο κόσμος φεύγει και μεταναστεύει.
Παναγιώτης Δημητρούδης (Εποχή): Με δεδομένο ότι η Αριστερά δεν μπορεί να υπερηφανεύεται για τους οικολογικούς προσανατολισμούς της, θα ήθελα να μου πείτε αν έχουν προχωρήσει και σε ποιο σημείο βρίσκονται οι επαφές με το οικολογικό κόμμα Πράσινη Οικολογία. Επίσης, σε σχέση με τους προγραμματικούς στόχους της Νέας Αριστεράς, γιατί δεν προτείνετε ρηξικέλευθες θέσεις, όπως η αποανάπτυξη στην οικονομία ή η επιβράδυνση σε κομβικά ζητήματα τεχνολογίας, όπως η τεχνητή νοημοσύνη; Και σε σχέση με τους εξοπλισμούς, γιατί δεν θα μπορούσατε στρατηγικά να μιλήσετε για έξοδο από το ΝΑΤΟ;
Γαβριήλ Σακελλαρίδης: Σε σχέση με την Πράσινη Οικολογία, έχουμε πάρει ως Νέα Αριστερά μια πολύ ισχυρή πολιτική απόφαση: θεωρούμε κομβικής σημασίας την ευρύτερη ανασύνθεση του χώρου της Αριστεράς και της οικολογίας. Στη συνθήκη της κλιματικής κρίσης που βιώνουμε, δεν μπορούμε να αντιληφθούμε την Αριστερά και τον αγώνα για κοινωνική δικαιοσύνη χωρίς την προστασία του περιβάλλοντος και την αντιμετώπιση της κλιματικής κρίσης στον πυρήνα της σκέψης μας. Νομίζω ότι αυτό φαίνεται και στον δημόσιο λόγο της Νέας Αριστεράς και στο κοινοβουλευτικό επίπεδο και στις νομοθετικές πρωτοβουλίες της.
Είμαστε το κόμμα που έχει καταθέσει πρόταση νόμου για την απαγόρευση των εξορύξεων ορυκτού αερίου. Έχουμε μιλήσει πολλές φορές και σε πολλά επίπεδα για τη διαχείριση του νερού, τόσο στη Θεσσαλία μετά τον Daniel όσο και σε ολόκληρη την Ελλάδα.
Η πράσινη ατζέντα αποτελεί ταυτοτικό ζήτημα για την Αριστερά και για τη Νέα Αριστερά. Στο πλαίσιο αυτό, έχουμε πραγματοποιήσει συναντήσεις, συζητήσεις και κοινές εκδηλώσεις με το κόμμα «Πράσινοι – Οικολογία». Δεν θέλω να προδικάσω τίποτα ούτε να πω δημόσια κάτι πρόωρα. Θεωρούμε ότι υπάρχει πολύ καλό επίπεδο επικοινωνίας και συντροφική διάθεση και από τις δύο πλευρές. Επιθυμούμε, προφανώς, μια γόνιμη συνέχεια αυτών των σχέσεων.
Σχετικά με τα υπόλοιπα ζητήματα, θέσατε το ερώτημα γιατί δεν παίρνουμε πιο ρηξικέλευθες θέσεις για την αποανάπτυξη ή την τεχνητή νοημοσύνη. Έχετε δίκιο να θέτετε το ζήτημα, αλλά θα διακρίνω τα δύο.
Η αποανάπτυξη αποτελεί αντικείμενο μιας ζωντανής συζήτησης στη διεθνή Αριστερά. Αυτή η συζήτηση γίνεται και στο εσωτερικό της Νέας Αριστεράς, καθώς πρόκειται για ένα πολύ ενδιαφέρον θέμα. Έχουν γίνει άλματα στον δημόσιο διάλογο γύρω από την αποανάπτυξη, ώστε να μπορούν να βρεθούν τρόποι προστασίας του περιβάλλοντος που να εμπεριέχουν ταυτόχρονα και την κοινωνική δικαιοσύνη. Είναι ένα θέμα που θα μας απασχολήσει το επόμενο διάστημα.
