Σφοδρή κριτική στην κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας άσκησε από τον Βόλο ο Γραμματέας της Νέας Αριστέρας Γαβριήλ Σακελλαρίδης, επισημαίνοντας μεταξύ άλλων ότι η πολιτική που εφαρμόζεται μετά τις καταστροφικές πλημμύρες στη Θεσσαλία «μετατρέπει την κρίση σε ευκαιρία για ιδιωτικοποιήσεις, αφήνοντας εκτεθειμένους χιλιάδες αγροτοκτηνοτρόφους».
Σε εκδήλωση που πραγματοποιήθηκε στο ξενοδοχείο PARK, ο γραμματέας της Νέας Αριστεράς μαζί με ένα πάνελ ομιλητών Μα παρουσίασαν την προγραμματική πρόταση του κόμματος για μια διαφορετική αναπτυξιακή πορεία της Θεσσαλίας, στον αντίποδα των κυβερνητικών επιλογών.
Ο κ. Σακελλαρίδης τόνισε ότι η περιοχή αντιμετωπίζει τεράστια προβλήματα: «Ανύπαρκτες υποδομές, διαλυμένη αγροτική παραγωγή, κοινωνική συνοχή που έχει διαρραγεί και κλιματική κρίση που δεν αντιμετωπίζεται με έργα ανθεκτικότητας. Τα προβλήματα του αγροτικού κόσμου είναι διαρθρωτικά και όχι απλώς οικονομικά. Δεν βρίσκονται στους δρόμους για εντυπωσιασμό· καταστρέφονται ολόκληρες γενιές που δεν μπορούν να συνεχίσουν την αγροτική παραγωγή, με κύριο αποδέκτη τον καταναλωτή», ανέφερε χαρακτηριστικά και τάχθηκε υπέρ ενός άλλου ολιστικού μοντέλου ανασυγκρότησης του παραγωγικού τομέα στη Θεσσαλία.
Κεντρικοί ομιλητές της εκδήλωσης ήταν οι καθηγητές Χαράλαμπος Κασίμης, Νικήτας Μυλόπουλος και Γιώργος Σταμπουλής, οι οποίοι ανέλυσαν τις προτάσεις του κόμματος για τη βιώσιμη ανάπτυξη της Θεσσαλίας και την προστασία των υδάτινων πόρων και αναφέρθηκαν στην ανάγκη για διαφορετικό αναπτυξιακό μοντέλο, με έμφαση στις τοπικές ανάγκες, στην προστασία του περιβάλλοντος και στη διατήρηση της κοινωνικής συνοχής, καθώς η Θεσσαλία προσπαθεί να ανακάμψει από τις καταστροφικές συνέπειες των πλημμυρών και την αβεβαιότητα που πλήττει τον πρωτογενή τομέα.
Ν. Μυλόπουλος: Η ανασυγκρότηση της κατεστραμμένης Θεσσαλίας θέτει στο τραπέζι όλα τα βασικά προβλήματα της πολιτικής: αναπτυξιακό μοντέλο, περιβάλλον και φυσικοί πόροι, αναδιανομή, δημοκρατία
Η ανασυγκρότηση της κατεστραμμένης Θεσσαλίας θέτει στο τραπέζι όλα τα βασικά προβλήματα της πολιτικής: αναπτυξιακό μοντέλο (παραγωγής και κατανάλωσης), περιβάλλον και φυσικοί πόροι, αναδιανομή, δημοκρατία. Είμαστε στο χείλος του γκρεμού, με την ερημοποίηση στον ορίζοντα και τη χρεοκοπία ως πεπρωμένο και με την επιβίωση, τόσο των ανθρώπων, όσο και της πολιτικής τους έκφρασης, ένα διαρκές επίδικο.
