Επτά Βουλευτές της Νέας Αριστεράς, με πρωτοβουλία της Προέδρου της Κοινοβουλευτικής Ομάδας της Νέας Αριστεράς, Πέτης Πέρκα, κατέθεσαν ερώτηση προς τους Υπουργούς Περιβάλλοντος και Ενέργειας καθώς και Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών σχετικά με την εγκατάσταση mega φωτοβολταϊκών πάρκων στα πρώην λιγνιτωρυχεία της Δυτικής Μακεδονίας και τη δέσμευση περίπου 51.500 στρεμμάτων εύφορης και καλλιεργήσιμης γης.
Οι Βουλευτές επισημαίνουν ότι η απολιγνιτοποίηση που επέλεξε η κυβέρνηση από το 2019 έχει οδηγήσει τη Δυτική Μακεδονία σε βαθιά αποβιομηχάνιση, παραγωγική συρρίκνωση και
δημογραφική ερημοποίηση, χωρίς ουσιαστικό σχέδιο δίκαιης και βιώσιμης μετάβασης. Τονίζουν ότι, αντί η μεταλιγνιτική περίοδος να αξιοποιηθεί για την παραγωγική ανασυγκρότηση της περιοχής, προωθείται η ενεργειακή μονοκαλλιέργεια, με εκτεταμένη εγκατάσταση φωτοβολταϊκών πάρκων σε εκτάσεις εύφορης και καλλιεργήσιμης γης με υψηλή αγροτική αξία.
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στα σχέδια εγκατάστασης φωτοβολταϊκών στα πρώην ορυχεία Αμυνταίου και Πτολεμαΐδας.
Όπως σημειώνεται στην ερώτηση, μόνο στο Ορυχείο Αμυνταίου
δεσμεύονται περίπου 21.000 στρέμματα, ενώ επιπλέον 30.500 στρέμματα προβλέπεται να καλυφθούν από αντίστοιχα έργα στην περιοχή της Πτολεμαΐδας. Πρόκειται για εκτάσεις που,
σύμφωνα με προηγούμενες περιβαλλοντικές αδειοδοτήσεις, προορίζονταν για γεωργικές χρήσεις, δασικές φυτεύσεις και υδάτινα οικοσυστήματα.
Οι Βουλευτές υπογραμμίζουν ότι οι εκτάσεις αυτές, λόγω της μορφολογίας και της ποιότητάς τους, θα μπορούσαν να αξιοποιηθούν για σύγχρονες αγροτικές και κτηνοτροφικές δραστηριότητες, ενισχύοντας την επισιτιστική επάρκεια και την τοπική οικονομία σε μια περίοδο αυξημένης εξάρτησης της χώρας από εισαγόμενα αγροδιατροφικά προϊόντα. Παράλληλα, θέτουν σοβαρά ερωτήματα για τη στρατηγική συνεργασιών της ΔΕΗ με ξένες ενεργειακές εταιρείες, όπως η RWE,
τη στιγμή που θα μπορούσαν να αξιοποιηθούν άγονες ή χαμηλής παραγωγικότητας εκτάσεις για την ανάπτυξη έργων ΑΠΕ.
Στην ερώτηση επισημαίνεται ακόμη ότι η ίδια η ευρωπαϊκή εμπειρία που επικαλείται η κυβέρνηση ακολουθεί διαφορετική κατεύθυνση. Συγκεκριμένα, στη Γερμανία τα πρώην λιγνιτωρυχεία της RWE αποκαθίστανται κυρίως για γεωργικές και δασικές χρήσεις, ενώ στη Βουλγαρία ακυρώθηκαν
ρυθμίσεις που επέτρεπαν εγκαταστάσεις φωτοβολταϊκών σε καλλιεργήσιμες γαίες.
