Μιλώντας στη Α’ Ανάγνωση του νομοσχεδίου για την κοινωνική αντιπαροχή, η Θεανώ Φωτίου τόνισε: Πρόκειται για επικοινωνιακό και ψευδεπίγραφο νομοσχέδιο που δεν αντιμετωπίζει τη στεγαστική κρίση, αλλά εκχωρεί σε ντόπιους και ξένους μεγαλοεργολάβους δημόσια γη και κτίρια της κυβέρνησης και των ΟΤΑ, χωρίς να παρέχει σε αντάλλαγμα κοινωνική κατοικία προς μίσθωση.
Η Ελλάδα σήμερα βιώνει τη μεγαλύτερη στεγαστική κρίση από όλη την ΕΕ: ένα στα τρία νοικοκυριά (35,2%) ξοδεύουν πάνω από το 40% του εισοδήματός του για τη στέγη (ενοίκιο ή δάνειο, ρεύμα, νερό, κοινόχρηστα, θέρμανση, ψύξη), όταν ο ΜΟ της ΕΕ είναι 19,7%. Ένα στα δύο νοικοκυριά αντιμετωπίζει δυσκολίες στην πληρωμή ενοικίου, δόσης δανείου και πάγιων λογαριασμών. Το ποσοστό ιδιοκατοίκησης έπεσε από 84,6% το 2005 στο 75,4% το 2019 και σε μόλις 69,6% το 2023, στον Μ.Ο. της ΕΕ (69,2%). Σφοδρότερα πλήττονται οι ενοικιαστές, χαμηλών εισοδημάτων: 9 στα 10 τέτοια νοικοκυριά ξοδεύουν πάνω από το 40% του εισοδήματός τους για τη στέγαση, με Μ.Ο. ΕΕ 3 στα 10.
Στεγαστική κρίση και ακρίβεια αλληλοτροφοδοτούνται και, σε συνδυασμό με τις αμελητέες και ανεπαρκείς αυξήσεις των μισθών, δημιουργούν την κρίση διαβίωσης: Για 6 στα 10 νοικοκυριά τα εισοδήματα τελειώνουν στις πρώτες 17 ημέρες του μήνα. 67,3% των νέων 18-34 χρονών (στοιχεία 2024) αναγκάζονται να ζουν με τους γονείς τους ή συντηρούνται από αυτούς.
Η στεγαστική κρίση επιδεινώνεται 6 χρόνια τώρα διότι είναι ταξική επιλογή της κυβέρνησης Μητσοτάκη που συνειδητά ενισχύει το real estate ως προνομιακό κλάδο της οικονομίας, πριμοδοτεί με φοροαπαλλαγές τη μεγάλη ακίνητη περιουσία και καταργεί την προστασία της πρώτης κατοικίας. Οι προσχηματικές πολιτικές ΣΠΙΤΙ ΜΟΥ Ι και ΙΙ αποδεδειγμένα συντείνουν στην αύξηση των τιμών της αγοράς και στην επιβάρυνση χιλιάδων νέων νοικοκυριών με δανειακά βάρη 30ετίας. Μόνοι κερδισμένοι είναι οι τράπεζες τα funds, τα νομικά πρόσωπα που διαχειρίζονται εκατοντάδες χιλιάδες ακίνητα ως airbnb και οι μεγαλοϊδιοκτήτες ακινήτων. Ειδικότερα, ως ιδιαίτερα ύποπτο ανέφερε η βουλεύτρια το ότι δεν έχει ακόμη δημοσιευτεί (από τις 27/2/25) η απόφαση για τον εκτοκισμό δόσεων του Νόμου Κατσέλη όπου είναι ενταγμένοι χιλιάδες αδύναμοι δανειολήπτες που επιβαρύνονται από τις τράπεζες με τόκους επί όλου του κεφαλαίου και όχι μόνον επί των δόσεων.