Πρόκειται για τα βασικά σημεία ενός ολιστικού σχεδίου, όπως τα συνέταξε η ομάδα επιστημόνων για λογαριασμό της Νέας Αριστεράς. Απέναντι στο αντίστοιχο κυβερνητικό σχέδιο, που περιλαμβάνει την ιδιωτικοποίηση του νερού, την υφαρπαγή της αγροτικής γης και την πλήρη διάλυση του πρωτογενούς τομέα, σε ένα περιβάλλον ανοχύρωτο στις κλιματικές εξάρσεις και ξέφραγο στην κερδοσκοπία των funds.
Μπορούσε η καταστροφή από τις πλημμύρες να είχε αποφευχθεί; Θα μπορούσαν οι επιπτώσεις από τις πλημμύρες να μετριαστούν, αν η διοίκηση και η αυτοδιοίκηση έθεταν ως πρώτη προτεραιότητα τη διάγνωση της τρωτότητας και ευαλωτότητας και την ενίσχυση της ανθεκτικότητας των περιοχών τους απέναντι σε φυσικές καταστροφές. Όμως, μια τέτοια αντίληψη ξεφεύγει από τα έργα βιτρίνας, το πελατειακό κράτος, τη διαπλοκή, την αυτορρύθμιση της αγοράς, και απαιτεί σχεδιασμό συνδυασμένων υποδομών ανθεκτικότητας των περιοχών και επαναπροσδιορισμό του αναπτυξιακού, παραγωγικού και καταναλωτικού μοντέλου.
Το βασικότερο πρόβλημα είναι ότι οι πλημμύρες και η ξηρασία της κλιματικής κρίσης πέφτουν σε ένα φυσικό περιβάλλον (οικοσύστημα της Θεσσαλίας) εξασθενημένο και άρρωστο που αδυνατεί να αναπτύξει τις φυσικές αντιστάσεις στην καταστροφή.
Η πρόταση της Νέας Αριστεράς συνίσταται αφενός από τρείς διακριτές προτάσεις, με εστίαση στα κεντρικά ζητήματα που προέκυψαν από τις πλημμύρες: (1. Άμεσες παρεμβάσεις, 2. διαχείριση υδάτων, 3. Αγροτική ανάπτυξη) και αφετέρου στην πρόταση για ένα νέο αναπτυξιακό υπόδειγμα και ένα αναπτυξιακό σχέδιο ανθεκτικότητας και παραγωγικής ανασυγκρότησης της Θεσσαλίας. Οι άμεσες παρεμβάσεις έχουν τον χαρακτήρα αφενός να αντιμετωπίσουν τις άμεσες συνέπειες της καταστροφής και αφετέρου να ενισχύσουν την ανθεκτικότητα των περιοχών σε νέα ακραία φυσικά φαινόμενα. Η πρόταση για την αντιπλημμυρική θωράκιση καθώς και τη διαχείριση του νερού, επικεντρώνεται στην ολιστική προσέγγιση των «λύσεων με βάση τη φύση» και σειράς συγκεκριμένων υδραυλικών έργων υποδομής (έργα ορεινής υδρονομίας, δίκτυα μικρών λιμενοδεξαμενών, σύγχρονα έργα μεταφοράς και διανομής του νερού, εγγειοβελτιωτικά έργα, νέα αρδευτικά δίκτυα κλπ) καθώς και στις τεχνικές διαχείρισης της ζήτησης του νερού, στην αλλαγή των συστημάτων άρδευσης και στον περιορισμό των απωλειών στα δίκτυα, στην επανάχρηση του νερού, στη συνολική μεταστροφή των υδροληψιών από τα υπόγεια στα επιφανειακά νερά, στη προστασία και την αποκατάσταση των υδροφορέων με μεθόδους τεχνητού εμπλουτισμού κλπ. Γενικότερα το νέο πνεύμα στη διαχείριση των νερών αφορά σε έργα υποβάθρου που οι λαϊκιστικές πολιτικές των τελευταίων δεκαετιών υπονόμευσαν και ματαίωσαν, στο όνομα έργων-φετίχ του περασμένου αιώνα (πχ. εκτροπή Αχελώου).
