Κοινοβουλευτική ερώτηση προς τον Υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας κατέθεσαν ο Πρόεδρος της ΝΕΑΣ ΑΡΙΣΤΕΡΑΣ, Αλέξης Χαρίτσης και βουλευτές του κόμματος, σχετικά με την έναρξη διαδικασίας επί παραβάσει σε βάρος της Ελλάδας από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, λόγω της μη υποβολής του Εθνικού Σχεδίου Ανακαίνισης Κτιρίων (ΕΣΑΚ) εντός της προβλεπόμενης προθεσμίας.
Σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, η χώρα όφειλε να έχει καταθέσει το σχετικό προσχέδιο έως τις 31 Δεκεμβρίου 2025. Η καθυστέρηση οδήγησε στην αποστολή προειδοποιητικής επιστολής, με την Ελλάδα να έχει πλέον περιθώριο δύο μηνών για να απαντήσει, διαφορετικά η διαδικασία ενδέχεται να κλιμακωθεί, ανοίγοντας τον δρόμο για πιθανές κυρώσεις.
Ο Πρόεδρος και οι βουλευτές της ΝΕΑΣ ΑΡΙΣΤΕΡΑΣ κάνουν λόγο για ένα ιδιαίτερα κρίσιμο ζήτημα ενεργειακής πολιτικής, καθώς το ΕΣΑΚ αποτελεί βασικό εργαλείο για την αναβάθμιση του κτιριακού αποθέματος, τη μείωση της ενεργειακής κατανάλωσης και τη συγκράτηση του ενεργειακού κόστους για τα νοικοκυριά.
Όπως επισημαίνεται στην ερώτηση, η ανάγκη για ένα ολοκληρωμένο σχέδιο είναι ακόμη πιο επιτακτική στην Ελλάδα, όπου μεγάλο μέρος των κατοικιών ανήκει σε χαμηλές ενεργειακές κατηγορίες. Την ίδια ώρα, οι επικείμενες αλλαγές αναμένεται να επηρεάσουν σημαντικά και την αγορά ακινήτων, καθώς η ενεργειακή απόδοση αποκτά ολοένα μεγαλύτερη σημασία για την αξία και τη χρήση των κτιρίων.
Ο Αλ. Χαρίτσης και οι Βουλευτές της ΝΕΑΣ ΑΡΙΣΤΕΡΑΣ ζητούν απαντήσεις για τους λόγους της καθυστέρησης, το στάδιο εκπόνησης του σχεδίου, αλλά και το κατά πόσο είναι εφικτή η υποβολή του εντός της νέας προθεσμίας που έχει θέσει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή.
Παράλληλα, τίθενται ερωτήματα για τη σύνδεση του σχεδίου με το επικαιροποιημένο Εθνικό Σχέδιο για την Ενέργεια και το Κλίμα, καθώς και για την ευθυγράμμιση των νέων προγραμμάτων ενεργειακής εξοικονόμησης, τα οποία ήδη έχει εξαγγείλει η κυβέρνηση, με τους ευρωπαϊκούς στόχους για την ενεργειακή μετάβαση.
Τέλος, ο Πρόεδρος και οι βουλευτές της ΝΕΑΣ ΑΡΙΣΤΕΡΑΣ υπογραμμίζουν ότι η ενεργειακή αναβάθμιση των κτιρίων αποτελεί κομβικό παράγοντα τόσο για την επίτευξη των κλιματικών στόχων όσο και για τη στήριξη των πολιτών, καλώντας την κυβέρνηση να κινηθεί άμεσα ώστε να αποφευχθούν δυσμενείς εξελίξεις για τη χώρα.
Ακολουθεί το πλήρες κείμενο της Ερώτησης.
Αθήνα, 20 Μαρτίου 2026
ΕΡΩΤΗΣΗ
Προς
Τον Υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας
Θέμα: «Έναρξη διαδικασίας επί παραβάσει από την Κομισιόν σε βάρος της χώρας λόγω μη υποβολής Εθνικού Σχεδίου Ανακαίνισης Κτιρίων (ΕΣΑΚ)».