Και συνέχισε: Το νομοσχέδιο δεν μπορεί να έχει καμία θετική συνέπεια στην κοινωνία. Δεν έχει σχέση με την ελληνική αντιπαροχή, αφού δεν δίνει την ιδιοκτησία και εκμετάλλευση του ποσοστού των «κοινωνικών» κατοικιών στο δημόσιο, ιδιοκτήτη της γης ή του ακινήτου που αλλάζει χρήση, αλλά στον κατασκευαστή. Και η μίσθωση δεν είναι κοινωνική, αφού το ενοίκιο δεν συνδέεται με το εισόδημα του ενοικιαστή, αλλά μόνον με τις τιμές αγοράς της περιοχής. Το ανήκουστο μάλιστα είναι ότι σε όσους εγκριθούν να στεγασθούν στα νέα κτίρια κόβετε το επίδομα στέγασης. Του οποίου, άλλωστε, οι δικαιούχοι μειώθηκαν τα τρία τελευταία χρόνια κατά 32,4%, παρά τη συνεχή επιδείνωση της στεγαστικής κρίσης! Όσο για τον ισχυρισμό ότι μιμείστε τα συστήματα του εξωτερικού, σε όλες τις χώρες το δημόσιο συμπράττει με τον μη κερδοσκοπικό ιδιωτικό τομέας, συνεταιρισμούς ή ενώσεις κατοίκων και όχι με κερδοσκοπικές επιχειρήσεις. Οι μερικές εκατοντάδες κατοικίες, δε, που θα παραχθούν σε βάθος χρόνου με αυτό το σύστημα, θα είναι σταγόνα στον ωκεανό των αναγκών των χαμηλών εισοδημάτων. Ενώ συνειδητά δεν εντάσσετε στην κοινωνική μίσθωση τον μεγάλο αριθμό ακινήτων των τραπεζών και funds, τα κενά κτίρια των ιδιωτών ή τα ενοικιασμένα βραχυχρόνια ως airbnb. Σε κάθε περίπτωση, μείζον πρόβλημα του νομοσχεδίου είναι ότι όλα τα σημαντικά ζητήματά του παραπέμπονται σε ΚΥΑ και ΥΑ που δεν περνούν από τη Βουλή.
Ειδικότερα για την ίδρυση Γενικής Διεύθυνσης Δημογραφικής και Στεγαστικής Πολιτικής στο Υπουργείο η βουλεύτρια τόνισε ότι δεν έχει ελπίδα επιτυχίας, αφού για κάθε έναν τομέα θα έπρεπε να υπάρχει ανεξάρτητη κεντρική δομή σε επίπεδο Υπουργείου ή Υφυπουργείου. Τέτοιες σπασμωδικές κινήσεις, ελλείψει Εθνικής Στρατηγικής Στέγασης είναι εκ προοιμίου ατελέσφορες.
Σε ό,τι αφορά τις διατάξεις για την τριτεκνική ιδιότητα, το μέτρο είναι απλώς συμβολικό, αφού δεν συνοδεύεται από νέα μέτρα ενίσχυσης των τριτέκνων και των πολυτέκνων και δεν εντάσσεται σε ένα ευρύτερο πολυπαραγοντικό πλαίσιο δημογραφικής πολιτικής για την ενίσχυση της οικογένειας. Ενδεικτικό της αδιαφορίας της κυβέρνησης για το δημογραφικό είναι ότι τα οριστικά αποτελέσματα των vouchers για τους βρεφονηπιακούς σταθμούς βγήκαν χτες το βράδυ. Αλλά και ότι διακόψατε το πρόγραμμα ΑΘΗΝΑ που αντικατέστησε το ΚΥΨΕΛΗ για την προσχολική αγωγή και την πρώιμη ανίχνευση αναπτυξιακών δυσχερειών στους Β/Ν σταθμούς.
Οι δομές προσωρινής φιλοξενίας ανάπηρων παιδιών και των γονιών τους είναι θετικό μέτρο, αρκεί να εφαρμοστεί σωστά με ταχύτατη δημιουργία δομών, εκταμίευση επαρκών κρατικών πόρων, κατάλληλες υποδομές, προσωπικό και μέσα, κάτι που δεν είναι δεδομένο, αφού παραπέμπετε πάλι τα πάντα σε ΚΥΑ.
Τελειώνοντας, η Θ. Φωτίου δήλωσε ότι η Νέα Αριστερά καταψηφίζει επί της αρχής το νομοσχέδιο και παρέθεσε τα μέτρα που προτείνει η Νέα Αριστερά ως τα μόνα ικανά να δώσουν λύσεις:
- Αύξηση του ελάχιστου χρόνου μίσθωσης (4+2 χρόνια) με δικαίωμα αποχώρησης του ενοικιαστή μετά από 3μηνη ειδοποίηση.
- Ανώτατο επιτρεπόμενο ενοίκιο (πλαφόν) και όριο ετήσιας αύξησης, με βάση την αντικειμενική αξία, το ενεργειακό πιστοποιητικό και το Δείκτη Τιμών Καταναλωτή.
- Διπλασιασμός του στεγαστικού επιδόματος που θεσμοθετήθηκε το 2018 και έκτοτε παραμένει στα ίδια ποσά, με διεύρυνση των εισοδηματικών κριτηρίων και επέκταση της επιδότησης σε όσους δαπανούν πάνω από το 30% του εισοδήματός τους για στέγαση.
