Προς τους Υπουργούς:
– Περιβάλλοντος & Ενέργειας
– Εθνικής Οικονομίας & Οικονομικών
– Ανάπτυξης
– Πολιτισμού
– Επικρατείας
Θέμα: Νέος σχεδιασμός για τη ΔΕΘ – έλλειψη τεκμηρίωσης, αποκλεισμός της πόλης από τις αποφάσεις και κίνδυνος οριστικής απώλειας ενός ιστορικού δημόσιου χώρου
Στην επίκαιρη ερώτηση που καταθέσαμε τον Μάιο του 2025 (αριθ.πρωτ. 801) για τον χώρο της ΔΕΘ, αναδείχθηκαν τα σοβαρά προβλήματα του τότε σχεδίου ΣΔΙΤ: υπερβάλλουσα δόμηση άνω των 100.000 τ.μ., ελάχιστη πρόβλεψη για πράσινο, κόστος που υπερέβαινε τα 300 εκατομμύρια ευρώ και πλήρης αγνόηση της θέσης της τοπικής κοινωνίας. Πάνω από 20.000 πολίτες είχαν ήδη ταχθεί υπέρ της λύσης που προβλέπει ο θεσμοθετημένος πολεοδομικός σχεδιασμός της πόλης: ενιαίο μητροπολιτικό πάρκο πρασίνου στο κέντρο και νέο, σύγχρονο εκθεσιακό κέντρο στη Σίνδο.
Παρά ταύτα, η κυβέρνηση είχε δεσμευτεί τότε για επίσπευση της υλοποίησης του υφιστάμενου σχεδιασμού ΣΔΙΤ. Τρεις μήνες αργότερα, ωστόσο, ο Πρωθυπουργός ανακοίνωσε στη Θεσσαλονίκη ριζικά νέο σχέδιο:
– δημόσια χρηματοδότηση 120 εκατ. ευρώ χωρίς συμμετοχή ιδιώτη,
– εκθεσιακό χώρο μόλις 30.000 τ.μ.,
– διατήρηση και αναμόρφωση του Βελλίδειου,
– υπόγειο πάρκινγκ 600 θέσεων,
– πάρκο 130 στρεμμάτων,
– εκτέλεση του έργου από το Υπερταμείο και όχι από την πόλη ή το Υπουργείο.
Το νέο αυτό σχέδιο δεν συνοδεύτηκε από καμία δημόσια μελέτη, καμία συγκριτική αξιολόγηση, καμία διαβούλευση με τους θεσμικούς φορείς ή την κοινωνία της Θεσσαλονίκης. Την ίδια στιγμή, παραμένει σε πλήρη ισχύ το Προεδρικό Διάταγμα του 2021 για το Ειδικό Πολεοδομικό Σχέδιο της ΔΕΘ, το οποίο:
– προβλέπει πολύ μεγαλύτερους όγκους δόμησης,
– δεν προβλέπει «πάρκο υψηλού πρασίνου»,
– βρίσκεται αυτή τη στιγμή υπό προσβολή στο Συμβούλιο της Επικρατείας.
Σε αυτό το ήδη αντιφατικό πλαίσιο, με διάταξη του ΥΠΟΙΚ (άρθρο 36 του Σ/Ν «Ενίσχυση των υπηρεσιών των Αναπτυξιακών Προγραμμάτων…») η κυβέρνηση προχώρησε σε ανατροπή της διοικητικής δομής της ΔΕΘ-HELEXPO, αποκλείοντας τους παραγωγικούς και επιστημονικούς φορείς της πόλης από το Διοικητικό Συμβούλιο και υποβιβάζοντάς τους σε ρόλο απλής συμβουλευτικής επιτροπής, χωρίς εκτελεστικές αρμοδιότητες.
Η απόφαση αυτή προκάλεσε έντονη αντίδραση: το Επαγγελματικό Επιμελητήριο (ΕΕΘ), το Βιοτεχνικό Επιμελητήριο (ΒΕΘ), ο Εμπορικός Σύλλογος (ΕΣΘ) και το ΤΕΕ/ΤΚΜ απέστειλαν κοινή επιστολή διαμαρτυρίας στον Πρωθυπουργό, κάνοντας λόγο για «απαξίωση» και για πλήρη διάρρηξη της διαχρονικής σχέσης της πόλης με την Έκθεση.