Τις προηγούμενες μέρες η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ανακοίνωσε έναρξη διαδικασίας επί παραβάσει σε βάρος της χώρας, εξαιτίας της μη έγκαιρης υποβολής Εθνικού προσχεδίου ανακαίνισης κτιρίων (ΕΣΑΚ), υποχρέωση που απορρέει από την αναθεωρημένη Οδηγία (ΕΕ) 2024/1275, για την ενεργειακή απόδοση των κτιρίων.
Το γεγονός ότι η Ελλάδα δεν ανταποκρίθηκε εντός της προβλεπόμενης προθεσμίας, ήτοι μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου 2025 οδήγησε την Ευρωπαϊκή Επιτροπή στην αποστολή προειδοποιητικής επιστολής, σύμφωνα με την οποία εάν η Επιτροπή δεν λάβει ικανοποιητική απάντηση εντός διμήνου, δύναται να προχωρήσει στο επόμενο στάδιο της διαδικασίας, με την αποστολή αιτιολογημένης γνώμης, φέρνοντας τη χώρα ένα βήμα πιο κοντά σε πιθανές κυρώσεις.
Με τη νέα Οδηγία τα κράτη καλούνται να επιτύχουν σημαντική μείωση της κατανάλωσης ενέργειας στο οικιστικό απόθεμα, με το βάρος να πέφτει στην ανακαίνιση των πιο ενεργοβόρων κτιρίων. Η Οδηγία προβλέπει επίσης ότι όλα τα νέα κτίρια θα πρέπει να είναι μηδενικών εκπομπών, υποχρέωση η οποία θα ισχύσει από το 2028 για τα δημόσια και από το 2030 για όλα τα νέα κτίρια.
Σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, κάθε κράτος-μέλος θα πρέπει να χαράξει τη μακροπρόθεσμη στρατηγική του για την ανακαίνιση των κτιρίων. Στόχος της νέας Οδηγίας είναι τα εθνικά σχέδια ανακαίνισης, τα οποία θα πρέπει να καθορίζουν τον ρυθμό ενεργειακής αναβάθμισης του κτιριακού αποθέματος, τις χρηματοδοτικές ανάγκες και τα εργαλεία στήριξης των νοικοκυριών, να αποτελέσουν το βασικό εργαλείο πολιτικής για τη βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης του κτιριακού αποθέματος και τη σταδιακή απανθρακοποίησή του έως το 2050.
Συνοπτικά, μέσω των ΕΣΑΚ επιδιώκονται τα εξής:
- Απανθρακοποίηση: Μετατροπή του κτιριακού δυναμικού σε περιουσιακά στοιχεία υψηλής ενεργειακής απόδοσης και μηδενικών εκπομπών.
- Επενδυτική σταθερότητα: Δημιουργία μιας σειράς προβλέψιμων ανακαινίσεων που θα δώσουν σήμα ασφάλειας στην αγορά και τους επενδυτές.
- Μείωση κόστους: Βελτίωση της απόδοσης των κτιρίων με άμεσο αντίκτυπο στη μείωση των λογαριασμών ενέργειας για τους πολίτες.
- Ευθυγράμμιση στόχων: Διασφάλιση ότι οι εθνικές στρατηγικές συμβαδίζουν με τους κλιματικούς στόχους της ΕΕ για το 2030 και το 2050.
Η υλοποίηση αυτής της στρατηγικής αναμένεται να στηριχθεί κυρίως σε νέα προγράμματα ενεργειακής αναβάθμισης κατοικιών, παρόμοια με τα προγράμματα «Εξοικονομώ», σε φορολογικά κίνητρα και σε πράσινα δάνεια.
Σε αυτό το πλαίσιο, η Επιτροπή θέτει ως απαραίτητη προϋπόθεση την -έγκαιρη- υποβολή του προσχεδίου ώστε να αξιολογήσει εάν η ελληνική στρατηγική είναι ολοκληρωμένη και εφαρμόσιμη, και να διασφαλιστεί στη συνέχεια αφενός ότι τα οριστικοποιημένα σχέδια είναι εφαρμόσιμα και ευθυγραμμισμένα με τους επικαιροποιημένους εθνικούς και ενωσιακούς στόχους για το κλίμα και την ενέργεια και αφετέρου η χρηματοδοτική συνέχεια των σχετικών συγχρηματοδοτούμενων από ευρωπαϊκούς πόρους προγραμμάτων.