- Σταμάτημα των πλειστηριασμών και θέσπιση αντικειμενικών κριτηρίων για την υποχρεωτική αποδοχή διαπραγμάτευσης από τράπεζες και funds είναι επιτακτική ανάγκη άμεσης προτεραιότητας.
- Απαγόρευση σε Νομικά Πρόσωπα (επιχειρήσεις) Ιδιωτικού ή Δημοσίου Δικαίου να εκμεταλλεύονται κατοικίες ως καταλύματα βραχυχρόνιας μίσθωσης τύπου airbnb.
- Διατήρηση αυτύ του δικαιώματος μόνο για φυσικά πρόσωπα, για μία κατοικία ανά ΑΦΜ υπόχρεου και συζύγου.
- Κατάργηση της golden visa.
Ακολουθεί ολόκληρη η ομιλία της Θεανώς Φωτίου:
- Πρόκειται για νομοσχέδιο αποσπασματικό και ψευδεπίγραφο, που όχι μόνο δεν αντιμετωπίζει τα αίτια και το μέγεθος της στεγαστικής κρίσης, αλλά εκχωρεί με ασαφείς, χρονοβόρες και αντιφατικές διαδικασίες σε ντόπιους και ξένους μεγαλοεργολάβους δημόσια γη και δημόσια ακίνητα τόσο της κυβέρνησης όσο και των ΟΤΑ, με αποκλειστική έγκριση της υπουργού.
Γιατί ψευδεπίγραφο; Γιατί ούτε αντιπαροχή είναι, ούτε κοινωνική στέγη παρέχει, ούτε κοινωνική μίσθωση εισάγει, όπως θα αναλύσουμε.
Και γιατί δεν αντιμετωπίζει το μέγεθος και τα αίτια της στεγαστικής κρίσης; Διότι:
- Η Ελλάδα σήμερα βιώνει τη μεγαλύτερη στεγαστική κρίση από όλες τις χώρες της ΕΕ:
- Σχεδόν ένα στα τρία νοικοκυριά ξοδεύει πάνω από το 40% του εισοδήματός του για τη στέγη (ενοίκιο ή δάνειο, ρεύμα, νερό, κοινόχρηστα, θέρμανση, ψύξη).
- Τα ελληνικά νοικοκυριά δαπανούν το μεγαλύτερο μέρος του διαθέσιμου εισοδήματος στην ΕΕ για στέγαση, δηλαδή 35,2%, όταν ο ΜΟ της ΕΕ είναι 19,7%.
- Ένα στα δύο νοικοκυριά αντιμετωπίζει δυσκολίες στην πληρωμή ενοικίου, δόσης δανείου και πάγιων λογαριασμών.
- Το ποσοστό ιδιοκατοίκησης, που επί δεκαετίες ήταν από τα υψηλότερα στην Ευρώπη, έπεσε από 84,6% το 2005 στο 75,4% το 2019 και σε μόλις 69,6% το 2023, φτάνοντας δηλαδή στον μέσο όρο της ΕΕ (69,2%). Γίναμε “Ευρωπαίοι”, δηλαδή χάσαμε τα σπίτια μας.
Βασικές αιτίες, εκτός από την απουσία προστασίας της πρώτης κατοικίας, είναι η ραγδαία αύξηση στις τιμές αγοράς (από το 2017), η αύξηση των επιτοκίων, η δυσκολία δανεισμού χωρίς εγγυήσεις, αλλά και οι σημαντικές κοινωνικές αλλαγές στη μορφή της οικογένειας και της εργασίας. Μειώνεται έτσι η δυνατότητα ιδιόκτητης στέγης για νέους με μεσαία και χαμηλά εισοδήματα, που στρέφονται αναγκαστικά στο ενοίκιο, το οποίο όμως είναι απρόσιτο λόγω των συνεχών ανεξέλεγκτων αυξήσεων.
Η στεγαστική κρίση πλήττει σφοδρότερα τους ενοικιαστές, ειδικά εκείνους με χαμηλά εισοδήματα: 9 στα 10 νοικοκυριά οικονομικά αδύναμων ενοικιαστών ξοδεύουν πάνω από το 40% του εισοδήματός τους για τη στέγασή τους, όταν ο ευρωπαϊκός μέσος όρος είναι 3 στα 10. Εδώ δεν είμαστε “Ευρωπαίοι”.
Στεγαστική κρίση και ακρίβεια αλληλοτροφοδοτούνται και, σε συνδυασμό με τις αμελητέες και ανεπαρκείς αυξήσεις των μισθών, δημιουργούν την κρίση διαβίωσης, ιδιαίτερα για τις νεαρότερες ηλικίες. Έτσι:
- 6 στα 10 νοικοκυριά βλέπουν τα μηνιαία εισοδήματά τους να τελειώνουν στις πρώτες 17 ημέρες του μήνα.