Για την τεχνητή νοημοσύνη έχουμε επεξεργασίες ως κόμμα και έχουμε συζητήσει το ζήτημα στο προγραμματικό μας συνέδριο. Θεωρούμε ότι, ιδιαίτερα σε αυτή τη συνθήκη μεγάλης τεχνολογικής εξέλιξης, είναι πολύ σημαντικό να δημιουργήσουμε τους όρους ώστε ο κόσμος της εργασίας να προσποριστεί όσο το δυνατόν περισσότερα οφέλη και η ανάπτυξη αυτών των τεχνολογιών να λειτουργήσει χειραφετητικά για αυτόν.
Παράλληλα, πρέπει να έχουμε μια πολύ συγκεκριμένη πολιτική απέναντι στα τεράστια ολιγοπώλια της πληροφορικής και της τεχνητής νοημοσύνης και να διασφαλίσουμε, στον βαθμό που είναι δυνατόν, τη στρατηγική αυτονομία και την ψηφιακή κυριαρχία της χώρας μας.
Όσον αφορά το ΝΑΤΟ, στις θέσεις της Νέας Αριστεράς υπάρχει το ζήτημα της απονατοποίησης. Υπάρχει, δηλαδή, το ζήτημα μιας ευρύτερης και πλουραλιστικής διεθνούς αμυντικής πολιτικής, ώστε ο κόσμος να μη χωρίζεται με μια ψυχροπολεμική διαίρεση, αλλά να βρούμε τρόπους συνεργασίας και ειρήνης στο ευρύτερο γεωπολιτικό πεδίο.
Φίλιππος Δεργιαδές (Εφημερίδα Θεσσαλονίκη): Θα ήθελα να επανέλθουμε στο θέμα των συνεργασιών. Μιλήσατε για το πολιτικό πλαίσιο και την αξιοπρέπεια που πρέπει να διακρίνει αυτόν τον διάλογο, αλλά δεν μας είπατε τι προτείνει συγκεκριμένα η Νέα Αριστερά. Μέσα από ποιο σχήμα θα πρέπει να συνεργαστούν αυτές οι δυνάμεις; Προτείνετε ένα εκλογικό σχήμα, την επαναφορά του παλιού Συνασπισμού ή μια ομοσπονδία δυνάμεων; Ο κ. Βαρουφάκης έχει προτείνει ένα ιδιότυπο κάστινγκ σε σχέση με τις συνεργασίες.
Υπάρχει κάποιο χρονοδιάγραμμα; Με δεδομένο ότι μπορεί να έχουμε εκλογές τον Φεβρουάριο, πότε θα πρέπει να ολοκληρωθεί αυτός ο διάλογος; Αν τελικά δεν καταφέρετε να τα βρείτε, τι θα κάνετε; Θα κατεβείτε μόνοι σας; Με βάση τις δημοσκοπήσεις, τα πράγματα είναι πολύ δύσκολα για την Αριστερά. Υπάρχει περίπτωση να μην κατέβετε στις εκλογές;
Γαβριήλ Σακελλαρίδης: Το δυνητικό εκλογικό σχήμα θα είναι το αποτέλεσμα της διαδικασίας που σας περιέγραψα. Θεωρώ ότι αυτός είναι ο λογικός τρόπος αντιμετώπισης της διαδικασίας, με βάση τα πολιτικά κριτήρια που έθεσα. Αντίστοιχα κριτήρια μπορούν να θέσουν και άλλα πολιτικά κόμματα. Με βάση τις δημόσια διατυπωμένες απόψεις, οφείλει να γίνει ένας ουσιαστικός δημόσιος διάλογος γύρω από αυτά τα ζητήματα και να τεθεί ένα χρονοδιάγραμμα για τις απαντήσεις.
Δεν μπορώ να πω εκ των προτέρων ποια θα είναι η κατάληξη, γιατί δεν είναι κάτι που βρίσκεται αποκλειστικά στο δικό μας χέρι. Πρόκειται για μια δύσκολη και πολύπλοκη διαδικασία. Ευελπιστούμε ότι, με συναίσθηση της ιστορικής ευθύνης και της ανάγκης να εκπροσωπηθεί η Αριστερά τόσο στην κοινωνία όσο και στη Βουλή την επόμενη ημέρα, ως πραγματική απάντηση στην πολιτική της Δεξιάς, θα μπορέσει να ευοδωθεί ένα τέτοιο σενάριο.