Με την ερώτησή τους, οι Βουλευτές ζητούν από την κυβέρνηση να δώσει σαφείς απαντήσεις για:
τη συνολική έκταση που έχει ήδη δεσμευθεί ή αδειοδοτηθεί για φωτοβολταϊκά πάρκα,
την αλλαγή των προβλέψεων των παλαιότερων περιβαλλοντικών αδειοδοτήσεων,
τις επιπτώσεις στη γεωργική παραγωγή, την απασχόληση και τη δημογραφική προοπτική
της Δυτικής Μακεδονίας,
την απουσία σχεδίου εγκατάστασης των έργων σε άγονες εκτάσεις,
καθώς και για το συνολικό σχέδιο παραγωγικής ανασυγκρότησης της περιοχής πέρα από τη
μονοσήμαντη ανάπτυξη ενεργειακών έργων.
Ακολουθεί η Ερώτηση
Ερώτηση
Προς τους κ.κ. Υπουργούς:
1.Περιβάλλοντος και Ενέργειας
2. Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών
Θέμα: “Εγκατάσταση mega φωτοβολταϊκών πάρκων στα πρώην λιγνιτωρυχεία της Δυτικής Μακεδονίας με oριστική δέσμευση 51.500 στρεμμάτων εύφορης και καλλιεργήσιμης γης”.
Η απολιγνιτοποίηση που επέλεξε η κυβέρνηση ήδη από το 2019 συνεχίζει να παράγει σοβαρές κοινωνικές, οικονομικές και αναπτυξιακές επιπτώσεις για τη Δυτική Μακεδονία. Στο όνομα μιας δήθεν «δίκαιης μετάβασης», η περιοχή βιώνει βαθιά αποβιομηχάνιση, δημογραφική αποψίλωση και συρρίκνωση του παραγωγικού της ιστού, χωρίς ουσιαστικό σχέδιο βιώσιμης ανασυγκρότησης.
Ιδιαίτερα ανησυχητική είναι η εκτεταμένη εγκατάσταση μεγάλων φωτοβολταϊκών πάρκων στις εκτάσεις των πρώην λιγνιτωρυχείων της ΔΕΗ σε Πτολεμαΐδα και Αμύνταιο, με αποτέλεσμα να δεσμεύονται οριστικά περίπου 51.500 στρέμματα αποκατεστημένων ή εν δυνάμει αποκαταστάσιμων εκτάσεων υψηλής παραγωγικής αξίας., Τα σχέδια αυτά προβλέπουν την
εγκατάσταση φωτοβολταϊκών σε εκτάσεις που, βάσει παλαιότερων περιβαλλοντικών αδειοδοτήσεων, προορίζονταν για γεωργικές καλλιέργειες, δασικές φυτεύσεις και υδάτινα
οικοσυστήματα.
Στο Ορυχείο Αμυνταίου, ειδικότερα, η νέα ΑΕΠΟ του 2024 διαφοροποιεί ριζικά τον προηγούμενο σχεδιασμό, δεσμεύοντας περίπου 21.000 στρέμματα για εγκατάσταση φωτοβολταϊκών, ενώ η προηγούμενη αδειοδότηση προέβλεπε απόδοση μεγάλου μέρους των εκτάσεων σε γεωργική χρήση και τεχνητές δασικές φυτεύσεις. Αντίστοιχα, στα ορυχεία της περιοχής Πτολεμαΐδας προβλέπεται η δέσμευση επιπλέον 30.500 στρεμμάτων για mega φωτοβολταϊκά πάρκα, ενώ παλαιότερες μελέτες προέβλεπαν πολύ περιορισμένη χρήση γης για ζώνες καινοτομίας και ΑΠΕ.
Πρόκειται για εκτάσεις οριζόντιες ή παραοριζόντιες, με δυνατότητα υψηλής γεωργικής παραγωγικότητας, οι οποίες θα μπορούσαν να αξιοποιηθούν για σύγχρονες αγροτικές και
κτηνοτροφικές δραστηριότητες, ιδιαίτερα σε μια περίοδο κατά την οποία η χώρα παραμένει εξαρτημένη από εισαγωγές βασικών αγροδιατροφικών προϊόντων.
