Οι εικόνες που δημοσιεύονται τις τελευταίες ημέρες από τον βράχο της Μονεμβασιάς προκαλούν σοκ. Πρόκειται για φωτογραφίες που αποτυπώνουν με τον πιο δραματικό τρόπο, τους εκβραχισμούς και τις βίαιες παρεμβάσεις σε αυτό το μοναδικό, ιστορικό, αρχαιολογικό και περιβαλλοντικό μνημείο, ενταγμένο στο Natura 2000.
Η κατασκευή μεταλλικού τελεφερίκ στη Μονεμβασιά δρομολογήθηκε από το υπουργείο Πολιτισμού με την ομόφωνη θετική γνωμοδότηση του Κεντρικού Αρχαιολογικού Συμβουλίου ΚΑΣ(!), την Περιφέρεια Πελοποννήσου, τον Δήμο Μονεμβασίας και το έργο εντάχθηκε στο Ταμείο Ανάκαμψης.
Πρόκειται για ένα θηριώδες και κοστοβόρο έργο, που εκτελείται δήθεν στο όνομα της προσβασιμότητας, ενώ απουσιάζουν η διαφάνεια και η νομιμότητα, η επιμέλεια και ο λεπτομερής σχεδιασμός με συμβατές προς το χώρο παρεμβάσεις.
Το δημοσιοποιημένο φωτογραφικό υλικό από τις εργασίες, δείχνει εκβραχισμούς που πραγματοποιούνται με βαριά εκσκαφικά μηχανήματα σε επικίνδυνα σημεία του βράχου, τα οποία έχουν δεθεί με συρματόσχοινα λόγω των υφιστάμενων ρηγματώσεων και διαψεύδει τις επίσημες διαβεβαιώσεις για ασφαλείς παρεμβάσεις-εκσκαφές στο βράχο, όπως ορίζονται στην απόφαση του ΚΑΣ .
Για τους λόγους αυτούς, με πρωτοβουλία της Σίας Αναγνωστοπούλου επανερχόμαστε με ερώτηση και αίτηση κατάθεσης εγγράφων και ζητάμε μεταξύ άλλων, από την Υπουργό Πολιτισμού να καταθέσει στο Σώμα, εντός της προθεσμίας που ορίζει ο Κανονισμός της Βουλής: την υπάρχουσα οριστική οικοδομική άδεια από την αρμόδια Υπηρεσία Δόμησης (ΥΔΟΜ/Πολεοδομία) για την ανέγερση του σταθμού των 130 τ.μ. και των συνοδών υποδομών, την μελέτη γεωλογικής σταθερότητας του Βράχου και όλες τις σχετικές άδειες βάση των οποίων ξεκίνησαν αυτής της έκτασης και φύσης εργασίες στο Βράχο.
Ακολουθεί ολόκληρη η ερώτηση και ΑΚΕ
ΕΡΩΤΗΣΗ ΚΑΙ ΑΚΕ
Προς την Υπουργό Πολιτισμού
2.4.2026
Θέμα: Επικίνδυνες παρεμβάσεις- εκβραχισμοί χωρίς διαφάνεια και νομιμότητα στον Βράχο της Μονεμβασιάς.