Αν δεν ευοδωθεί, κάτι που απεύχομαι, εμείς ως Νέα Αριστερά έχουμε αποφασίσει ότι θα συνεχίσουμε. Δεν είμαστε ένα μεταβατικό κόμμα ούτε ένα κόμμα με συγκεκριμένη ημερομηνία λήξης. Θα δώσουμε αυτή τη μάχη με όλες μας τις δυνάμεις σε όλη την Ελλάδα, ώστε να θέσουμε τα κρίσιμα ζητήματα, να εμπλουτίσουμε τον δημόσιο διάλογο με τις θέσεις μας και να έχουμε όσο το δυνατόν πιο ισχυρή καταγραφή στις εκλογές.
Πράγματι, τα ποσοστά που βλέπουμε δεν μπορούν να μας ικανοποιούν. Δεν έχουμε τόσο χαμηλό στόχο. Θεωρούμε ότι, με την επανεκκίνηση που κάνουμε αυτή τη στιγμή και με αφορμή το συνέδριο της Νέας Αριστεράς στο τέλος Οκτωβρίου, θα μπορέσουμε να πείσουμε ευρύτερα τμήματα της ελληνικής κοινωνίας ότι υπάρχει η απαραίτητη προστιθέμενη αξία στη Νέα Αριστερά: τόσο ως δύναμη με τη δική της διακριτή πολιτική πρόταση όσο και ως δύναμη που δημιουργεί την προοπτική ενίσχυσης της Αριστεράς στην κοινωνία και στη Βουλή.
Αθανάσιος Μανουσάκης (fresh-education.gr): Θα ήθελα να σας πάω σε θέματα παιδείας. Με αφορμή τη συζήτηση για το βιβλίο της Β΄ Δημοτικού, όσα ειπώθηκαν χθες από τον πρωθυπουργό και τις αντιδράσεις στην κυβερνητική παράταξη και γύρω από αυτήν, πώς βλέπετε την κατάσταση στην πρωτοβάθμια και δευτεροβάθμια εκπαίδευση ενόψει της νέας σχολικής χρονιάς; Η κυβέρνηση, μέσω της υπουργού Παιδείας κ. Ζαχαράκη, εκφράζει αισιοδοξία και με βάση τους διορισμούς που ανακοινώθηκαν.
Επίσης, στο θέμα των μη κρατικών πανεπιστημίων, γνωρίζετε την απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας. Έχετε εκφράσει την αντίθεσή σας στη Βουλή, καταψηφίζοντας τον νόμο του κ. Πιερρακάκη, προκατόχου της κ. Ζαχαράκη. Γιατί είστε αντίθετοι στα ιδιωτικά πανεπιστήμια; Η κυβέρνηση υποστηρίζει ότι ενισχύουν την εξωστρέφεια και την καινοτομία. Γιατί πιστεύετε ότι δεν θα πρέπει ποτέ να έρθουν ιδιωτικά πανεπιστήμια στην Ελλάδα;
Γαβριήλ Σακελλαρίδης: Θέλω να τοποθετηθώ για το βιβλίο της Β΄ Δημοτικού, γιατί έχει γίνει πολλή συζήτηση και δεν μου έχει δοθεί η ευκαιρία να αναφερθώ στο θέμα όσο θα ήθελα. Προηγουμένως μίλησα για την καλλιέργεια ηθικού πανικού γύρω από ζητήματα που αφορούν την αποκαλούμενη, από την άκρα δεξιά, woke ατζέντα. Πρόκειται για θέματα που αναδεικνύει η ίδια η άκρα δεξιά, φωνασκώντας και καλλιεργώντας ηθικούς πανικούς. Τι βλέπει ως απειλή; Τη συμπερίληψη, την αναγνώριση της ετερότητας και της διαφορετικότητας, τα ανθρώπινα δικαιώματα και τη λειτουργία των συμπεριληπτικών δημοκρατιών.
Για εμάς, για τη Νέα Αριστερά, οικογένεια είναι ό,τι δίνει φροντίδα, στοργή και αγάπη στα παιδιά. Αυτό είναι πλέον, κατά την άποψή μας, κοινωνικά, πολιτικά και πολιτισμικά κατοχυρωμένο στις κοινωνίες μας. Θα μπορούσα να επικαλεστώ και τη νομοθετική παρέμβαση της κυβέρνησης, παρότι οι μισοί βουλευτές της δεν τη στήριξαν. Τη στήριξε, όμως, η Αριστερά και είμαστε υπερήφανοι γι’ αυτό. Ο νόμος για τα ομόφυλα ζευγάρια είναι πραγματικότητα, όπως και η τεκνοθεσία.