Επιπλέον, εγείρονται σοβαρά ερωτήματα για τη στρατηγική επιλογή παραχώρησης εκτάσεων σε συνεργασίες της ΔΕΗ με ξένες ενεργειακές εταιρείες, όπως η RWE, τη στιγμή που η ίδια η ΔΕΗ θα μπορούσε να αναπτύξει έργα ΑΠΕ σε άγονες ή μη παραγωγικές εκτάσεις, χωρίς να στερεί από τη Δυτική Μακεδονία κρίσιμους φυσικούς και παραγωγικούς πόρους.
Την ίδια στιγμή, η κυβέρνηση εμφανίζεται να αγνοεί τις ίδιες τις ευρωπαϊκές πρακτικές που επικαλείται. Όπως επισημαίνεται στο υπόμνημα, στη Γερμανία η αποκατάσταση των
λιγνιτωρυχείων της ίδιας της RWE κατευθύνεται κυρίως σε γεωργικές και δασικές χρήσεις, ενώ ακόμη και στη Βουλγαρία ακυρώθηκαν νομοθετικές ρυθμίσεις που επέτρεπαν εγκατάσταση φωτοβολταϊκών σε καλλιεργήσιμες γαίες.
Η επιλογή της κυβέρνησης να μετατρέψει τη Δυτική Μακεδονία σε μια απέραντη ζώνη ενεργειακής μονοκαλλιέργειας, χωρίς παραγωγική διαφοροποίηση, χωρίς ενίσχυση του πρωτογενούς τομέα και χωρίς ουσιαστικό σχέδιο κοινωνικής συνοχής, απειλεί να παγιώσει την ερημοποίηση της περιοχής και να ακυρώσει κάθε προοπτική βιώσιμης ανάπτυξης.
Κατόπιν αυτών,
Ερωτάται ο κ. Υπουργός:
- Ποια είναι η συνολική έκταση πρώην λιγνιτωρυχείων που έχει ήδη δεσμευθεί ή αδειοδοτηθεί για εγκατάσταση φωτοβολταϊκών πάρκων στη Δυτική Μακεδονία και ποιο
μέρος αυτής αφορά αποκατεστημένες ή εν δυνάμει γεωργικά αξιοποιήσιμες εκτάσεις; - Για ποιο λόγο μεταβλήθηκαν οι προβλέψεις των παλαιότερων ΑΕΠΟ που προέβλεπαν γεωργικές, δασικές και υδατικές χρήσεις των εκτάσεων αυτών;
- Έχει εκπονηθεί μελέτη για τις επιπτώσεις της οριστικής δέσμευσης 51.500 στρεμμάτων στη γεωργική παραγωγή, στην απασχόληση και στη δημογραφική προοπτική της Δυτικής Μακεδονίας;
- Γιατί δεν επιλέχθηκε η εγκατάσταση μεγάλων φωτοβολταϊκών πάρκων σε άγονες ή χαμηλής παραγωγικότητας εκτάσεις του Δημοσίου αντί για εκτάσεις υψηλής δυνητικής αγροτικής αξίας;
- Προτίθεται το Υπουργείο να επανεξετάσει το υφιστάμενο μοντέλο εγκατάστασης mega φωτοβολταϊκών στα πρώην ορυχεία, ώστε να διασφαλιστεί η προτεραιότητα παραγωγικών, αγροτικών και κοινωνικά βιώσιμων χρήσεων γης για τη Δυτική Μακεδονία;
- Ποιο είναι το συνολικό σχέδιο της κυβέρνησης για την παραγωγική ανασυγκρότηση της Δυτικής Μακεδονίας πέρα από τη μονοσήμαντη ανάπτυξη ενεργειακών έργων;
Οι ερωτώντες Βουλευτές
Πέρκα Θεοπίστη (Πέτη)
Αναγνωστοπούλου Αθανασία (Σία)
Δρίτσας Θεόδωρος
Ζεϊμπέκ Χουσεΐν
Ηλιόπουλος Αθανάσιος (Νάσος)
Τζούφη Μερόπη
Φωτίου Θεανώ