Το φωτογραφικό υλικό που δημοσιεύεται τις τελευταίες ημέρες στον Τύπο, για τις παρεμβάσεις που πραγματοποιούνται στον βράχο της Μονεμβασιάς προκαλεί σοκ, κυρίως όμως προκαλεί μεγάλη ανησυχία για το αν οι εργασίες που εκτελούνται για την δημιουργία αναβατορίου, επηρεάζουν τη στατικότητα και την ανθεκτικότητα του βράχου. Οι φωτογραφίες αυτές αποτυπώνουν με τον πιο δραματικό τρόπο, τις ενέργειες που πραγματοποιούνται με βαριά εκσκαφικά μηχανήματα σε επικίνδυνα σημεία του βράχου τα οποία έχουν δεθεί με συρματόσχοινα, λόγω των υφιστάμενων ρηγματώσεων. Με ένα εκτενέστατο άρθρο του ο Στάθης Γκότσης στο Documento 29/3/2026, με τίτλο «Έγκλημα στη Μονεμβασιά: εκβραχισμοί χωρίς νόμιμη άδεια. Σοκαριστικές εικόνες από τις εργασίες για το τελεφερίκ» περιγράφει: «Σοκ προκαλούν οι εικόνες με τις ερπύστριες και την υδραυλική σφύρα που ξεκίνησε στις 23 Μαρτίου να συνθλίβει τον Βράχο της Μονεμβασιάς, στο πλαίσιο των εργασιών εκβραχισμού, σε έναν τόπο με μοναδική ιστορική, πολιτιστική και φυσική αξία. Οι εικόνες που καταγράφουν κάτοικοι και επισκέπτες της Μονεμβασιάς αποτυπώνουν τον βίαιο χαρακτήρα των επεμβάσεων που αποφασίστηκαν στο πλαίσιο κατασκευής του τελεφερίκ, με πολλούς από τους κατοίκους να εκφράζουν ανοιχτά την έντονη ανησυχία τους για την έκταση των παρεμβάσεων και για το κατά πόσο διασφαλίζεται η προστασία και η ακεραιότητα του μνημείου»
Από την μεριά του ο Σύλλογος Φίλων Μονεμβασιάς καταγγέλλει πως «…οι εργασίες ξεκίνησαν με πρωτοφανή βιασύνη και προχειρότητα, χωρίς διαφάνεια και λογοδοσία ενώ πρόκειται για χώρο χαρακτηρισμένο αρχαιολογικό και τόπο απαράμιλλης φυσικής ομορφιάς…»
Με επιστολή του προς όλους τους υπεύθυνους αυτής της ακραίας παρέμβασης ο Σύλλογος Φίλων Μονεμβασιάς, μεταξύ άλλων, εγκαλεί δημόσια και τα μέλη του ΚΑΣ πως είχαν δεσμευτεί ότι οι εργασίες για την εγκατάσταση του τελεφερίκ δεν θα περιελάμβαναν εκβραχισμούς. Υπογραμμίζει πως κατά τη συνεδρίαση 15/15-04-2025, μετά την τοποθέτηση του καθηγητή Αρχαιολογίας και αντιπροέδρου του Συλλόγου Φίλων Μονεμβασιάς, κυρίου Αντώνη Κοτσώνα, ότι πρόκειται για εκτεταμένη παρέμβαση που περιλαμβάνει και εκβραχισμούς, η έμπειρη νομικός και Αντιπρόεδρος του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους κυρία Αικατερίνη Γρηγορίου που προήδρευε του ΚΑΣ, διαβεβαίωνε πως «η παρέμβαση δεν θα περιλαμβάνει εκβραχισμούς».
Εντούτοις οι δημοσιοποιημένες εικόνες των εργασιών, διαψεύδουν τις επίσημες διαβεβαιώσεις για ασφαλείς παρεμβάσεις-εκσκαφές στο βράχο, όπως ορίζονται στην απόφαση του ΚΑΣ .Πρόκειται για ένα θηριώδες και κοστοβόρο έργο που δήθεν στο όνομα της προσβασιμότητας, εκτελείται, ενώ απουσιάζουν η διαφάνεια και η νομιμότητα, η επιμέλεια και ο λεπτομερής σχεδιασμός με συμβατές προς το χώρο παρεμβάσεις.
ΕΠΕΙΔΗ στην συνεδρίαση του Συμβουλίου Τοπικής Κοινότητας Μονεμβασιάς – Λαϊκή Συνέλευση, που πραγματοποιήθηκε στις 19 Μαρτίου 2026, κατατέθηκε επίσημο έγγραφο το οποίο συντάχθηκε από το Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο (ΕΜΠ) – Εργαστήριο Γενικής Γεωδαισίας, με ημερομηνία 14 Ιουνίου 2020 και με τίτλο «Πρόταση Ερευνητικού Προγράμματος: Γεωλογική – Γεωτεχνική Έρευνα Βραχωδών Πρανών Φρουρίου Μονεμβασιάς»,στο οποίο καταγράφεται η επικινδυνότητα του σημείου των εργασιών. Στο έγγραφο διαπιστώνεται πως η βραχόμαζα παρουσιάζεται διαρρηγμένη από πολλαπλά συστήματα ασυνεχειών. Εντοπίζεται δε η αποσταθεροποίηση των τειχών που βρίσκονται στη στέψη του πρανούς, αλλά και τα επισφαλή τεμάχη βράχων μεγάλων διαστάσεων που μπορεί να αποκοπούν και να θέσουν σε κίνδυνο την ασφάλεια των επισκεπτών και των διερχόμενων οχημάτων από καταπτώσεις. Αξίζει να σημειωθεί πως ένα από τα πιο επικίνδυνα σημεία που έχει αναδείξει η ομάδα του ΕΜΠ βρίσκεται μόλις λίγα μέτρα από το σημείο που προτείνεται να κατασκευαστεί ο πυλώνας.