Την ίδια στιγμή, η πρόταση της τοπικής κοινωνίας –που πλέον έχει συγκεντρώσει 23.000 υπογραφές– αποτελεί τη μοναδική ολοκληρωμένη, τεκμηριωμένη και συμβατή επιλογή με το Ρυθμιστικό Σχέδιο Θεσσαλονίκης:
δημιουργία μητροπολιτικού πάρκου υψηλού πρασίνου,
διατήρηση και επανάχρηση των ιστορικών περιπτέρων (1, 2, 6, 7, 8),
αξιοποίηση ενός σημαντικού αρχιτεκτονικού συνόλου που περιλαμβάνει ήδη διατηρητέα κτίρια (κτίριο Διοίκησης, ESSO PAPPAS, Πύργος ΟΤΕ, MOMus, Αλεξάνδρειο, μνημειακή πύλη ΧΑΝΘ).
Η διατήρηση-επανάχρηση έχει τεκμηριωθεί από:
– το Τμήμα Αρχιτεκτόνων ΑΠΘ,
– τον Σύλλογο Αρχιτεκτόνων Θεσσαλονίκης,
– την ΥΝΜΤΕ Κεντρικής Μακεδονίας του ΥΠΠΟ,
– την αρμόδια υπηρεσία του Υπουργείου Εσωτερικών (Τομέας Μακεδονίας–Θράκης).
Παρόλα αυτά, στις εξαγγελίες του Πρωθυπουργού δεν υπάρχει καμία αναφορά στα ιστορικά περίπτερα, ενώ διατηρείται το Βελλίδειο για το οποίο δεν υπάρχει αντίστοιχη τεκμηρίωση αρχιτεκτονικής αξίας.
Η Θεσσαλονίκη έχει από τους χαμηλότερους δείκτες πρασίνου στην ΕΕ και έχει ήδη καταδικαστεί από το Δικαστήριο της ΕΕ το 2023 για την ποιότητα του αέρα. Το θέμα της ΔΕΘ δεν είναι απλώς χωροταξικό ή οικονομικό: είναι ζήτημα δημόσιας υγείας, ιστορικής μνήμης και δημοκρατικού σχεδιασμού.
Ερωτώνται οι αρμόδιοι Υπουργοί:
- Ποια διαδικασία τεκμηρίωσης (μελέτες, οικονομοτεχνικά στοιχεία, περιβαλλοντικές εκτιμήσεις, συγκριτική αξιολόγηση σεναρίων) οδήγησε στην επιλογή του νέου σχεδίου που ανακοίνωσε ο Πρωθυπουργός;
- Προτίθεται η κυβέρνηση να καταθέσει νέο Προεδρικό Διάταγμα που θα τροποποιεί ή θα αντικαθιστά το ισχύον ΕΠΣ της ΔΕΘ, ώστε να αντιστοιχεί στις νέες εξαγγελίες;
- Δεσμεύεστε ότι τα ιστορικά περίπτερα και τα διατηρητέα κτίρια της ΔΕΘ θα διατηρηθούν και θα επαναχρησιμοποιηθούν;
- Για ποιο λόγο τροποποιήθηκε το σχήμα διοίκησης της ΔΕΘ-HELEXPO αποκλείοντας παραγωγικούς και επιστημονικούς φορείς της πόλης;
- Με βάση τις υφιστάμενες εξαγγελίες, ποια είναι η πλήρης και τελική μορφή του σχεδίου;
Οι ερωτώντες βουλευτές
Αθανάσιος (Νάσος) Ηλιόπουλος
Αθανασία (Σία) Αναγνωστοπούλου
Ευτυχία (Έφη) Αχτσιόγλου
Θεοπίστη (Πέτη) Πέρκα
Μερόπη Τζούφη
Ευκλείδης Τσακαλώτος