Ερώτηση
Προς
τον Υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας
τον Υπουργό Υποδομών και Μεταφορών
τον Υπουργό Προστασίας του Πολίτη
Θέμα: Ζητήματα ασφαλείας και ελεύθερων χώρων με τη νέα Γραμμή 4 του Μετρό στην πλατεία Εξαρχείων και το ανενεργό εκεί εργοτάξιο της Ελληνικό Μετρό Α.Ε.
Το πρώτο τμήμα της νέας γραμμής 4 του Μετρό της Αθήνας, που είναι υπό κατασκευή σήμερα, συνδέει το Άλσος Βεΐκου με το Γουδή και εξυπηρετεί περιοχές που δεν καλύπτονταν από μέσα σταθερής τροχιάς όπως το Γαλάτσι, την Κυψέλη, την Καισαριανή, του Ζωγράφου.
Συνδέει επίσης σημαντικές υπερτοπικές λειτουργίες όπως τα Δικαστήρια και την Πανεπιστημιούπολη. Είναι επομένως ένα σημαντικό δημόσιο μέσο μεταφοράς, στην προσπάθεια για καλύτερη εξυπηρέτηση των γειτονιών του λεκανοπεδίου, για μείωση της εξάρτησης από το αυτοκίνητο, για βελτίωση των περιβαλλοντικών συνθηκών και του κυκλοφοριακού.
Είναι ωστόσο εξίσου σημαντικό, όπως και σε όλα τα έργα υποδομής εντός ενός πυκνοδομημένου αστικού χώρου, να επιλύονται τα επιμέρους σχεδιαστικά προβλήματα με τρόπο που να διασφαλίζει το μέγιστο όφελος και την ελάχιστη επιβάρυνση για την πόλη, τους ελεύθερους χώρους και τους κατοίκους. Και προφανώς είναι αυτονόητο ότι πρέπει σε κάθε φάση να τηρούνται οι τυπικοί και ουσιαστικοί κανόνες ασφάλειας.
Τέτοια ζητήματα και μάλιστα με δικαστικές προσφυγές έχουν προκύψει για δύο σταθμούς: στου Ριζάρη για τη χωροθέτηση που απομείωνε σημαντικά το χώρο του άλσους, και στα Εξάρχεια, τόσο για την περίφραξη και ισοπέδωση της ιστορικής πλατείας με την κοπή όλων των μεγάλων δέντρων, όσο και για την μη τήρηση κανόνων ασφάλειας.
Στα Εξάρχεια ειδικότερα, η ιστορική πλατεία αποτελούσε έναν από τους λίγους δημόσιους χώρους, μικρό αλλά σημαντικό πυρήνα πρασίνου με πάνω από 70 μεγάλα δέντρα, αλλά και χώρο εκτόνωσης και καταφυγής για λόγους ασφάλειας σε περιπτώσεις σεισμών λχ, για τους κατοίκους και τους μαθητές των κοντινών σχολείων.
Παρά τις αντιδράσεις για την χωροθέτηση του σταθμού στην πλατεία, από κατοίκους και φορείς του σχεδιασμού, όπως ο Σύλλογος Αρχιτεκτόνων, παρά τις εκκλήσεις για την έναρξη διαβούλευσης, στην οποία θα κατατεθούν ανοιχτά όλα τα επιστημονικά δεδομένα και θα εξεταστούν όλες οι εναλλακτικές χωροθετήσεις, η πλατεία περιφράχθηκε και ισοπεδώθηκε.
Όταν ολοκληρώθηκε το πρώτο στάδιο των πρόδρομων εργασιών και έπρεπε να προχωρήσει το στάδιο των κύριων εργασιών, διαπιστώθηκε ωστόσο και άλλο σοβαρότατο πρόβλημα, που αφορούσε την ασφαλή και νόμιμη λειτουργία του εργοταξίου στη συγκεκριμένη θέση.