Γ. Σταμπουλής: Αντί να απαντήσει στην πολυκρίση, η πολιτική της ΝΔ παράγει περιβαλλοντική, κοινωνική και οικονομική ανασφάλεια
Δύο χρόνια μετά τον Daniel η Θεσσαλία εξακολουθεί να βρίσκεται έκθετη στην κλιματική κρίση. Παράλληλα εντείνεται η αποδιάρθρωση κρίσιμων αλυσίδων αξίας, καθώς ο πρωτογενής τομέας δέχεται απανωτά πλήγματα με τον ΟΠΕΚΕΠΕ, τις επιδημίες ζωονόσων (πανώλη, ευλογιά), και όλοι οι παραγωγικοί τομείς πλήττονται από την ενεργειακή κρίση και τον αποκλεισμό από τον τραπεζικό δανεισμό. Η παραγωγική και περιβαλλοντική κατάρρευση οδηγεί στην εγκατάλειψη της υπαίθρου και τη δημογραφική συρρίκνωση. Το ανθρώπινο δυναμικό παραμένει στην επισφάλεια και την ανεργία ή αναγκάζεται να μεταναστεύσει (brain drain).
Αντί να απαντήσει στην πολυκρίση, η πολιτική της ΝΔ παράγει περιβαλλοντική, κοινωνική και οικονομική ανασφάλεια. Η επιλογή πρόσδεσης της χώρας στην προοπτική μιας οικονομίας του πολέμου εντείνει τις εξαρτήσεις και την εξυπηρέτηση μειοψηφιών και στερεί απαραίτητους πόρους για την ανασυγκρότηση. Την ίδια στιγμή, η υπόθεση του ΟΠΕΚΕΠΕ έπληξε και πάλι τη διεθνή αξιοπιστία της χώρας.
Το κείμενο που καταθέτουμε συνιστά μία πολιτική πρόταση για αλλαγή του αναπτυξιακού μοντέλου της Θεσσαλίας και του παραδείγματος λειτουργίας της πολιτικής. Μία ανοικτή ομάδα επιστημόνων, μελών των θεματικών Δικτύων, μελών και φίλων της Νέας Αριστεράς από τη Θεσσαλία και την υπόλοιπη Ελλάδα, συνεργάστηκαν επί μήνες για τη διατύπωση μίας πρότασης-πρόσκλησης προς κοινωνικές και πολιτικές δυνάμεις. Με σαφές πολιτικό πρόσημο, η πρόταση δε διεκδικεί την επιβολή μιας άποψης αλλά την εκκίνηση ανοικτού διαλόγου. Οι προτάσεις ξεκινάνε από τα ζητήματα της κλιματικής κρίσης και του αγροτικού ζητήματος, και οργανώνονται σε πέντε άξονες: (α) άμεσες παρεμβάσεις, (β) διαχείριση υδάτων, (γ) αγροτική ανάπτυξη, (δ) στρατηγική δίκαιης μετάβασης σε ένα νέο αναπτυξιακό μοντέλο που θα μεριμνά για την ανθεκτικότητα των οικοσυστημάτων, την ανάπτυξη των αλυσίδων αξίας με ενίσχυση του συνεταιριστικού κινήματος, ενίσχυση της κοινωνικής συνοχής και ανθεκτικότητας, θα σχεδιάζεται συμμετοχικά και συλλογικά αξιοποιώντας τα σύγχρονες τεχνολογίες και μεθόδους, και της θεσμική ενίσχυση της Περιφέρειας με μηχανισμούς διάγνωσης, παρακολούθησης, συλλογικής μάθησης και συμμετοχικού σχεδιασμού.
Η πρόσφατη εμπειρία στα μέτωπα των Τεμπών, της Παλαιστίνης και αλλού έδειξε ότι ο διάλογος και η σύνθεση και εντέλει η ενότητα οικοδομούνται πιο εύκολα στην πράξη, όταν το διακύβευμα είναι συγκεκριμένο και άμεσο. Καλούμε λοιπόν όσους και όσες ενδιαφέρονται για αυτό τον τόπο να συν-διαμορφώσουμε ένα φόρουμ διαλόγου και δράσης όπου θα συν-αποφασίσουμε κοινές πρωτοβουλίες, συν-διοργανώσουμε τη συζήτηση των κρίσιμων ζητημάτων και συν-διατυπώσουμε προτάσεις, σεβόμενοι τη διαφορά απόψεων και τις διαφωνίες.