- 67,3% των νέων 18-34 χρονών (στοιχεία 2024) αναγκάζονται να ζουν με τους γονείς τους ή συντηρούνται από αυτούς, συγκαλύπτοντας το πραγματικό μέγεθος του ελλείμματος στέγης.
Η τεράστια αύξηση ενοικίων και τιμών αγοράς οφείλεται κυρίως στο ότι η κατοικία χρησιμοποιείται ως επενδυτικό προϊόν με υψηλή υπεραξία. Δηλαδή η στεγαστική κρίση είναι ταξική επιλογή της κυβέρνησης Μητσοτάκη και για αυτό έξι χρόνια τώρα επιδεινώνεται. Σύμφωνα με τα στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος ο δείκτης οικιστικών ακινήτων στις αστικές περιοχές της Ελλάδας είχε αυξηθεί το 2024 κατά 57,5% σε σχέση με το 2019 και στην Αθήνα η αύξηση ήταν 66%. Και οι τιμές συνεχίζουν να αυξάνονται και το 2025.
Δύο είναι τα βασικά χαρακτηριστικά της στεγαστικής πολιτικής της ΝΔ που παροξύνουν την κρίση αντί να την αμβλύνουν. Ενώ στην Ελλάδα υπάρχει έλλειμμα προσφοράς κατοικιών οι παρεμβάσεις της κυβέρνησης της ΝΔ ενισχύουν συνεχώς τη ζήτηση και ελάχιστα την προσφορά, με αποτέλεσμα οι τιμές να αυξάνονται συνεχώς. Εν προκειμένω, είναι χαρακτηριστικό ότι η κυβέρνηση χρησιμοποίησε τα τελευταία δύο χρόνια 1,75 δισ. ευρώ δημόσιων πόρων (1 δις. ευρώ από το δανειακό σκέλος του Ταμείου Ανάκαμψης και 750 εκ. από τα αποθεματικά της ΔΥΠΑ) για να χρηματοδοτήσει 30.000 στεγαστικά δάνεια, δηλαδή για να ενισχύσει τη ζήτηση. Αντίθετα, χρησιμοποίησε μόλις 50 εκ. ευρώ για να ενισχύσει την προσφορά μέσα από πρόγραμμα ανακαίνισης και ενοικίασης “κλειστών” κατοικιών. Δηλαδή η κυβέρνηση ενισχύει τη ζήτηση με 1.750 εκατομμύρια και την προσφορά με μόλις 50 εκατομμύρια!!!! Επιπλέον, η κυβέρνηση δεν θέτει σχεδόν κανένα περιορισμό στη βραχυχρόνια μίσθωση και το πρόγραμμα Golden Visa που ενισχύουν τη ζήτηση. Τέλος, η κυβέρνηση παρά τις εξαγγελίες της δεν έχει αξιοποιήσει καθόλου τα δημόσια ακίνητα μέχρι σήμερα για να ενισχύσει την προσφορά στέγης.
Έτσι, η πλειοψηφία του ελληνικού λαού χάνει, οι νέοι χάνουν, αλλά κάποιοι κερδίζουν: Κερδίζουν οι τράπεζες τα funds, τα νομικά πρόσωπα που διαχειρίζονται εκατοντάδες ακίνητα ως airbnb και οι μεγαλοϊδιοκτήτες ακινήτων.
Η κυβέρνηση Μητσοτάκη επιτίθεται στην πρώτη κατοικία με:
- Τη συνειδητή ενίσχυση του real estate ως προνομιακού κλάδου της οικονομίας και την πριμοδότηση της μεγάλης ακίνητης περιουσίας μέσω σημαντικών φοροαπαλλαγών.
- Την κατάργηση της προστασίας της πρώτης κατοικίας, με χιλιάδες πλειστηριασμούς να οδηγούν στη μαζική εκχώρηση, σε funds, εκατοντάδων χιλιάδων «κόκκινων» δανείων. Αυτή τη στιγμή 450.000 στεγαστικά δάνεια κινδυνεύουν να «κοκκινίσουν» λόγω αύξησης των δόσεων πάνω από 50%, ενώ 300.000 ιδιοκτήτες έχουν κόκκινα δάνεια σε τράπεζες ή funds και άλλοι 300.000 κινδυνεύουν ως εγγυητές. Στις 27 Φεβρουαρίου 2025, ενώπιον της πλήρους Ολομέλειας του Αρείου Πάγου, συζητήθηκε με τη διαδικασία της πιλοτικής δίκης το κρίσιμο νομικό ζήτημα που αφορά τον εκτοκισμό των ρυθμίσεων του άρθρου παραγρ. 2 του Ν. 3869/2010 (Νόμος Κατέλη). Το θέμα αυτό αφορά πολλές χιλιάδες δανειολήπτες που βρίσκονται σε καθεστώς ρύθμισης και οι οποίοι, με βάση αμφισβητούμενη τραπεζική πρακτική, επιβαρύνονται με τόκους επί του συνολικού κεφαλαίου. Απόφαση μέχρι σήμερα δεν έχει υπάρξει. Γιατί; Διότι όπως μαθαίνω όλο το τραπεζικό σύστημα, funds και servicers επιδιώκουν να ανατρέψουν την εισήγηση της κ. Αδελίνη, πρόεδρο του Αρείου Πάγου μέχρι την 1η Ιουλίου 2015. Αν εσείς γνωρίζετε κάτι άλλο, να το πείτε.