Συγκεκριμένα οι κύριες εργασίες απαιτούσαν επέκταση του εργοταξίου, σε ασφυκτικά μικρές αποστάσεις προς το μέτωπο των πολυκατοικιών της οδού Θεμιστοκλέους, μη διασφαλίζοντας το ελάχιστο επιτρεπόμενο πλάτος για την διέλευση πυροσβεστικών οχημάτων, ασθενοφόρων κοκ.
Κάτοικοι προσέφυγαν δικαστικά και δικαιώθηκαν με την υπ’ αριθμ. 4376/2024 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών, η οποία υποχρέωσε την εταιρεία να αναστείλει την επέκταση του εργοταξίου, ώστε να επιτρέπεται ακώλυτη πρόσβαση οχημάτων εκτάκτου ανάγκης.
Η κρίση αυτή του Μονομελούς Πρωτοδικείου επιβεβαιώθηκε εν συνεχεία με σειρά δικαστικών αποφάσεων, (βλέπε: τις από 25.11.2024, 12.03.2025, 16.12.2024 προσωρινή διαταγή της Δικαστών, Την υπ’ αριθμ. 2057/2024 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών, την υπ’ αριθμ. 142/2025 απόφαση του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Αθηνών).
Ως αποτέλεσμα των αποφάσεων η περίφραξη του εργοταξίου απομακρύνθηκε σε απόσταση περίπου 5 μέτρων από τις πολυκατοικίες. Το εργοτάξιο επομένως δεν μπορεί να υλοποιηθεί πια όπως είχε σχεδιαστεί και μελετηθεί.
Το ίδιο επιβεβαιώνει και η Ελληνικό Μετρό κατά την εκδίκαση των υποθέσεων, όπου επανειλημμένα έχει υποστηρίξει ότι η μετατόπιση του ορίου του εργοταξίου καθιστά αδύνατη την υλοποίηση του ορύγματος για την κατασκευή του σταθμού. Κατόπιν αυτών το εργοτάξιο φαίνεται να παραμένει πάνω από ένα εξάμηνο ανενεργό.
Κατόπιν των ανωτέρω, ερωτώνται οι αρμόδιοι Υπουργοί:
Ποιές είναι οι προγραμματισμένες ενέργειες ώστε να επιλυθούν τα προβλήματα που προέκυψαν από τη συγκεκριμένη χωροθέτηση;
Έχουν ξεκινήσει σχετικές μελέτες για την ενδεχόμενη αλλαγή χωροθέτησης ή σχεδιασμού;
Αν όχι ποιός είναι ο χρονικός προγραμματισμός;Θα αξιολογηθεί έστω αυτή την ώρα η πρόταση φορέων όπως ο ΣΑΔΑΣ Αττικής για ουσιαστική και διαφανή διαβούλευση – αξιολόγηση των εναλλακτικών σεναρίων χωροθέτησης του σταθμού των Εξαρχείων;
Δεδομένου ότι το εργοτάξιο είναι σε παύση για περισσότερο από ένα εξάμηνο, με άγνωστο αν μπορεί να δοθεί λύση στη συγκεκριμένη θέση, γιατί δεν απελευθερώνεται ο περιφραγμένος σήμερα χώρος, ώστε να αποδοθεί στο Δήμο και τους κατοίκους και να μπορεί να επιτελέσει και τη λειτουργία του ως χώρος που είχε προσδιοριστεί για τη συγκέντρωση μαθητών και περιοίκων σε περίπτωση σεισμού;
Δεδομένου ακόμα οτι το εργοστάσιο είναι σε παύση, πώς δικαιολογείται η συνεχής παρουσία για την φύλαξη ενός κενού και ανενεργού εργοταξίου, δεκάδων αστυνομικών όλων των σωμάτων;
Οι ερωτώντες βουλευτές
Αθανάσιος (Νάσος) Ηλιόπουλος
Αθανασία (Σία) Αναγνωστοπούλου
Ευτυχία (Έφη) Αχτσιόγλου
Θεόδωρος Δρίτσας
Χουσείν Ζεϊμπέκ
Δημήτριος Τζανακόπουλος
Μερόπη Τζούφη
Ευκλείδης Τσακαλώτος
Θεανώ Φωτίου