ΕΠΕΙΔΗ ο τρόπος με τον οποίο γίνονται οι εργασίες εγείρει πολλά ερωτήματα στους κατοίκους της περιοχή,ς για το εάν έχει εκδοθεί οριστική οικοδομική άδεια από την αρμόδια Υπηρεσία και για το πόσο σύννομες είναι οι διαδικασίες εκτέλεσης του έργου. Σημειωτέον πως το έργο δεν εκτελείται από την Εφορεία Αρχαιοτήτων Λακωνίας αλλά από τον δήμο και σύμφωνα με τον αρχαιολογικό νόμο (Ν. 4858/2021) η έκδοση οικοδομικής άδειας δεν απαιτείται ΜΟΝΟ στην περίπτωση που οι εργασίες εκτελούνται από την Αρχαιολογική Υπηρεσία,
Ερωτάται η αρμόδια Υπουργός:
-Έχει εκδοθεί οριστική οικοδομική άδεια από την αρμόδια Υπηρεσία για την ανέγερση του σταθμού των 130 τ.μ. και των συνοδών υποδομών;
-Πως η αναφερόμενη «μέγιστη προσοχή στις εκσκαφές» και η διαβεβαίωση πως «η παρέμβαση δεν περιλαμβάνει εκβραχισμούς», όπως ορίζονται στην απόφαση του ΚΑΣ, μετατράπηκε σε εκβραχισμούς (μια πρακτική που έχει εγκαταλειφθεί εδώ και χρόνια σε αρχαιολογικούς χώρους και έχει αντικατασταθεί από ηπιότερες λύσεις), οι οποίοι μάλιστα δεν επιτρέπεται να εκτελούνται χωρίς οικοδομική άδεια;
-Πριν ξεκινήσουν οι εργασίες μεγάλης κλίμακας, προηγήθηκε η εκπόνηση μελέτης γεωλογικής σταθερότητας του Βράχου; Περιλαμβάνονται σ’ αυτήν τα εκτεταμένα επισφαλή σημεία, όπως υποδεικνύονται από την έγκριτη μελέτη του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου;
-Θα σταματήσουν άμεσα οι εκβραχισμοί στο Βράχο της Μονεμβασιάς έτσι ώστε να ληφθούν όλα τα απαραίτητα μέτρα για την ακεραιότητα του βράχου και την προστασία και την ασφάλεια της ανθρώπινης ζωής (εργαζομένων και κατοίκων);
ΑΙΤΗΣΗ ΚΑΤΑΘΕΣΗΣ ΕΓΓΡΑΦΩΝ
Καλείται η αρμόδια Υπουργός:
Να καταθέσει στο Σώμα, εντός της προθεσμίας που ορίζει ο Κανονισμός της Βουλής:
την υπάρχουσα οριστική οικοδομική άδεια από την αρμόδια Υπηρεσία Δόμησης (ΥΔΟΜ/Πολεοδομία) για την ανέγερση του σταθμού των 130 τ.μ. και των συνοδών υποδομών, την μελέτη γεωλογικής σταθερότητας του Βράχου και όλες τις σχετικές άδειες βάση των οποίων ξεκίνησαν αυτής της έκτασης και φύσης εργασίες στο Βράχο.
Οι καταθέτοντες βουλευτές
Αναγνωστοπούλου Αθανασία (Σία)
Δρίτσας Θεόδωρος
Ζεϊμπέκ Χουσείν
Ηλιόπουλος Αθανάσιος (Νάσος)
Πέρκα Θεοπίστη (Πέτη)
Τζούφη Μερόπη
Φωτίου Θεανώ
Χαρίτσης Αλέξανδρος (Αλέξης)