- Τις προσχηματικές πολιτικές της κυβέρνησης: Τα δήθεν κοινωνικά προγράμματα στέγασης (ΣΠΙΤΙ ΜΟΥ Ι και ΙΙ, κοινωνική αντιπαροχή κ.ά.), όχι απλώς δεν βελτιώνουν την κατάσταση για τους πολίτες, αλλά αποδεδειγμένα συντείνουν στην αύξηση των τιμών της αγοράς και στην επιβάρυνση χιλιάδων νέων νοικοκυριών με δανειακά βάρη 30ετίας. Εν τέλει, ωφελούνται μόνο τράπεζες, ιδιωτικά funds και κατασκευαστικές εταιρείες. Εξήγησα πριν πώς ενισχύετε τη ζήτηση με δημόσιους πόρους αντί να ενισχύετε την προσφορά.
Τι κάνετε λοιπόν τώρα σε αυτό το νομοσχέδιο; Με τα άρθρα 3-10 τροποποιείτε κάθε άρθρο του αρχικού νόμου αποσαφηνίζοντας τι σημαίνει κοινωνική αντιπαροχή. ‘Ετσι είναι καθαρό πια αυτό που είπαμε από την πρώτη στιγμή, ότι αυτό δεν είναι ούτε κοινωνική, ούτε αντιπαροχή. Σας πήρε 3 χρόνια να συμφωνήσετε με τους εργολάβους πώς θα δομηθεί το όλο πρόγραμμα προς το συμφέρον τους. Διότι όλοι οι Έλληνες γνωρίζουν ότι όταν ένας ιδιοκτήτης δίνει το οικόπεδό του αντιπαροχή σε εργολάβο παίρνει το 30 – 40 % του μελλούμενο κτίσματος στην ιδιοκτησία του και τα διαθέτει όπως γνωρίζει. Εδώ ο ιδιοκτήτης του ακινήτου- δηλαδή το κράτος- τα εκχωρεί όλα στον εργολάβο. Για το δε ποσοστό που ονομαστικά μόνο θα ανήκει στο κράτος, η μόνη υποχρέωση του εργολάβου είναι να το νοικιάζει σε μια ελαφρώς μειωμένη τιμή σε σχέση με τις τιμές της περιοχής. Δηλαδή το κράτος θα χαρίσει στην ουσία οικόπεδα σε εργολάβους με μοναδικό αντίτιμο την υποχρέωση ενοικίασης ενός ποσοστού του ακινήτου με ελαφρά καλύτερους όρους για τους ενοικιαστές. Και μάλιστα αυτό θα μπορεί να γίνει και για ήδη υπάρχοντα ακίνητα του δημοσίου που θα αλλάξουν χρήση, πράγμα που είναι το πιο επικίνδυνο από αυτά που κάνετε! Δηλαδή, αντί να κάνετε κάτι ουσιαστικό για τη στεγαστική κρίση τη χρησιμοποιείτε ως άλλοθι για να χαρίσετε ουσιαστικά δημόσια περιουσία σε εργολάβους και το βαφτίζετε κοινωνική αντιπαροχή!
Είναι προφανές ότι το δημόσιο και η κοινωνία θα ζημιωθούν προς όφελος των εργολάβων. Ας δούμε όμως κατά πόσο θα ωφεληθούν τουλάχιστον οι νέοι και οι ενοικιαστές που ανήκουν σε ευάλωτες ομάδες, αν μιλάμε πραγματικά για κοινωνική κατοικία .
Καταρχάς να ξεκαθαρίσουμε ένα πράγμα μεταξύ μας: κοινωνική κατοικία σημαίνει υποχρέωση του κράτους να δίνει στέγη στους πολίτες που έχουν ανάγκη οι οποίοι δεν θα καταβάλλουν περισσότερο από 30-40% έξοδα στέγασης (νοίκι, στεγαστικό δάνειο, ηλεκτρικό, θέρμανση κλπ). Στο νομοσχέδιο δεν περιλαμβάνονται σε καμία περίπτωση τα παραπάνω.
