Κατά την εισήγησή της στην εκδήλωση που διοργάνωσε η Νέα Αριστερά με θέμα «Το σπίτι είναι δικαίωμα: από το πείραμα στην πολιτική πράξη», η βουλεύτρια Θεανώ Φωτίου επισήμανε τα εξής:
Α. Τις θλιβερές πρωτιές της Ελλάδας σε σχέση με την υπόλοιπη Ευρώπη ως προς την οξύτητα της στεγαστικής κρίσης. Για παράδειγμα, χρησιμοποιώντας τα τελευταία στοιχεία της Eurostat, η Θεανώ Φωτίου θύμισε ότι το ποσοστό των ελληνικών νοικοκυριών που αντιμετωπίζουν υπερβολικό κόστος στέγασης (δλδ δαπανούν πάνω από το 40% του διαθέσιμου εισοδήματος για στέγαση) είναι το μεγαλύτερο στην Ευρώπη: περίπου ένα στα τρία (28,9%) νοικοκυριά όταν ο μ.ο. της Ευρώπης είναι 1 στα 12 (8,2%).
Β. Τις ιστορικές ιδιαιτερότητες της Ελλάδας που εξηγούν γιατί από τη μεγαλύτερη ιδιοκατοίκηση τον 20ο αιώνα η χώρα βρέθηκε στην μεγαλύτερη υπερχρέωση νοικοκυριών και αναδιανομή ακινήτων τον 21ο αιώνα.
Η Θεανώ Φωτίου εξήγησε τη θεμελίωση της στεγαστικής κρίσης στην Ελλάδα εστιάζοντας στη διαχρονική απουσία δημόσιας πολιτικής κοινωνικής κατοικίας και μακρόπνοου πολεοδομικού σχεδιασμού, στις πρακτικές της αντιπαροχής και της αυθαίρετης δόμησης που επιχείρησαν να καλύψουν το παραπάνω κενό, τον υπερδανεισμό των νοικοκυριών από τις τράπεζες για απόκτηση κύριας ή εξοχικής κατοικίας μετά το 1990, τη χρεοκοπία της Ελλάδας το 2010 και τα δύο πρώτα καταστροφικά μνημόνια που μείωσαν δραστικά τα εισοδήματα των πολιτών και την αλματώδη ανάπτυξη της βραχυχρόνιας μίσθωσης μετά το 2018/19 που επιδείνωσε την έλλειψη προσφοράς κατοικιών εκτινάσσοντας ακόμη περισσότερο τις τιμές αγοράς και ενοικίασης.
Γ. Το γεγονός ότι η στεγαστική κρίση παροξύνεται από την κυβερνητική πολιτική της ΝΔ, μια πολιτική αντίστροφης αναδιανομής του πλούτου από τα χαμηλά και μεσαία εισοδήματα προς τα πολύ υψηλά. Η Θεανώ Φωτίου εξήγησε ότι αυτό συμβαίνει διότι εξαιτίας αυτής της δεξιάς κυβερνητικής πολιτικής τα πραγματικά εισοδήματα της πλειοψηφίας των πολιτών μένουν καθηλωμένα ή μειώνονται παρά την ακρίβεια, η ΝΔ κατάργησε την προστασία της κύριας κατοικίας από πλειστηριασμούς, ενώ η στεγαστική πολιτική της ενισχύει συστηματικά τη ζήτηση παρά το έλλειμμα προσφοράς κατοικίας πράγμα που εκτοξεύει ακόμη περισσότερο τις τιμές.
Δ. Τις προτάσεις της Νέας Αριστεράς για την αντιμετώπιση της στεγαστικής κρίσης και την κύρια πολιτική προϋπόθεση ώστε αυτές να μπορέσουν να υλοποιηθούν.
Οι προτάσεις κινούνται στους εξής 3 άξονες:
(1) Προστασία των πολιτών από τις αντιξοότητες των αγορών είτε αυτές αφορούν την ενοικίαση είτε την αγορά κύριας κατοικίας, με παρεμβάσεις όπως νέος νόμος για την προστασία της κύριας κατοικίας από πλειστηριασμούς και σταμάτημα αυτών για χαμηλά και μεσαία εισοδήματα, πλαφόν στα ενοίκια κατοικιών, αύξηση επιδότησης ενοικίου.
(2) Ενίσχυση της προσφοράς οικονομικά προσιτής και αξιοπρεπούς κατοικίας, με παρεμβάσεις όπως τη δημιουργία Τράπεζας Ενοικιαζόμενης Στέγης με παραχώρηση από ιδιώτες στο Δημόσιο ενεργών κατοικιών, έναντι φοροαπαλλαγών, δωρεάν ανακαίνισης και ενεργειακής αναβάθμισης, τη δημιουργία αποθέματος κοινωνικής κατοικίας με αξιοποίηση δημόσιας και εκκλησιαστικής περιουσίας, και με εξαγορά κόκκινων στεγαστικών δανείων από Τράπεζες και funds, τη ριζική μείωση Airbnb με πλήρη απαγόρευση σε εταιρείες και την κατάργηση της golden visa για κατοικίες.
(3) Αναγκαίες θεσμικές τομές για να εφαρμοστούν δημόσιες πολιτικές κοινωνικής κατοικίας, με παρεμβάσεις όπως η αναθεώρηση του Συντάγματος ώστε το δικαίωμα σε προσιτή και αξιοπρεπή στέγη να κατοχυρώνεται ως θεμελιώδες δικαίωμα, το οποίο έχει υποχρέωση η πολιτεία να διασφαλίζει, νέο σχήμα διακυβέρνησης με δημιουργία Δημόσιου Φορέα που θα σχεδιάζει και εφαρμόζει την πολιτική κοινωνικής κατοικίας σε συναρμοδιότητα με την Τοπική Αυτοδιοίκηση, στήριξη κοινωνικών οργανώσεων που υπερασπίζονται το δικαίωμα στέγασης.
Ουσιώδης πολιτική προϋπόθεση για να εφαρμοστούν οι προτάσεις της Νέας Αριστεράς και να αντιμετωπιστεί η στεγαστική κρίση, υπογράμμισε η Θεανώ Φωτίου, είναι η ανατροπή του καθεστώτος της ΝΔ από μια ευρύτατη συμπαράταξη αριστερών, προοδευτικών και οικολογικών πολιτικών δυνάμεων που θα εφαρμόσουν και στο στεγαστικό μια σαφώς αριστερή κυβερνητική πολιτική.