Έρχομαι συγκεκριμένα στο βιβλίο. Νομίζω ότι όλη αυτή η συζήτηση γίνεται αμιγώς για πολιτικούς λόγους. Υπάρχει πλειοδοσία αντιδράσεων στο πλαίσιο αυτής της αντιπαράθεσης. Μου έκανε πολύ μεγάλη εντύπωση και η ανακοίνωση του εκδοτικού οίκου που έχει εκδώσει το βιβλίο, σύμφωνα με την οποία οι φωτογραφίες δείχνουν κάτι διαφορετικό από όσα συζητούνται στον δημόσιο διάλογο: επρόκειτο για μια γυναίκα με κοντά μαλλιά, ως μητέρα, και έναν άνδρα. Η συζήτηση έγινε επειδή κάποιος θεώρησε ότι ήταν δύο άνδρες. Θα υπάρξει, δηλαδή, πλέον και ζήτημα με το μήκος των μαλλιών από την πλευρά της άκρας δεξιάς και όσων βρίσκουν γόνιμο έδαφος στην υποτιθέμενη woke ατζέντα;
Επαναλαμβάνω: οικογένεια είναι ό,τι δίνει φροντίδα, στοργή και αγάπη στα παιδιά. Καλά θα κάνουν να το αποδεχτούν όσοι έχουν διαφορετική άποψη, γιατί έτσι προχωρούν οι κοινωνίες.
Ως προς τα υπόλοιπα ζητήματα, έχουμε μπροστά μας την αρχή μιας νέας σχολικής χρονιάς. Να ευχηθούμε καλή επιστροφή στα παιδιά και στους εκπαιδευτικούς. Εκπαιδευτικοί, παιδιά και γονείς μπαίνουν, όμως, σε μια δύσκολη χρονιά. Όπως φαίνεται, τα κενά θα είναι και πάλι πολύ μεγάλα για μακρύ χρονικό διάστημα. Τα ζητήματα των αναπληρωτών εκπαιδευτικών και της στελέχωσης των οργανικών θέσεων στα σχολεία παραμένουν άλυτα για ακόμη μία χρονιά.
Θεωρούμε πολύ σημαντικό να υπάρξει πραγματική και ουσιαστική ενίσχυση του ρόλου του εκπαιδευτικού και των αναπληρωτών, αλλά και γενναία χρηματοδότηση της πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης. Πρέπει να καταργηθούν οι αντιεκπαιδευτικοί νόμοι της Νέας Δημοκρατίας, που προωθούν ένα σχολείο παρωχημένης γνώσης και εκπαιδευτικών ανισοτήτων, καθώς και η τιμωρητική αξιολόγηση των εκπαιδευτικών.
Είναι σημαντικό να ενισχυθεί η υποχρεωτική εκπαίδευση, από την προσχολική ηλικία έως τη Γ΄ Λυκείου, με νέα προγράμματα που θα προετοιμάζουν τους πολίτες με γνώσεις, δεξιότητες και κριτική σκέψη.
Χρειάζεται επίσης να αντιμετωπίσουμε το κρίσιμο ζήτημα της ενδοσχολικής βίας. Να μην το προσεγγίζουμε με τιμωρητικό και πειθαρχικό τρόπο, αλλά να ενισχύσουμε τις δομές μέσα στα σχολεία με ψυχολόγους και κοινωνιολόγους, καθώς και το ίδιο το πρόγραμμα σπουδών με ευρύτερα και πιο βιωματικά μαθήματα, ώστε τα παιδιά να έρχονται σε μεγαλύτερη επαφή με τα κοινωνικά προβλήματα που αντιμετωπίζουν.