Και μη μας πείτε ότι το σύστημα εφαρμόζεται στο εξωτερικό. Γιατί εκεί δεν έχουμε σύμπραξη με κερδοσκόπους, ιδιώτες εργολάβους, αλλά εκεί δίνονται επιδοτήσεις σε μη κερδοσκοπικούς οργανισμούς. Καμία σχέση λοιπόν με ό,τι περιλαμβάνει το νομοσχέδιο.
2. Αντίθετα το νομοσχέδιο μιλάει για κοινωνική μίσθωση (Άρθρα 11-12) που στην πράξη είναι σκέτη μίσθωση από τους μεγαλοεργολάβους ή μεγαλοϊδιοκτήτες . Δεν αφορά τους ακραία φτωχούς αφού τους κόβετε το επίδομα στέγασης αν μπουν στο πρόγραμμα . Δεν προσδιορίζονται οι ευάλωτες ομάδες και το κυριότερο δεν εξαρτάται το «κοινωνικό» νοίκι από τα εισοδήματα των υποψήφιων ενοικιαστών.
Αντί για τα παραπάνω, αναφέρεστε μόνο σε «μίσθωμα που υπολείπεται ουσιωδώς εκείνου που διαμορφώνεται με τις συνθήκες της αγοράς» Δηλαδή θα έχει ενοίκιο μικρότερο του ενοικίου για νεόδμητο διαμέρισμα στη συγκεκριμένη περιοχή. Με τις σημερινές τιμές ενοικίου σε νεόδμητες οικοδομές, το ενοίκιο ακόμα και μετά την έκπτωση θα είναι απαγορευτικό για τις ομάδες στις οποίες υποτίθεται ότι απευθύνεστε. Πολύ περισσότερο αν οι οικοδομές είναι σε οικόπεδα που βρίσκονται σε ακριβές περιοχές.
Μάλιστα όσον αφορά τους ενοικιαστές που ανήκουν σε ευάλωτες ομάδες και δικαιούνται το επίδομα στέγασης , τους αποκλείετε εντελώς καθώς όσοι θα συμμετέχουν στη διαδικασία δεν θα δικαιούνται επίδομα ενοικίου.
Εδώ να πω κι ένα άλλο μεγάλο επίτευγμα της κυβέρνησης Μητσοτάκη για επίδομα στέγασης. Τον Σεπτέμβριο του 2022 δικαιούχοι ήταν 273.264 νοικοκυριά και συνολικό ποσό που δαπανήθηκε ήταν 32,8 εκατ. ευρώ. Φέτος, τον Αύγουστο του 2025, οι δικαιούχοι ήταν μόλις 184.642 νοικοκυριά και το συνολικό ποσό: 22,2 εκατ. ευρώ. Δηλαδή μέσα σε 3 χρόνια είχαμε μείωση δικαιούχων κατά 88.622 ή 32,4%, δηλαδή το λαμβάνουν 1/3 λιγότεροι. Και μείωση του συνολικού ποσού κατά 10,6 εκατ. ευρώ ή 32,4%.
Όσον αφορά το τελευταίο επιχείρημα, ότι δήθεν τουλάχιστον θα λυθεί σε μεγάλο βαθμό το στεγαστικό πρόβλημα καθώς θα δοθούν με τον τρόπο αυτό χιλιάδες κατοικίες για μίσθωση είναι προφανές ότι και εδώ εξαπατάτε τους πολίτες. Θα πως το παράδειγμα για τα 10 οικόπεδα που ανέφερε η κ. Υπουργός. Στα δέκα αυτά ακίνητα που θα δοθούν για ανέγερση κατοικιών και μίσθωση, οι δήθεν κοινωνικές κατοικίες δεν ξεπερνούν με τους πιο αισιόδοξους υπολογισμούς τις 200. Στα δέκα οικόπεδα το πολύ θα χτιστούν 500 κατοικίες, το οποίο είναι υπερβολικός αριθμός, με ένα ποσοστό κοινωνικών κατοικιών 30-40% μιλάμε για 150 – 200 κατοικίες. Πρόκειται για σταγόνα στον ωκεανό της στεγαστικής κρίσης που θα τα κάνετε στα τρία επόμενα χρόνια, αν τα κάνετε.
3. Και πώς θα τα κάνετε; Όλες οι κρίσιμες ρυθμίσεις-αποφάσεις λαμβάνονται με ΚΥΑ – ΥΑ (υπουργικές αποφάσεις) οι οποίες ούτε υπόκεινται σε διαβούλευση ούτε εγκρίνονται από τη Βουλή. Δηλαδή εδώ πουλάτε, εκχωρείτε δημόσια γη “γουρούνι στο σακί” και μας ζητάτε, στους βουλευτές και τις βουλεύτριες, να εγκρίνουμε ν/σχ που δεν γνωρίζουμε βασικούς και κρίσιμους όρους εφαρμογής του. Να εμπιστευτούμε δηλαδή την κυβέρνηση των σκανδάλων, της διαφθοράς και της διαπλοκής.