Χαρ. Κασιμης: οι μαζικές κινητοποιήσεις των αγροτών είναι η έκφραση μιας σοβούσας κρίσης των περασμένων ετών και όχι αποκλειστικά ένα σύμπτωμα των καθυστερημένων και προβληματικών πληρωμών
Στην παρουσίασή του ο Χαρ. Κασίμης σημείωσε ότι οι μαζικές κινητοποιήσεις των αγροτών είναι η έκφραση μιας σοβούσας κρίσης των περασμένων ετών και όχι αποκλειστικά ένα σύμπτωμα των καθυστερημένων και προβληματικών πληρωμών.
Μια σειρά δεδομένα για την ελληνική γεωργία τα τελευταία χρόνια αποκαλύπτουν ότι η οικονομική, περιβαλλοντική και κοινωνικοδημογραφική βιωσιμότητά της έχει υπονομευτεί σημαντικά απειλώντας τη βιωσιμότητα ευρύτερων στρωμάτων της κοινωνίας της υπαίθρου και των τοπικών οικονομιών. Οι εξελίξεις αυτές ενισχύουν τις ανισότητες και μια διπολική κατάσταση στη γεωργία που ‘σπρώχνουν’ τις μικρομεσαίες εκμεταλλεύσεις και τους αγρότες σε μια «επικίνδυνη ζώνη βιωσιμότητας». Ένα ‘νέο αγροτικό ζήτημα’ αναδεικνύεται που αφορά στην ίδια την βιωσιμότητα της γεωργίας και των αγροτικών περιοχών, βιωσιμότητα που απειλείται και από την προτεινόμενη κατά 25% μείωση του προϋπολογισμού της ΚΑΠ για την χώρα μας μετά το 2027.
Η κυβέρνηση δείχνει να χάνει το πλεονέκτημα της επικοινωνίας και να αδυνατεί πλέον να πείσει τους αγρότες με τις αποσπασματικές και παραπλανητικές της υποσχέσεις και πληρωμές, και με την ενεργοποίηση του κοινωνικού αυτοματισμού.
Στη συνέχεια, ο Χαρ. Κασίμης, αναφέρθηκε συνοπτικά στην πρόταση της ΝΕΑΡ για την αγροτική ανασυγκρότηση και ανάπτυξη στην Θεσσαλία μετά τον Daniel. H Η πρόταση στηρίζεται σε τέσσερις πυλώνες στρατηγικών προτεραιοτήτων και κατευθύνσεων που αφορούν:
- στην ποιοτική προσαρμογή, την κλιματική προσαρμογή και την περιβαλλοντική αναβάθμιση του μοντέλου της μαζικής παραγωγής των εμπορεύσιμων αγροτικών προϊόντων, όπως το βαμβάκι
- στην ανάπτυξη μιας δυναμικής γεωργίας, με βάση την παραγωγή προϊόντων έντασης κεφαλαίου, εργασίας και υψηλής προστιθέμενης αξίας (θερμοκήπια, κηπευτικά, δενδρώδεις καλλιέργειες)
- στην ενίσχυση της κτηνοτροφίας, με το βάρος στην αιγοπροβατοτροφία και τυροκομία (με έμφαση στην παραγωγή φέτας) στη βάση ενός ειδικού τομεακού προγράμματος για την κτηνοτροφία, στα πλαίσια των τομεακών προγραμμάτων της ΚΑΠ
- στην ανάπτυξη μιας πολυλειτουργικής υπαίθρου – δημιουργώντας δίκαιες συνθήκες διαβίωσης και εργασίας στις αγροτικές περιοχές – που θα στοχεύει στην οικολογική μετάβαση και δημογραφική ανανέωσή τους.