Για τα ιδιωτικά πανεπιστήμια τοποθετήθηκα και πριν. Η εύκολη απάντηση θα ήταν «γιατί έτσι λέει το Σύνταγμα», αλλά δεν θα μείνω σε αυτό. Το άρθρο 16 είναι ένα από τα πιο καθαρά, σαφή και ρητά άρθρα του Συντάγματος του 1975, παρά τις αναθεωρήσεις που έχουν γίνει από τότε. Ορίζει με τον πιο εμφατικό τρόπο ότι απαγορεύεται σε ιδιώτες να παρέχουν ανώτατη πανεπιστημιακή εκπαίδευση και ότι οι πανεπιστημιακοί είναι δημόσιοι λειτουργοί.
Η κυβέρνηση και, παραδόξως, το Συμβούλιο της Επικρατείας έχουν διαφορετική άποψη. Πρόκειται για μια πρωτοφανή απόφαση, που έχει χαρακτηριστεί «συνταγματικό πραξικόπημα» από έγκριτους συνταγματολόγους.
Για εμάς, η συνταγματική κατοχύρωση της παροχής της ανώτατης παιδείας αποκλειστικά από το κράτος συνδέεται τόσο με τη δυνατότητα ισότιμης πρόσβασης όλων σε αυτήν ως δημόσιο αγαθό όσο και με την προστασία της παρεχόμενης γνώσης και της έρευνας από ιδιωτικά συμφέροντα. Συμφέροντα που θα μπορούσαν να αναδιατάσσουν τα εκπαιδευτικά προγράμματα και να εκπαιδεύουν τους φοιτητές και τους σπουδαστές με βάση τις επιχειρηματικές επιδιώξεις των ιδιοκτητών των ιδιωτικών πανεπιστημίων.
Θεωρούμε ότι πρέπει να ενισχυθεί η ανώτατη παιδεία, να καταργηθούν τα ιδιωτικά πανεπιστήμια και να παραμείνει ως έχει το άρθρο 16.
Σταύρος Αλχατζίδης (myportal/Εφημερίδα Πολιτική): Σας ακούσαμε να επικρίνετε την κυβέρνηση του κ. Μητσοτάκη και να λέτε ότι ζει εκτός πραγματικότητας. Παρ’ όλα αυτά, οι δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι παραμένει σταθερά πρώτη. Πώς το εξηγείτε; Και αυτό που περιγράψατε ως αριστερή απάντηση στον κ. Μητσοτάκη προλαβαίνει να ανατρέψει τους συσχετισμούς μέχρι τις εκλογές;
Γαβριήλ Σακελλαρίδης: Πράγματι, έτσι είναι. Δεν βρισκόμαστε, βέβαια, ακριβώς στην ίδια συνθήκη με πριν από έναν χρόνο. Οι δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι η Νέα Δημοκρατία παραμένει μπροστά και με μεγάλη απόσταση από το δεύτερο κόμμα. Φαίνεται, όμως, και η δημοσκοπική φθορά της υπό το βάρος της κοινωνικής δυσαρέσκειας. Νομίζω ότι αυτό γίνεται πλέον αντιληπτό και στο Μέγαρο Μαξίμου. Οι σχεδιασμοί τους γίνονται, σε πολύ μεγάλο βαθμό, υπό το βάρος αυτής της φθοράς.
Η ανατροπή της πολιτικής της κυβέρνησης της Δεξιάς αποτελεί, σε μεγάλο βαθμό, ζητούμενο για το μεγαλύτερο τμήμα της ελληνικής κοινωνίας. Η μεγάλη αδυναμία να αποκρυσταλλωθεί σήμερα αυτό το αίτημα σε έναν ηγεμονικό και ανταγωνιστικό πολιτικό πόλο είναι κάτι που απασχολεί εμάς και οφείλει να απασχολεί όλους τους προοδευτικούς, δημοκρατικούς και αριστερούς πολίτες.
Θεωρώ ότι ο χρόνος είναι πολύς. Πολλές φορές οι πολιτικές αλλαγές και οι μεταστροφές του εκλογικού σώματος γίνονται σε σύντομο χρονικό διάστημα, όταν οι συνθήκες έχουν φτάσει σε ένα σημείο καμπής.
Είμαι αισιόδοξος ότι μπορούν να διαμορφωθούν οι συνθήκες για αυτή την πολιτική αλλαγή, την οποία θέλει η πλειοψηφία του ελληνικού λαού, αλλά σήμερα δεν μπορεί να εκφραστεί με τρόπο ανταγωνιστικό προς τη Νέα Δημοκρατία.