4. Μιλάτε για ανάδειξη του βέλτιστου τρόπου αξιοποίησης κάθε έκτασης μέσα από εστιασμένη οικονομοτεχνική μελέτη. Ποιος θα την κάνει; Υπάρχει, αυτή τη στιγμή, ή προβλέπεται από κάπου η δυνατότητα να την κάνει το Δημόσιο με δικούς του ανθρώπινους και άλλους πόρους; Όχι. Συνεπώς, αναθέτετε την προστασία του δημοσίου συμφέροντος σε ιδιώτες! Δηλαδή ακόμα μερικές απευθείας αναθέσεις σε ημέτερους, τα δικά μας παιδιά δηλαδή.
5. Σε ό,τι αφορά στην πρόβλεψη δημιουργίας μιας Γενικής Διεύθυνσης Δημογραφικής και Στεγαστικής Πολιτικής στο Υπουργείο Συνοχής και Οικογένειας (άρθρα 13- 17), μόνο κάποιος που αγνοεί τις βασικές διαφορετικές παραμέτρους των δύο αυτών τεράστιων προβλημάτων στη χώρα μας θα σκεφτόταν αυτή την πρόταση. Μια τέτοια διοικητική δομή, δεν μπορεί να συντονίσει το έργο της στεγαστικής πολιτικής, πόσο μάλλον όταν τη συγχέετε και με τη δημογραφική πολιτική. Τα μείζονα αυτά ζητήματα, στεγαστική κρίση και δημογραφικών, απαιτούν διοικητικές δομές τουλάχιστον υπουργείου, όχι διευθύνσεις. Διότι και οι δύο τομείς απαιτούν εποπτεία, διαχείριση και συντονισμό Υπουργείων, φορέων και της κοινωνίας των πολιτών που ένα τέτοιο σχήμα αδυνατεί εκ των πραγμάτων να εξασφαλίσει. Επειδή γνωρίζετε ότι μια τέτοια Γενική Διεύθυνση δεν μπορεί να διεκπεραιώσει αυτά τα ζητήματα θα τα διεκπεραιώνει η Υπουργός, η οποία θα εγκρίνει ποια ακίνητα τόσο της κυβέρνησης όσο και της αυτοδιοίκησης θα μπαίνουν στην «κοινωνική αντιπαροχή». Δεν προσπαθήσατε να κάνετε μια Εθνική Στρατηγική για τη Στέγη, ούτε έχετε Εθνικό Σχέδιο για την κοινωνική κατοικία, ή την αστεγία, όπως σας λέει η ΟΚΕ. Όλα τα διαχειρίζεστε σε επίπεδο επικοινωνίας και φαίνεσθαι . Αν είχατε κάνει μια Στρατηγική, θα καταλαβαίνατε την ανάγκη ύπαρξης μιας αυτόνομης διοικητικής δομής (π.χ. Υπουργείου) για τη στεγαστική πολιτική.
6. Σε ό,τι αφορά τις διατάξεις για την τριτεκνική ιδιότητα, (άρθρα 20, 21) θα συμφωνήσω με τις παρατηρήσεις της ΟΚΕ ότι το μέτρο θα είναι απλώς συμβολικό, αφού δεν συνοδεύεται από νέα μέτρα ενίσχυσης των τριτέκνων και των πολυτέκνων και δεν εντάσσεται σε ένα ευρύτερο πολυπαραγοντικό πλαίσιο δημογραφικής πολιτικής για την ενίσχυση της οικογένειας όπως προέβλεπε το ομόφωνο πόρισμα της Ειδικής Επιτροπής της Βουλής το 2018. Για παράδειγμα, κυρία Υπουργέ, πώς να πεισθούμε ότι όντως ενδιαφέρεστε για τα παιδιά και τους γονείς όταν μόλις χθες, αρχές Σεπτέμβρη δηλαδή, δόσατε τα vouchers για τους βρεφονηπιακούς σταθμούς. Σας φαίνεται σωστό αυτό; Δηλαδή οι γονείς σήμερα να μην έχουν ακόμη voucher στο χέρι για να δουν πού και πώς θα γράψουν τα παιδιά τους. Ενώ διακόψατε το πρόγραμμα ΑΘΗΝΑ που αντικατέστησε το ΚΥΨΕΛΗ για την προσχολική αγωγή και την πρώιμη ανίχνευση αναπτυξιακών δυσχερειών στη διάρκειά της.