Με δεδομένο ότι η συγκυρία για την ενεργειακή μετάβαση στον τομέα των κτιρίων είναι ιδιαίτερα κρίσιμη και ότι το ΕΣΑΚ αποτελεί βασικό εργαλείο που θα καθορίσει τον οδικό χάρτη για τις κατασκευές και την ενέργεια έως το 2050.
Με δεδομένο ότι στην Ελλάδα οι κατοικίες χαμηλών ενεργειακών κατηγοριών αποτελούν μεγάλο μέρος του υφιστάμενου κτιριακού αποθέματος.
Με δεδομένο ότι η μετάβαση σε ένα ενεργειακά αποδοτικό κτιριακό απόθεμα προϋποθέτει εκτεταμένες ανακαινίσεις, σημαντικούς χρηματοδοτικούς πόρους και ευρείας κλίμακας παρεμβάσεις στις τεχνολογίες θέρμανσης και ενεργειακής διαχείρισης των κτιρίων.
Με δεδομένο ότι οι εν λόγω αλλαγές αναμένεται να έχουν άμεσο αντίκτυπο και στην αγορά ακινήτων, καθώς η ενεργειακή απόδοση των κτιρίων θα αποκτά ολοένα μεγαλύτερη σημασία για την αξία και τη δυνατότητα αξιοποίησης των ακινήτων τα επόμενα χρόνια.
Με δεδομένο ότι η Ελλάδα έχει προθεσμία δύο μηνών για να απαντήσει στην προειδοποιητική επιστολή και να υποβάλει το προσχέδιο.
Με δεδομένο ότι η κυβέρνηση έχει ήδη ξεκινήσει εξαγγελίες για τα νέα προγράμματα εξοικονόμησης ενέργειας τα οποία πρόκειται να ενεργοποιηθούν το επόμενο διάστημα.
Ερωτάται ο κ. Υπουργός:
- Για ποιους λόγους δεν υποβλήθηκε έγκαιρα το εθνικό προσχέδιο ανακαίνισης κτιρίων με αποτέλεσμα η χώρα μας να βρίσκεται ένα βήμα πιο κοντά σε πιθανές κυρώσεις; Υπάρχει πρόβλημα προσαρμογής της εθνικής στρατηγικής στις απαιτήσεις της αναθεωρημένης Οδηγίας και αν ναι πώς θα ξεπεραστεί;
- Σε ποιο στάδιο βρίσκεται η εκπόνηση του εθνικού προσχεδίου ανακαίνισης κτιρίων, θεωρείται εφικτή η υποβολή του εντός της προθεσμίας δύο μηνών που έχει θέσει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή;
- Με ποιον τρόπο διασφαλίζεται η σύνδεση της Μακροπρόθεσμης Στρατηγικής Ανακαίνισης Κτιρίων, με το επικαιροποιημένο Εθνικό Σχέδιο για την Ενέργεια και το Κλίμα (ΕΣΕΚ 2024);
- Πώς διασφαλίζεται η ευθυγράμμιση των νέων προγραμμάτων ενεργειακής εξοικονόμησης που έχει εξαγγείλει η κυβέρνηση με τους επικαιροποιημένους εθνικούς και ενωσιακούς στόχους για το κλίμα και την ενέργεια;
Οι ερωτώντες βουλευτές
Χαρίτσης Αλέξανδρος (Αλέξης)
Αναγνωστοπούλου Αθανασία (Σία)
Αχτσιόγλου Ευτυχία (Έφη)
Δρίτσας Θεόδωρος
Ζεϊμπέκ Χουσεΐν
Πέρκα Θεοπίστη (Πέτη)
Τζανακόπουλος Δημήτριος
Τζούφη Μερόπη
Φωτίου Θεανώ