7. Η πρόβλεψη για δομές προσωρινής φιλοξενίας ανάπηρων παιδιών και των γονιών τους (άρθρο 22) είναι θετική. Μένει όμως να δούμε πώς θα την εφαρμόσετε, αφού ελάχιστα πράγματα αναφέρετε στο άρθρο και παραπέμπετε πάλι τα πάντα σε ΚΥΑ. Σας το επισήμανε και η ΟΚΕ, χρειάζεται ταχύτατη δημιουργία δομών με εκταμίευση επαρκών κρατικών πόρων, κατάλληλες υποδομές, προσωπικό και μέσα. Αλλιώς θα μείνει κενό γράμμα.
8. Τέλος, σε ό,τι αφορά στον ΟΠΕΚΑ, (άρθρα 23-28) που τον έχετε επιφορτίσει πλέον με πλήθος καθηκόντων και εποπτικών υποχρεώσεων, χωρίς όμως καμία πρόβλεψη για στελέχωσή του, την αναπλήρωση των αποχωρούντων και την ενίσχυση των πόρων του, δεν είμαστε αρνητικοί στην προτεινόμενη νέα Δ/νση Επιθεώρησης. Διότι προβλεπόταν σε έκθεση του Ελεγκτικού Συνεδρίου και εναρμονίζεται με τις προβλέψεις του σχετικού Ενωσιακού αλλά και του Εθνικού Δικαίου. Ιδίως αν υλοποιηθεί όντως η εκπαίδευση και η πιστοποίηση των ελεγκτών. Όμως, οι σωστοί ελεγκτικοί μηχανισμοί απαιτούν εκπαιδευμένο και εξειδικευμένο προσωπικό και σταθερή χρηματοδότηση. Στο νομοσχέδιο δεν υπάρχει καμία τέτοια πρόβλεψη για αύξηση των απαραίτητων ανθρώπινων πόρων και των οικονομικών μέσων. Όσο για τη συμμετοχή, στους ελέγχους, υπαλλήλων άλλων δημόσιων φορέων, είναι λογική, στο βαθμό που δεν υποκαθιστούν το προσωπικό του ίδιου του ΟΠΕΚΑ
Δυστυχώς, η δημιουργία νέων διοικητικών μονάδων δεν συνοδεύεται από αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας των υφιστάμενων, γεγονός που δημιουργεί τον κίνδυνο επικάλυψης ρόλων και αναπαραγωγής των αδυναμιών τους. Δεν προβλέπεται επίσης χρονοδιάγραμμα εφαρμογής των ρυθμίσεων. Για όλους αυτούς τους λόγους φοβούμαστε ότι οι διατάξεις αυτές θα παραμείνουν κενό γράμμα.
9. Η Νέα Αριστερά έχει προτείνει εδώ και καιρό τα μόνα μέτρα που μπορούν να έχουν αντίκρυσμα:
- Αύξηση του ελάχιστου χρόνου μίσθωσης (4+2 χρόνια) με δικαίωμα αποχώρησης του ενοικιαστή μετά από 3μηνη ειδοποίηση στον ιδιοκτήτη.
- Ανώτατο επιτρεπόμενο ενοίκιο (πλαφόν) και όριο ετήσιας αύξησης, που θα υπολογίζεται με βάση την αντικειμενική αξία, το ενεργειακό πιστοποιητικό και το Δείκτη Τιμών Καταναλωτή.
- Διπλασιασμό του στεγαστικού επιδόματος που θεσμοθετήθηκε το 2018 και έκτοτε παραμένει στα ίδια ποσά, με ταυτόχρονη διεύρυνση των εισοδηματικών κριτηρίων και επέκταση της επιδότησης σε κοινωνικές κατηγορίες που δαπανούν πάνω από το 30% του εισοδήματός τους για στέγαση.
- Σταμάτημα των πλειστηριασμών και θέσπιση αντικειμενικών κριτηρίων για την υποχρεωτική αποδοχή διαπραγμάτευσης από τράπεζες και funds είναι επιτακτική ανάγκη άμεσης προτεραιότητας.
- Απαγόρευση σε Νομικά Πρόσωπα (επιχειρήσεις) Ιδιωτικού ή Δημοσίου Δικαίου να εκμεταλλεύονται κατοικίες ως καταλύματα βραχυχρόνιας μίσθωσης τύπου airbnb.
- Διατήρηση αυτού του δικαιώματος μόνο για φυσικά πρόσωπα, για μία κατοικία ανά ΑΦΜ υπόχρεου και συζύγου.
- Κατάργηση της golden visa.
Ευχαριστώ πολύ.
Βίντεο εδώ